2008
Yitirdiklerimiz: Andreas Tietze (1914-2003)
Hasan Eren
Sayfa 8 / 1138,29
Bilmeceler, Tabu ve Gizli Diller Üzerine
“tükenmez”; “katır”ın “üremez”; “köprü”nün “sallanmaz”; “cami”nin “satılmaz”; “ayı”nın “gaba enişte ve hadem/hadım oğlan”; “domuz”un “asık suratlı/iki gözü kısık oğul/oğlan”; “yılan”ın “yağlı kayış”; “tavşan”ın da “burma bıyıklı” olarak kullanılmasına kaynaklık ettikleri sonucuna varılabilir. EK: BİLMECE METİNLERİ Toprak, katır, taş köprü, cami: “Tükenmezden…
Sayfa 5 / 6130,63
Dede Korkut Kitabı'nda Tek Kullanımlık Türkçe Sözcükler Üzerine Bir İnceleme
22 Adem AYDEMİR görülür. Clauson sözcüğe Orta Türkçe sonrası için örnek vermez. Aŋığ: “Meaning both a- ‘extreme(ly), excessive(ly) and b- ‘evil(ly) and the like” (EDPT: 182). Hatice Şirin, alana münhasır bir çalışmasında ‘ańıt-’ fiilini, teşkil, türev ve tereddütlerle birlikte Eski Türkçe için etraflıca incelemiş olup mezkûr çalışmadaki veriler sonraki dönem…
Sayfa 27 / 3427,42
Osmanlı Devleti’nde Polis Teşkilatının Kurulması: Urfa Örneği (1845-1918)
Aslan, A. Bu talebin karşılanıp karşılanmadığı bilinmemekle beraber Urfa Mutasarrıflığı’nın polis ihtiyacının hiçbir vakit bitmediği yazışmalardan anlaşılmaktadır. Aşağıda Tablo 7’de polis sayısının yetersiz olduğu açıkça görülmektedir: Yıl Urfa Van Bitlis Memuru Memuru Komiser Komiser Komiser Komiser Muavini Polisleri Üçüncü Merkez Toplam Geçici İkinci Poli…
Sayfa 10 / 6126,80
Dede Korkut Kitabı'nda Tek Kullanımlık Türkçe Sözcükler Üzerine Bir İnceleme
IJLET 2017, Volume 5, Issue 1 27 31- Boğma: : “Boğma, boğumlu” (Dresden 109/4). Boğ-: “Boğmak” (DLT II: 133). Bogım: “Boğum. Parmakların, kamışın, kandıra otunun boğumu” (DLT I: 395). Boğum: “Boğum” (DLT I: 399). Boğ-: (EDPT: 311) > boğım (EDPT: 315). Boğun ~ boğın: (EDPT: 316). Boġmaķ: Boğmak” (EUTS: 31). Boğ-: “Boğmak” (KBS-I: 154) > Boğum: “Boğulmuş, sıkı…
Sayfa 4 / 624,69
Türkiye’deki Ağız Çalışmalarının Sözlükleri ve İlk Ağız Sözlükleri
208 MEHMET ÖLMEZ: TÜRKİYE’DEKİ AĞIZ ÇALIŞMALARININ SÖZLÜKLERİ Stachowski, Stanislaw, 1971: “Beiträge zur Geschichte der griechischen Lehnwörter im Osmanisch-Türkischen”, Folia Orientalia, 8, 267-388. Symeonidis, Christos, 1973: “Griechische Lehnwörter im Türkischen”, Balkan Studies, 4, 167-200. [H. Eren, “Türkçede Rumca Alıntılar”, Türk Dili, Mart 1975, C. X…
Sayfa 4 / 1124,25
claudia_romer
Claudia Römer etmiştir. Lakabı “Koca Nişancı” olan Celâlzâde M ustafa’nın, yıllarca nişancı rütbesinde çalıştığı sırada bu yeni üslubu vesikalara da ilk defa uyguladığı bilinmektedir (Menage 1985: 272-273). Fahir îz (1964), nesrin sade, orta ve süslü nesir olan üç tarzdan ibaret olduğunu öne sürmüştür. Hâlbuki, bir metnin tek bir tarzda yazıldığı sık rastlan…
Sayfa 6 / 6122,97
Dede Korkut Kitabı'nda Tek Kullanımlık Türkçe Sözcükler Üzerine Bir İnceleme
IJLET 2017, Volume 5, Issue 1 23 14- Ayran: : “Ayran” (Dresden 46/10). Ayran: “Ayran” (DLT I: 120). Ayra:n: “Butter milk or the like” (EDPT: 276). PTurk. “*ajran kumys: Karakh. ajran (MK); Tur. ajran; Az. ajran; Turkm. ajran; Uzb. ɔjrɔn; Uygh. ajran; Krm. ajran; Tat. ɛjrɛn; Bashk. ajran; Kirgh. ajran; Kaz. ajran; KBalk. ajran; KKalp. ajran; Kum. ajran; Nogh.…
