2010
Türkülerde Turna
Gıyasettin Aytaş
Sayfa 3 / 991,30
Türkü Söyleme Geleneği ile Türkülerde Tür, Şekil ve Tasnif Üzerine Düşünceler
3 8- Bolluk bereket törenleri (saya gezme), 9- Köy seyirlik oyunları Türkü söylenen toplantılarda yöreye, yerleşim yerine, toplantıyı düzenleyen evin ekonomik durumuna, mevsime göre çeşitli ikramlarda bulunulur. Türküler insanları güldürmesi, eğlendirmesi, işi kolay kılması, eğitim, örf, âdet, gelenek aktarımının sağlanması, birlik beraberlik ve dayanışmayı …
Sayfa 17 / 2748,95
Kutadgu Bilig ve Divanü Lugati’t Türk’te Kuşlar
… (?d-): ‚Turna‛: Eski Türkçede turunya, Orta Türkçede turna şeklindedir. Kıpçakça, Kumanca, Osmanlıca gibi tarihi Türk 5 Gıyasettin Aytaş, “Türkülerde Turna”, Gazi Üniversitesi Hacı Bektaş Veli Araştırmaları Dergisi, Sayı: 28, s. 13-33, 2003; Mehmet Karabolat, “Turnalar”, Gazi Üniversitesi Hacı Bektaş Veli Araştırmaları Dergisi, Sayı: 28, s. 61-64, 2003; Şük…
Sayfa 42 / 6135,57
Dede Korkut Kitabı'nda Tek Kullanımlık Türkçe Sözcükler Üzerine Bir İnceleme
IJLET 2017, Volume 5, Issue 1 59 189- Ţoğrı: : “Doğru ‘edat” (Dresden 135/9). Togru-: “Doğrulmak, yönelmek” (DLT II: 80). Toğuru: (d-): “Originally (physically) ‘straight’ hence metaph. ‘straight, honest, upright, true” (EDPT: 473). Doġru: “Doğru” (EUTS: 159). Doğru: “Doğru” (KBS-I: 292). Pervin Çapan tarafından Türkçede ‘eğri’ ve ‘doğru’ sözcükleri üzerine …
Sayfa 2 / 1335,57
Turnadan Leyleğe Halk Şiirinde Göçmen Kuşlar
şairler gibi zamanın geçtiğini, devranın döndüğünü haber verirler; mutluluktan, aşktan, ayrılıktan dem vururlar. Halk şairlerinin şiirlerinde en çok yer verdikleri ve folklor araştırmacılarının üzerinde en çok söz söyledikleri göçmen kuşlar turnalardır.1 Turnalar danslarıyla da dikkat çekmişlerdir. Ölen eşlerinin ardından uzun yıllar eş tutmadıkları; sevgide…
Sayfa 2 / 1733,20
Âşıklık Geleneğinde Neşat Ertaş Türkülerinin Yeri
2 Âşıklık Geleneğinde Neşat Ertaş Türkülerinin Yeri Prof. Dr. Erman ARTUN* Neşat Ertaş, halk müziğinin önde gelen türkü yakıcı ve icracısıdır. Abdal geleneğinin taşıyıcısı, kendine özgü çalıp seslendirdiği sazı türküleriyle gönül telini titreten önemli sanatçısıdır. Yaşamı boyunca gurbeti yaşayan sanatçı gurbetteki insanların sesi yüreği oldu. Neşat Ertaş, â…
Sayfa 16 / 2825,41
Şah İsmail Hatayi, Pir Sultan Abdal ve Kul Himmet’in Şiirlerinde İslam Öncesi İnanç Motifleri
Esra AKBALIK gerçekliği vurgulamaktadır. Hz. Ali’nin ölümsüzlüğü ve onun bin bir dondan baş gös- terebilmesi, çeşitli kalıplarda zuhur etmesi, dünyaya pek çok defa gelmesi de sıklıkla rastlanılan bir durumdur. Zira Bektaşîler Ali’nin birçok şekillerde hala yeryüzünde bu- lunduğuna, Babagan Bektaşî kolu da Ali’nin bütün çehrelerde okunduğuna ve Ali’nin manevi…
Sayfa 20 / 2720,33
Kutadgu Bilig ve Divanü Lugati’t Türk’te Kuşlar
