2009
Çıkma Durumu (-den) ve Kapsamı
Enver Naci Gökşen
Sayfa 2 / 925,33
Terimlerde Kapsam Sorunu: “Zarf” Örneği
Her terim, bilim, sanat veya meslek dallarına ait bir kavramı karşılar. Terimlerin en önemli özelliği, tek bir kavramı karşılıyor olmasıdır; sınırları belirli ve nettir. Söz gelimi bir gramer terimi olan sıfatın, isimleri niteleme ve belirtmekle görevli dil birimlerinin adı olarak sınırları belirlenmiştir. Terimler, temsil ettikleri kavramların niteliğine gö…
Sayfa 11 / 2716,68
osmanli_nesir_gelenegi
B ahir S elçu k m etn in G ülşen-i M iilûk o ld u ğ u , R isâle-i Seciyye’nin k ısm î b ir çeviri, Kânunu ’r-reşâcPm d a ç e v iri-te lif k a rışım ı b ir e s e r o ld u ğ u söylenebilir. Tablo I Kaynak Metin Erek Metinler Sıra Ahlâku’s-saltana Gülşen-i Miilûk Kânûnu’r-reşâd Risâle-i Seciyye :M 1. Dibâce 9.Terceme-i 1 Dibâce - 1. Dibâce Ahlâku’s- saltana (Ad…
Sayfa 19 / 3313,41
Çağatay Türkçesinde Oğuzca Özellikler ve Benzerlikler
49 Mehmet HAZAR c. Ayrılma Eki (Ablativ): Çağ.: ġiirde, iyelik ekinden sonra umumiyetle +i+din yerine +in+din görülür, yüzindin “onun yüzünden”, közindin. ġeybânî Hân Dîvânı‟nda düzenli ayrılma eki +dIn dıĢında +dAn ekiyle de sık sık karĢılaĢılır; kudretinden (3a:9). ġecere-i Terâkime‟de; kiyindin, sebebindin, taĢındın; iĢikingdin (OFS s. 366,), devletingdin…
Sayfa 56 / 18213,19
zati_dort_kasidesi
—— 110 —— —— 111 —— AHMET ATİLLÂ ŞENTÜRK OKÇULUK TARİHİNE YENİ BİR KAYNAK OLARAK OSMANLI ŞİİRİ Arkadan çıkmak (yalmanı çıkmak) kaplı bir Türk kaftanı giymişti. Başında normal cinsten bir kavuk vardı. Bir elinde ok tutuyordu ve bir işaret parmağını şehadet getirircesine yu- Kılıç, hançer, mızrak ve ok gibi silahların uçlarına “yalman” denir. karı kaldırdı. Tö…
Sayfa 20 / 3013,11
Mersin Ağızlarında {-A} Ulaç Eki
242 GÜLSEREN TOR -A A > -A). Bu yapı üzerine 'dek, kadar' ilgeçlerinin gelmesi de çok doğaldır. Ancak, Mersin ağızlarındaki {-IncAyA kadar} karşılığı kulla- nılan {-A dek, -A kadar} yapısı, basit bir ünsüz düşmesi ve ünlü kay- naşmasının bir sonucu gibi görünmemektedir. Eski Türkçede {-gAll} ulaç eki amaç sınırlaması bildirirken, Eski Anadolu Türkçesinde biç…
Sayfa 17 / 2912,81
Yetmiş Yıl Önce Yayımlanan “Rabgūzī Sentaksı” Adlı Eser Üzerine Düşünceler ve El-Rabgūzī’nin Kısasü’l-Enbiyâsı Üzerine Bir Bibliyografya Denemesi
tasvir için, Mısır ulugıga barurmn ‘Mısır valisine gidiyorum’; üçüncüsü de gelecek zamanda olması muhakkak bir konuyu tasvir için, kıyâmat küni yaman eş koldaş ayturlar ‘kıyamet gününde kötü arkadaşlar diyecekler’, bu çekim kullanılmakta- dır. Metinden alınan örnek cümlelere dikkatle bakılacak olursa araştırmacının bu başlık altında terminoloji kullanmadan ‘…
Sayfa 6 / 912,66
Terimlerde Kapsam Sorunu: “Zarf” Örneği
Lyons’un açıklamasına göre sıfat ve durum fiilleri arasındaki bu yakınlık, bunları niteleyen unsurların da ortak olmasını gerektirmektedir. Fiili de sıfatı da niteleyen unsurlara zarf adı verilmesi, bu anlayışın bir sonucu olmalıdır. Bir başka açıklama Nadir Engin Uzun’un Ana Çizgileriyle Evrensel Dilbilgisi ve Türkçe adlı eserinden alınmıştır: Uzun’a göre y…