Sayfa 14 / 6122,97
Dede Korkut Kitabı'nda Tek Kullanımlık Türkçe Sözcükler Üzerine Bir İnceleme
IJLET 2017, Volume 5, Issue 1 31 53- Daz: : “Çıplak” (Dresden 108/10). Tas: DLT’de Oğuzca ibaresiyle ‘Her şeyin kötüsü, bayağısı. Bu at tas tegül: Bu at kötü değil’ (DLT I: 329). Tas: “Originally ‘bad’ and the like, it came in the medieval period to be used only with” (EDPT: 554). PTurk. “*tAs 1 bad 2 quite: Karakh. tas 1 (MK - Oghuz, IM); Turkm. tas 2; MTur…
Sayfa 21 / 6121,74
Dede Korkut Kitabı'nda Tek Kullanımlık Türkçe Sözcükler Üzerine Bir İnceleme
38 Adem AYDEMİR Turkm. gür 2; Krm. kür 2; Tat. kör 1, 4; Bashk. kör 1, 4; Kirgh. kür ‘powerful’; Kum. kür 1; Nogh. kür ‘friendly’; Khak. kür 1; Tv. xür ‘healthy, well fed’; Chuv. kəʷrəʷ 1, 2; Yak. Kür” (EDAL: 573). Gürbüz: “Sağlam, güçlü, iri” (KBS-I: 397). Gürbüz: “Sağlam, kuvvetli, kudretli, sözü geçen” (Tietze, 2003: 214). Bu sözcüğün Farsça bir alıntı ol…
Sayfa 3 / 620,42
Türkiye’deki Ağız Çalışmalarının Sözlükleri ve İlk Ağız Sözlükleri
WORKSHOP ON TURKISH DIALECTS 207 Ağız çalışmalarının sözlük bölümlerini kullanırken araştırmacıların büyük çoğunluğunun A. Tietze’nin konuyla ilgili çalışmalarını kullanmadıklarını, ihtiyaç duyulduğunda ise H. Eren’in bu çalışmaları tamamlar nitelikteki ya- zılarından yararlandıklarını farkettim.5 Bu çalışmaları kısaca şu şekilde sırala- yabiliriz: Bläsing, …
Sayfa 8 / 6119,15
Dede Korkut Kitabı'nda Tek Kullanımlık Türkçe Sözcükler Üzerine Bir İnceleme
IJLET 2017, Volume 5, Issue 1 25 birisinden barak çıkarmış. Bu köpeklerin en çok koşanı, en iyi avlayanı olurmuş. Öbür yumurtadan da bir yavru çıkarmış, bu son yavrusu olurmuş” (DLT I: 377). Barak: “A long-hired dog” (EDPT: 360). Barak: “Bir tür tüylü av köpeği. Yerel ağızlarda da ‘çok tüylü köpek’ olarak geçer” (TDES-I: 39). Barak: “Tüylü köpek” (KBS-I: 112…
Sayfa 9 / 6119,15
Dede Korkut Kitabı'nda Tek Kullanımlık Türkçe Sözcükler Üzerine Bir İnceleme
26 Adem AYDEMİR 27- Beleñ: : “Tepe, sırt, dağ, dağ beli” (Dresden 84/6). Baldır: “Dağın burun gibi çıkındı yeri, tag baldırı” (DLT I: 456). Beltir: “The junction of two or more roads or rivers” (EDPT: 334). Bëltir: “Yol kavşağı, yol ağzı” (EUTS: 26). PTurk. “*bẹldir cross-roads, separation of two roads or rivers: OTurk. beltir (OUygh.); Karakh. beltir (MK); …
Sayfa 12 / 1218,31
Uygurca Yilvi ve Türevleri Üzerine
Erdem UÇAR YŦl: 14, SayŦ: 55 KasŦm 2012 – Ocak 2013 Räsänen, Martii. (1969). Versuch eines Etymologischen Wörterbuchs der Türksprachen. Helsinki: Suomalais–Ugrilainen Seura. Röhrborn, Klaus. (1981). Uigurisches Wörterbuch, Sprachmaterial der vorislamischen türkischen Texte aus Zentralasien. Lieferung 3, anta–asanke. Wiesbaden: Franz Steiner Verlag. Sevortyan…
Sayfa 62 / 8218,31
Türkiye' deki Ağız Çalışmaları ve Dizin Bölümleri