Kutadgu Bilig ve Divanü Lugati’t Türk’te Kuşlar 290 ‚Örüng kuş kutı teg bu erdem kutı Yorı kuş atagıl sen erdem atı.‛ ‘Bu erdemin mutluluğu ak (doğan) kuşunki gibidir. Haydi sen de erdeme kuş adını ver.’ (KB: 3011). Yabakulak/ Kuburga/ Ühi/ Ügi: Baykuş. Yabaku ve Yemek dillerince (DLT I: 9, 161, 489; III: 56, 118, 238). ü:gi: (EDPT: 101). Sertkaya, ‘Ühi’nin …
Sayfa 17 / 1820,33
Kağızmanlı Recep Hıfzı'nın Şiirlerinde Tabiat ve Mekâna Dönüş
Veysel ŞAHİN KUSAD - Cilt:1, Sayı:1, (2018): 108-122 Katardan ayrıldın şahan mı vurdu Turnam teleklerin tellerin hani” (Küçük, 2007: 23). Kağızmanlı Hıfzı, bu ağıtı amcakızı Ziyade için yakar. Bir şiir bir ağıt olması münasebetiyle hüzün ve acının anlatıldığı dizelerdir. Ancak şiirde insanın doğayla kurulan olumlu bağdaşımı, baykuşu şiirin merkezinde önemli …
Sayfa 3 / 2016,60
Türkü Sözlerindeki Problemlere Dair
nitelendirdiğimiz veya ilk söyleyen ve söyleyenlerinin unutulduğu örnekleri çoğunlukta olmakla birlikte, şairi belli olanlarının da önemli bir yekun teşkil ettiğini görmekteyiz. Özellikle Pir Sultan Abdal, Karacaoğlan, Dadaloğlu, Köroğlu, Hataî, Erzurumlu Emrah, Kul Himmet, Dertli, Aşık Ömer, Zihni başta olmak üzere yakın geçmişteki Daimi, Ferrahi, Ruhsari, …
Sayfa 4 / 2016,60
Türkü Sözlerindeki Problemlere Dair
başlamaktadır. Bu yapıyı bilerek veya bilmeyerek bozmak her şeyden önce onu ortaya koyan şaire bir haksızlık ve gadir olmaktadır. Dolayısıyla bu tür metinlerin ciddi bir inceleme ve etütten geçirilmesi gerekmektedir. Şiirlerin bazı yerlerindeki ufak tefek rötuşları belli bir hoşgörü içerisinde değerlendirmek mümkündür. Belki günümüz insanları tarafında anlaş…
Sayfa 1 / 916,60
Türkü Söyleme Geleneği ile Türkülerde Tür, Şekil ve Tasnif Üzerine Düşünceler
1 “Türkü Söyleme Geleneği ile Türkülerde Tür, Şekil ve Tasnif Üzerine Düşünceler”* Prof. Dr. Erman ARTUN Türkü, anonim Türk halk edebiyatında ezgiyle söylenen bir nazım biçimi ve nazım türüdür. Türkü, ezgisiyle diğer türlerden ayrılır. Mani ve koşma nazım şekliyle söylenen şiir, türkü ezgisiyle söylenirse türkü olur (Kudret, 1980: 295). Batı Türkçesinde yeni…
Sayfa 2 / 916,60
Türkü Söyleme Geleneği ile Türkülerde Tür, Şekil ve Tasnif Üzerine Düşünceler
2 değildir. Çünkü türkü taşınırken her gittiği yerde değişikliğe uğrayarak, ilk biçimini değiştirir. Bu nedenle türkülere değişik yörelerin insanları sahip çıkar. Türkü Söyleme Geleneği Türkü söyleme; söyleyiciler, söylenme ortamları, söylenme amaçları olarak bir gelenek oluşturmuştur. Türkü her türlü neşeli ve kederli olay üzerine söylenebilir. Genellikle ö…
Sayfa 7 / 1616,60
Şarkı ve Türkülerdeki Atasözü ve Deyimlerin Çocukların Dil Gelişimine Katkısı
bulunan popüler sanatçıların şarkı ve türkülerinde konusundaki duyarlılığı dolayısıyla kutlamıştın1" atasözleri ve deyimierin kullanım sıklığına dikkat dedi." 19 çekeceğiz. Geçn1işten günün1üze birçok sanatçı Barış Manço da atasözleri ve deyimleri sıkça seslendirdikleri şarkı ve türkülerde atasözleıi ve kullanmış bir sanatçımızdır. "Çağdaş Türk Ozanı deyin1l…
Sayfa 5 / 1316,60
Muğla Türküleri Bağlamında Tolga Çandar