Sayfa 27 / 5412,66
Yargıtay’ın “İpotek Hakkının Bölünmezliği” Olarak İfade Ettiği İlkeye Eleştirel Bir Bakış: Birden Fazla Alacağı Güvence Altına Alan İpotek Hakkının Paraya Çevrilmesi İçin Yapılan İcra Takibinin Etkileri
Evrim ERIŞIR • Halil Ahmet YÜCE Fakat kanımızca haricen ödeme rehin hakkının adeta tüketilmesi ve kapsamındaki diğer alacaklar bakımından da sona ermesi sonucunu doğurmaz. Bir kere alacaklı; alacağına ipoteğin satış bedelinden değil, borçlu veya üçüncü kişinin borcu ifa etmesi sonucunda kavuşmuştur. Sonra, üst sınır ipoteği, doğmuş borçların yanında ileride …
Sayfa 11 / 2912,51
Yetmiş Yıl Önce Yayımlanan “Rabgūzī Sentaksı” Adlı Eser Üzerine Düşünceler ve El-Rabgūzī’nin Kısasü’l-Enbiyâsı Üzerine Bir Bibliyografya Denemesi
SCHINKEWITZ’in PAYLI tarafından Türkçeye çevrilen “Rabgûzî Sentaksı” isimli çalışması, daha önce Türk Dili-Belleten’de iki seri hâlinde yayımlanmış olup burada değerlendirmeye çalışacağımız eser, bu makalelerin bir araya getirilme- siyle kitap hâlini almış ayrıbasımdır. Türk Dili-Belleten’deki makalelerin künyeleri ise şöyledir: 1. “Rabgûzî Sentaksı”, Çev. S…
Sayfa 11 / 1811,73
Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü Verilerine Göre Ur- / Vur- Fiilinin Deyimleşmiş Birleşik Fiillerdeki Kullanımları
1326 Yeter TORUN ÖĞRETMEN tamlayıcıyla kullanımının Eski Türkçenin sözvarlığında; çıkma durumundaki tamlayıcıyla kullanımının ise Türkiye Türkçesi sözvarlığında olduğu görülmektedir: Fiil-tamlayıcı iliĢkisi açısından ur- / vur- fiili Durum ETDV TTS TTAKDBF Eksiz yükleme durumu + + + Ekli yükleme durumu - + + Yönelme durumu - + + Bulunma durumu + - - Çıkma du…
Sayfa 29 / 8211,63
Tezkire-i Buğra Han’ın Çağatayca Yazılmış Bir Nüshası (Metin- Dil İncelemesi- Tıpkıbasım)
1340 B.Erdem DAĞISTANLIOĞLU or unç tüşti; 88a-10 olarnıs a v lını soralın; 88b-2 mėnis alebim uşbudur; 91b-1 uşbu beççe sėnis d nisdin yüz ėvürse i tiy r olusdadur; 99b-13 c nnıs si tennis afesini sındurmaġlı nı ġ z ılıp (14) ė 101a-3 ė s ġ-ı se er- zim tutupdur menzil-i (4) a l 2. 2. 2. 1. 3. 2. Belirtme Durumu Metinde belirtme durumu eki olarak +nI ve +n e…
Sayfa 51 / 8811,05
cutam_kek_aralik_2022
Aralık 2022 hev-i 'evi' Bulunma durumu -ça /-çe, eki ile karşılanır: bâba-ça 'babada' hev-de 'eve' şaam istiçe 'akşam vaktinde' bo herçe üç ogul vaaramiş 'bu adamın yanında üç oğlan varmış' Bu ek ile bulunma durumu anlatımı Halaççaya özgüdür. Yalnız Orhun Anıtlarında bel-çe 'bele değin' biçiminde buna benzer bir kullanım bulunur. Çıkma durumu -da eki iledir.…
Sayfa 407 / 43211,05
On Üçüncü Yüzyıl Öncesi Türkçesinde Soru
382 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM DEĞERLENDİRME VE SONUÇ Bu çalışmayla yaklaşık beş yüz yıllık süreçte Türkçenin eldeki ilk yazılı ürünlerinde saptanan soru yapıları, bu yapıları içeren soru cümleleri incelenmiştir. Çalışma kapsamında, dönemi temsil ettiğini düşündüğümüz yapıtlarda 5133 soru cümlesi saptanmış; bu cümlelerde yer alan soru sözcükleri anlamları, sözcük türleri …
Sayfa 6 / 229,35
Kazak Türkçesindeki Ünsüz Çiftleri Üzerine Bir Değerlendirme
