2011
Zarf Tamlaması
Süleyman Efendioğlu
Sayfa 7 / 13145,40
Türk ve Azerbaycan Dilbilgisinde Ad Tamlamalarının Araştırılması Üzerine
TÜRK VE AZERBAYCAN DİLBİLGİSİNDE AD TAMLAMALARININ ARAŞTIRILMASI ÜZERİNE 1459 Muharrem Ergin, iyelik grubuna dair örnekler verdikten sonra, iyelik grubunun her iki unsuru isim alan bu şekline isim tamlaması adı verilmektedir diyor (Ergin, 2012: 382) ve tamlayanı ekli olan isim tamlamasına belirli isim tamlaması, tamlayanı eksiz olan isim tamlamasına da belir…
Sayfa 5 / 975,06
(Tanıtma) Özmen, Mehmet (2016). Türkçenin Sözdizimi, Adana: 2. Baskı, Karahan Kitabevi.
…alarla kıyaslanınca zengin bir sınıflandırma sunduğu görülür (s. 50-140). “İyelik grubu (zamir tamlaması), isim tamlaması, sıfat tamlaması, zarf tamlaması, ikileme, bağlama grubu, birleşik fiil, edat grubu, sayı grubu, isnat grubu, birleşik isim, unvan grubu, ünlem grubu, aitlik grubu, tamlayan (ilgi) grubu, bulunma grubu, yönelme grubu, çıkma grubu, araç gr…
Sayfa 6 / 1353,85
Türk ve Azerbaycan Dilbilgisinde Ad Tamlamalarının Araştırılması Üzerine
1458 İLKİN GULİYEV ayrıldığını yazmıştır, sabit söz birleşmelerinin leksikolojik kısımda, serbest söz birleşmelerin ise söz dizimi kısmında incelenmesi gerektiğini belirtmiştir (Kazımov, 2004: 35). Azerbaycan dilbilimcilerinin kelime grupları (söz birleşmeleri) hakkindaki görüşlerinin ortak yönlerini 4 maddede toplayabiliriz: 1. Azerbaycan dilbilgisindeki sö…
Sayfa 7 / 948,49
Terimlerde Kapsam Sorunu: “Zarf” Örneği
… farklı görüşler ortaya çıkmıştır. Söz gelimi çok büyük ev sıfat tamlamasının tamlayan unsuru olan çok büyük kelime grubu, sıfat tamlaması, zarf tamlaması, zarf öbeği, zarf grubu gibi çeşitli isimlerle karşılanmaktadır. Sıfat tamlaması, bir ismin bir sıfatla nitelendiği kelime grubu ise; büyük gibi bir nitelik isminin, kendisini niteleyen, derecesini bildire…
Sayfa 2 / 748,47
Belirtisiz İsim Tamlaması mı, Sıfat Tamlaması mı?
BELiRTİSiZ İSİM TAMLAMASI MI, SIFAT TAMLAMASI MI? EyüpAKMAN' Son zamanlarda belirtisiz isim tamlamalarının bir çeşit sıfat tamlaması olabileceği görüşü, bazı makalelerde ve bilimsel toplantılarda dile getirilmiştir. Biz de bu gün, bu meseleyi tekrar gündeme getirmek ve tartışmaya açmak amacıyla bir bildiri hazırladık. Bildirimizde bu konuyla ilgili yapılan a…
Sayfa 3 / 1348,13
Türk ve Azerbaycan Dilbilgisinde Ad Tamlamalarının Araştırılması Üzerine
TÜRK VE AZERBAYCAN DİLBİLGİSİNDE AD TAMLAMALARININ ARAŞTIRILMASI ÜZERİNE 1455 Muharrem Ergin’in “Türk Dil Bilgisi” kitabında “Kelime grubu birden fazla kelimeyi içine alan, yapısında ve manasında bir bütünlük bulunan, dilde bir bütün olarak muamele gören bir dil birliğidir” diye geçmektedir. M. Ergine göre, Türkçedeki başlıca kelime grupları şunlardır: tekra…
Sayfa 4 / 945,47
Terimlerde Kapsam Sorunu: “Zarf” Örneği
ZARF ↔ ZARF (niteleyen ↔ nitelenen) İsmi niteleyenlere sıfat, fiili niteleyenlere zarf adını veren mantığın ayrı birer kelime kategorisi olan sıfatı ve zarfı niteleyenlere başka adlar vermemesi, onları da zarf terimi içine yerleştirmesi bir çelişki gibi görünmektedir. Bu kabulün, bir açıklamaya ihtiyacı olduğu açıktır. Ergin’in zarf için sıfatların veya başk…