284 MEHMET ÖLMEZ Kısaltın alar: ADİL : Azerbaycan dilinin izahlı lüğeti ADL : Azerbaycan Dialektoloji Lüğeti AhundovTezcan : Ehliman A]J.undov Ar. :Arapça ATDK : Hacaloğlu, 1992 Az. : Azeri Türkçesi BT XIII :Peter Zieme, 1985 Çağ. :Çağatayca Çin. :Çince DerS : Türkiye' de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü DLT : Divanu Lugati 't-Turk, bak. MK, Dankoff ED : Sir Ge…
Sayfa 10 / 1217,87
Uygurca Yilvi ve Türevleri Üzerine
Erdem UÇAR YŦl: 14, SayŦ: 55 KasŦm 2012 – Ocak 2013 ba÷Õ yapma iúi, el çabuklu÷u ile göz boyama, sihirbazlÕk; 2. mec. karúÕsÕndakini gerçe÷i göremeyecek úekilde etki altÕnda bÕrakÕp yanÕltma durumu’41; ba÷lÕ ‘büyü yapÕlarak cinsî güçten mahrum edilmiú (erkek)’42; göz ba÷Õ ‘el çabuklu÷u ve ustalÕkla gerçekte olmayan bir úeyi oluyor gibi gösterme iúi, illüzyon…
Sayfa 16 / 1617,87
Osmanlı Türkçesine Geçiş Dönemi Metni Olarak Ferec Ba'de'ş-Şidde
21 Doç. Dr. Osman ERCİYAS satu hazar et- (hoş-vakt ol, bizümsin, bizümle s. b. edisersin, şatırca ol, kaygulu oturma 115.a. 20) Alışveriş. İkileme biçimindeki bu yapıya 'et-' yardımcı fiili eklendiğinde 'dostluk, arkadaşlık etmek' manasının ortaya çıktığı görülmektedir. şikargahcı (ş.cıydı, bir gün şikargfilıa şikara varur, görür ki bir issüzlikde iki yılan,…
Sayfa 26 / 3417,14
Osmanlı Devleti’nde Polis Teşkilatının Kurulması: Urfa Örneği (1845-1918)
Osmanlı Devleti’nde Polis Teşkilatının Kurulması: Urfa Örneği (1845-1918) Sonunda, Mülkiye müfettişinin tavsiyesi üzerine Urfa Mutasarrıflığı liva jandarma kumandanlığıyla toplantı yaptı. Toplantı sonucunda Urfa Mutasarrıflığı, livada Türk, Kürt, Arap, Ermeni ve çeşitli milletlere mensup insanların yaşadığını ve kayıtlı nüfusun 44.633 kişi olduğunu, birçok d…
Sayfa 20 / 6117,05
Dede Korkut Kitabı'nda Tek Kullanımlık Türkçe Sözcükler Üzerine Bir İnceleme
IJLET 2017, Volume 5, Issue 1 37 Kertük: “Kert-: notch, notched and the like; often used the notch in a tally” (EDPT: 739). Kirtin-: “İnanmak” (DLT I: 416). Kértgün-: “To believe” (EDPT: 739). PTurk. “*gẹr-tü true, truth: OTurk. kertü, kert-gün- ‘believe’ (OUygh.); Karakh. kertü ‘oath, truth’, kert-gün- ‘believe’ (MK, KB); Tur. ger- ček; Gag. ger-ček; Az. ge…
Sayfa 41 / 4215,32
İstanbul’da Bir Nazi Doktor: Max Clara - Tıp Terörü Kurbanlarının Peşinde
Erdem Bagatur Taatjes, Douglas J., Michael Schrader, Takehiko Koji, ve Jürgen Roth. “Histochemistry and Cell Biology: 61 Years and Not Tired at All.” Histochemistry and Cell Biology 152,1 (2019): 1–11. Wallraff, Josef. “Histochemische Untersuchungen an den Nebennieren des erwachsenen Menschen.” Zeitschrift für Zellforschung und mikroskopische Anatomie 34, (1…
Sayfa 12 / 6115,32
Dede Korkut Kitabı'nda Tek Kullanımlık Türkçe Sözcükler Üzerine Bir İnceleme
IJLET 2017, Volume 5, Issue 1 29 Uygh. čap- 5, 6, čapqu 4; Krm. cap- 1; čap- 1, 5, čapa 19; Tat. čap/b- 5, 6, 1, čapqɨ 4; Bashk. sap/b- 6, 5, 1, sapqɨ 4; Kirgh. čap/b- 5, 7, 1, čapqɨ 4, 10; Kaz. šap/b- 5, 6, 2, šapqɨ 4; KBalk. čab- 2; KKalp. šap/b- 5, 6, 2; Kum. čap- 5, čapɣɨ 4; Nogh. šap/b- 5, šapqɨ 4; SUygh. ča’p- 1, 5, 8; Khak. sap- 1, 5, 6, saxpɨ, sapxɨ …