3. Kazak Türkçesindeki Ünsüz Gruplarına Morfofonolojik11 Bir Yaklaşım: Eklerin değişik şekilleri (allomorph) ikiz ünsüzlerin oluşumunda belirleyici özelliklerden biridir. Aşağıdaki örneklerden de anlaşılacağı üzere kelimenin sonundaki sese göre Kazak Türkçesinde eklerin ses uyumunda ikili, üçlü ve dörtlü şekiller görülür. Kullanılan şekillerin ses değerleri …
Sayfa 1 / 69,32
Toplumsal Kimliğin Yeniden İnşası: Aytmatovda "Unutma" ve "Hatırlama"
AYTMATOV oosvA·s·ı. TOPLUMSAL KIMLIGIN YENIDEN INŞASI: AYTMATOVDA "UNUTMA" VE "HATIRLAMA" Mustafa KURT Masal bilen herkes, bir şeyin asla unutu/maması gerektiği uyamım içeren motifi hatlflar. JanAssmann illetler tarihi akış içindeki varlıklarını, toplum- dir. l\)ltmatov yalnızca kendi coğrafYasını ve oraya hafizanın ve bu hafizanın önemli bir par- ait hikaye…
Sayfa 27 / 429,12
Cinsel Özgürlüğe Karşı Suçlarda Rızanın Hukuki Niteliği
Cinsel Özgürlüğe Karşı Suçlarda Rızanın Hukuki Niteliği gidilebilir. Sınırlı Kusur Teorisi ve Kast Teorisine göre, bu tür bir hata kastı engellediği için bağlılık kuralı gereği, şeriklerin sorumluluğuna da gidilemez. Katı Kusur Teorisi ve Saf Sübjektif Teorinin134 kabul edilmesi halinde ise, kaçınılabilir hatada fiil kasıtlı bir haksızlık teşkil etmeye devam…
Sayfa 9 / 259,04
İŞLETMELERDE ÖRGÜT İKLİMİ: BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME ÇALIŞMASI
Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi • Cilt: 44 • Sayı: 2 • Aralık 2022, ISSN: 2587-2672, ss/pp. 357-381 4.2. Güvenilirlik Analizi Örgüt iklimi ölçeğinin güvenilirlik düzeyini belirlemek için ölçek güvenilirlik testlerinden biri olan ve sosyal bilimlerde yaygın kullanılan Cronbach’s Alpha güvenilirlik testi kullanılmıştır (Akbulut, 2010, s…
Sayfa 225 / 4329,02
On Üçüncü Yüzyıl Öncesi Türkçesinde Soru
200 KB 3480. 2.1.17.3.5. Dolaylı Tümleç Olarak kim Soru Sözcüğü Sözcük, (714) – (722) numaralı örneklerde aldığı yönelme, bulunma-çıkma durumu ekleri ya da içerisinde yer aldığı söz grubununun bulunma, çıkma ya da yönelme bildirmesi nedeniyle cümlede nesne görevi üstlenmiştir. (714) [apam birök kimke] sansarlıġ [Q DY' oz]maḳ ḳutrulmaḳlıġ [ögrünç sevinç] KY k…
Sayfa 15 / 208,74
Ad Öbeği Taşınımı ve Boşluk Kuramı Bağlamında Fiilimsili Yapıların Adlandırılması ve Sınıflandırılması Meselesi
288 + UTEK2007 /BİLDİRİLER Ferhat KARABULUT • 289 mi çıkar. Örneğin hidrojen ile oksijenin yan yana gelmesinden hidrojenoksijen kayıpsız ve tavizsiz birlikteliğini/yanyanalığını mı anlayacağız, yoksa en az bir maddesi mi çıkar, yoksa su mu oluşur? Veya; ' üyenin taviz vermesiyle oluşan yeni ve başka bir birleşik/birleşmiş yapıyı mı anla- 2-San renk+ mavi ren…
Sayfa 7 / 98,44
Terimlerde Kapsam Sorunu: “Zarf” Örneği
olmalarındandır (2012: 238). Deny, bugün birçok gramerde edat / bağlaç kategorisinde ele alınan evet, hayır, elbette, dahi, bile, hatta, mi, değil, şayed kelimelerini de zarf başlığı altında vermiştir (2012: 235, 254, 263-271). Banguoğlu da Deny gibi {-A}, {-DA}, {-DAn} ekli bütün yapıları zarf kabul eder (1940: 38). Emre, bu yaklaşımı tercümecilik olarak ni…