SES’İN DİLİ Yine bu türkülerde dikkati çeken bir özellik, tekerlemeler gibi kendi başı- na anlamı olmayan kimi sözlerin yan yana gelerek belli bir ezgi oluşturduğu- dur. Muğla türkülerinde sıkça kullanılan “aman da aman”, “amanın aman da”, “ rinna nay rinna rinna nay”, “ninna ninna”, “ninni ninna ninni ninna ninanay ninanay da”, “hey canım hey”, “haydülen de…
Sayfa 11 / 1316,60
Muğla Türküleri Bağlamında Tolga Çandar
SES’İN DİLİ Balıkçısı’nda olduğu gibi ayrıntılı olmasa da- genel hatlarıyla deniz ya- şamı verilir. “Gemiler Posta Posta”da yine kaba hatlarıyla deniz olgusuyla karşılaşırız. Sonuç Gözlemleri Tolga Çandar Muğla türküleri- ni seslendirirken genellikle otantik özelliklerine sadık kalmış, bağ- lamayı merkeze almakla birlikte asma davul ve zurnaya da yer ve- reb…
Sayfa 8 / 2416,60
Makedonya ve Anadolu’da Söylenen Bazı Türkülerin Benzerlikleri Üzerine
sevgilisini görmek üzere onun evinin önüne gelir. Geldiğini bildirmek için sevgilisinin bulunduğunu düşündüğü odanın camına bir taş atar ve kızın anası camdan bakıp delikanlıyı görür ve “kızım evde yok, inanmazsan yukarı gelip bakabilirsin” der. Türkünün kaç-göç dönemi yaşanan bir zamanda yakıldığı düşünülürse burada cama çıkanın ve delikanlıya seslenenin kı…
Sayfa 7 / 1416,60
veysel_sahin_kulturel_bellek_turkuler
Kültürümüzde Türkü Sempozyumu "Ah bu türküler Türkülerimiz Ana sütü gibi candan Ana sütü gibi temiz Türkülerde tüter dağ dağ, yayla yayla Köyümüz, köylümüz, memleketimiz. Ah bu turkuler. köy türküleri Dilimizin tuzu biberi Memleket ahvalini onlardan sor Kitaplarda değil, türkülerde ara Yemen'i Öleni, ketenı. gidip gelmeyeni ... Ben türkülerden aldım haberi. …
Sayfa 11 / 2715,24
Kutadgu Bilig ve Divanü Lugati’t Türk’te Kuşlar
281 Adem AYDEMİR ‚Kaz ördek kuğu kıl kalıkığ tudı Kakılayu kaynar yokaru kodı.‛ ‘Kaz, ördek, kuğu ve kıl kuyruk fezayı doldurdu; bağrışarak bir yukarı bir aşağı kaynaşıyorlar.’ (KB: 72). ‚Kugu korday erse ya turna yugak Ya toy tut ya turna yügdik ya todlıç ya kak.‛ ‘Her cins kuğular, turna ve su kuşları yahut toy kuşu veya yügdik, todlıç ve kazlar.’ (KB: 537…
Sayfa 12 / 2715,24
Kutadgu Bilig ve Divanü Lugati’t Türk’te Kuşlar
Kutadgu Bilig ve Divanü Lugati’t Türk’te Kuşlar 282 ‘Küçük büyüğe karşı koyamaz, atmaca sonkura karşı koyamaz, atmaca sonkura karşı duramaz.’ (DLT II: 95). Kız kuş: Kıl kuş. Ördeğe benzer bir kuş, ilkbaharda gelir. Beyler onu birbirlerine armağan ederler (DLT I: 337). ‚Kaz ördek kugu kıl kalıkıg tudı Kakılayu kaynar yokaru kodı.‛ ‘Kaz, ördek, kuğu ve kıl kuy…
Sayfa 43 / 6115,24
Dede Korkut Kitabı'nda Tek Kullanımlık Türkçe Sözcükler Üzerine Bir İnceleme
60 Adem AYDEMİR yandan, Yakutçada bu kelime turuya şeklindedir (EDPT: 551). Bu konuda çok sayıda müstakil veya Türk dilinde kuş isimleriyle ilgili çalışma bulunmaktadır. Turna: “Sulak yerlerde ve bataklıklarda yaşayan, göçücü, iri bir kuş” (TDES-II: 418). PTurk. “*durunja crane: OTurk. turuńja; Karakh. turna (MK); Tur. turna; Az. durna; Turkm. durna; Tat. to…