Sayfa 2 / 643,08
Türkçede Nitelenen Eki Üzerine
TÜRKÇEDE NİTELENEN EKİ ÜZERİNE Doç. Dr. Eyüp AKMAN* Türkçede yeni isim yapma yollan arasında ad tamlamalarının önemi yadsınamaz. Şu ana kadar ad tamlamaları üzerine epey söz söylenmiştir. ı Hatta daha da ileri gidilerek ad tamlaması kavramının olmadığı ve bunların gerçekte birer _sıfat tamlaması olduğıınu öne sürenler de olmuştu:r2. Bu bildirimizde ad tamlam…
Sayfa 22 / 2737,70
Eski Anadolu Türkçesi Dönemine Ait (M. 1401) Satır Arası İlk Kur’an Tercümesinde Yapı Bilgisi- Tercüme Tekniği-Söz Varlığı
142 Murat Küçük õÿ èüsretin < …dŽ Ë‹ : borçlu ‘borçlu’ 46b/1 zürrÀa < Ÿ«Ò—“ : ekincileri ‘ekin eken’ 555b/5 2.1.2. Arapça söz varlığını kelime grubu olarak karşılama 2.1.2.1. İsim tamlaması 2.1.2.1.1. Belirtili isim tamlaması Eserde, Arapça isim tamlamalarını karşılamada, belirtili isim tamlaması oldukça çok kullanılmaktadır. Ancak belirtili isim tamlaması …
Sayfa 9 / 1937,05
Türkiye Türkçesi ile Kırgız Türkçesi’nde Zarf ve Zarf Tümleci
54 TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KIRGIZ TÜRKÇESİ’NDE ZARF VE ZARF TÜMLECİ Muharrem Ergin, isim kökenli zarflar dışında zarf olarak kullanılan edatların olduğunu da ifade eder. Zarfın tanımı, Tahsin Banguoğlu tarafından şu şekilde yapılmaktadır: “Fiillerin ve sıfatların önüne gelerek anlattıkları kılış, oluş veya vasıfları açıklayan ya da değiştiren kelimelere zarf de…
Sayfa 11 / 2934,00
Türkmen Türkçesi ile Türkiye Türkçesinin Sentaks Bakımından Karşılaştırılması Üzerine Bir Deneme
27 konularda farklı görüşlerin olduğu ortaya çıkmaktadır. Bütün Türk şivelerinde ise ortak bir sentaks değerlendirmesinin yapılması şu ana kadar gerçekleşmediği gibi, bu değerlendirmeye esas olacak terminoloji, metot ve tasnif yollan hakkında da bir müşterek yoktur. Halbuki Türk dili sahasında çalışanların üzerinde hemfikir olduklan nokta; Türk dilinin lehçe…
Sayfa 3 / 932,31
Türkçede Renkleri Adlandırma Sorunu
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi Cilt 1, Sayı 1 / Aralık 2016 yeşilinin ne olduğu bilinemez. Bu durum, sık kullanıldığı için nesne renk ilişkisi düşünülmeden, bir rengin göstergesi olarak algılanan renk adlarında dikkat çekmez. Saman rengi derken saman ve rengi, yosun yeşili derken yosun ve rengi düşünülmez; ancak, çivit rengi, ang…
Sayfa 8 / 932,31
Türkçede Renkleri Adlandırma Sorunu
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi Cilt 1, Sayı 1 / Aralık 2016 Türkçeyle ilgisi olmayan, numarayla adlandırma veya belirtili isim tamlaması biçimindeki adlandırmalar da bulunmaktadır. Renkleri kavram olarak adlandırmada belirli yöntemlere başvurulmaktadır. Tek kelimeyle adlandırmalarda, kelime ister Türkçe kökenli, isterse alıntı ol…
Sayfa 8 / 1928,63
Türkiye Türkçesi ile Kırgız Türkçesi’nde Zarf ve Zarf Tümleci
TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KIRGIZ TÜRKÇESİ’NDE ZARF VE ZARF TÜMLECİ Levent DOYURAN Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi, Modern Diller Yüksek Okulu Yrd. Doç. Dr. Nergis BİRAY Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi, Fen-Edb. Fk. Türkoloji Böl. Zarfın Tanımı: Fiilleri yön, sebep, tarz, vasıta, miktar ve şart bildirerek niteleyen zarflar, Türkçe’nin her lehçesinde …
Sayfa 6 / 928,63
Terimlerde Kapsam Sorunu: “Zarf” Örneği
Lyons’un açıklamasına göre sıfat ve durum fiilleri arasındaki bu yakınlık, bunları niteleyen unsurların da ortak olmasını gerektirmektedir. Fiili de sıfatı da niteleyen unsurlara zarf adı verilmesi, bu anlayışın bir sonucu olmalıdır. Bir başka açıklama Nadir Engin Uzun’un Ana Çizgileriyle Evrensel Dilbilgisi ve Türkçe adlı eserinden alınmıştır: Uzun’a göre y…
Sayfa 1 / 926,94
Türkiye Türkçesi Ağızlarında {-I} Zarf-Fiil Ekli İkilemeler
VIII. Milletlerarası Türkoloji Kongresi, 30 Eylül-04 Ekim 2013, İstanbul, Bildiri Kitabı, 2014, C.II, s. 75-84 TÜRKİYE TÜRKÇESİ AĞIZLARINDA {-I} ZARF-FİİL EKLİ İKİLEMELER Leylâ KARAHAN Özet: Türkiye Türkçesi ağızlarında {-I} ve {-A} zarf-fiil ekli ikilemelerin kullanımı hece sayısına; coğrafi dağılımı da ağız gruplarına göre farklılık gösterir. Tek heceli f…
Sayfa 6 / 626,93
Türkçede Nitelenen Eki Üzerine
Türkçesindeki tamlanan eki, ünlüyle biten durumlarda "sı/si/su/sü" şeklindedir. Zannedildiği gibi baştaki "s", yardımcı ünsüz değil, "tamlanan ekinin başlayıcı ünsüzü" dür. Bu araştırmadan çıkardığımız bir başka sonuç da, iyelik 3. şahıs olarak adlandırılan eklerin "ı,sı" tamlanan/nitelenen eki olduğudur. KAYNAKLAR AKMAN, Eyüp (2004)."Belirtisiz İsim Tamlama…
Sayfa 12 / 2926,93
Türkmen Türkçesi ile Türkiye Türkçesinin Sentaks Bakımından Karşılaştırılması Üzerine Bir Deneme
28 (Neşredilen "Ray Çini" adlı bu destan, Baki Hoca oğlu YusufHoca adlı Türkmen şairinin hicri 1252, miladi 1836/37 yıllannda yazdığı kitaptır.) Türkmen Türkçesinde Türkiye Türkçesinden farklı olarak belirsiz isim tamlaması yerine belirli isim tamlamasının kullanıldığı örnekler de. karşımıza çıkmaktadır. Bu farklı kullanış daha çok "öz" dönüşlülük zamiri ile…
Sayfa 2 / 926,93
Türkçede Renkleri Adlandırma Sorunu
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi Cilt 1, Sayı 1 / Aralık 2016 karşılayan ve ölçünlü dilde kullanılan adlar yanında, renklerin tonlarını ve ara renkleri karşılamak için farklı yöntemlere başvurularak yeni renk adları da türetilmektedir. Herkesçe bilinen ve sözlük birimi olarak sözlüklerde yer alan renk adları yanında, kişisel adland…
Sayfa 12 / 1926,93
Terim Dünyamızda Yılan: Kavram, Anlam ve Yapı Bakımından
Avrasya Terim Dergisi, 2013, 1 (2): 95 - 113 2.1.6. +kaç: ilan + kaç 2.1.7. +î: yılan + ı 3. Birleşik Ad 3.1. İsim Tamlaması Yapısında 3.1.1. Belirtili İsim Tamlaması Yapısında cılan + nıñ qabığ + ı 3.1.2. Belirtisiz İsim Tamlaması Yapısında Belirtisiz isim tamlaması yapısına tespit ettiğimiz örneklerde daha fazla rastlanmaktadır. ağaç yılan + ı boa yılanı c…