2012
Uygurcada tut-Fiiliyle Kurulan Birleşik Sözler
Engin Çetin
Sayfa 6 / 1390,37
Dede Korkut Kitabı’nda Geçen: “Eski Ţutuň Biti, Öksüz Oğlanıň Dili Acı Olur” Cümlesi Üzerine
76 Adem AYDEMĠR block” olarak kaydeder (EDPT: 434). Türkçede „to-‟ fiilinin „tu-‟ fiili ile ayniyeti ve „tu-‟ fiilinin „tut-‟ fiili ile münasebeti tartıĢma konusudur (Çetin, 2012: 82; ġimĢek, 2016: 159-160). Türkçede tut- fiili ile yapılmıĢ olan birçok sözcüğün asıl kökeni her hâlde, „kapamak, örtmek‟ anlamında eski bir Türkçe fiil kökü olan „tu-‟ fiilidir (…
Sayfa 15 / 2058,36
Ad Öbeği Taşınımı ve Boşluk Kuramı Bağlamında Fiilimsili Yapıların Adlandırılması ve Sınıflandırılması Meselesi
288 + UTEK2007 /BİLDİRİLER Ferhat KARABULUT • 289 mi çıkar. Örneğin hidrojen ile oksijenin yan yana gelmesinden hidrojenoksijen kayıpsız ve tavizsiz birlikteliğini/yanyanalığını mı anlayacağız, yoksa en az bir maddesi mi çıkar, yoksa su mu oluşur? Veya; ' üyenin taviz vermesiyle oluşan yeni ve başka bir birleşik/birleşmiş yapıyı mı anla- 2-San renk+ mavi ren…
Sayfa 14 / 4450,40
Türkiye Türkçesi İle Kazak Türkçesindeki Cümlelerin Çeşitleri Bakımından Karşılaştırılması Üzerine Bir Deneme
70 TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KIRGIZ TÜRKÇESİNDEKİ CÜMLELERİN ÇEŞİTLERİ BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI ÜZERİNE BİR DENEME Bu tarz cümlelerde sonuç gösteren ve yüklemi hüküm bildiren clinıleye "baş süylöm (ana ciim/e) ; sebep gösteren ve hüküm bildirmeyen cümleye de "bağınınkı süylöm (yardımcılymı cümle) denir. 37 "Bağınınkı baylanıştagı tataal sliylöm"ler şu gruplar…
Sayfa 33 / 4450,40
Türkiye Türkçesi İle Kazak Türkçesindeki Cümlelerin Çeşitleri Bakımından Karşılaştırılması Üzerine Bir Deneme
70 TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KIRGIZ TÜRKÇESİNDEKİ CÜMLELERİN ÇEŞİTLERİ BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI ÜZERİNE BİR DENEME Bu tarz cümlelerde sonuç gösteren ve yüklemi hüküm bildiren cümleye “baş süylöm (ana cümle) ; sebep gösteren ve hüküm bildirmeyen cümleye de “bağınınkı süylöm (yardımcı/yan cümle) denir.37 “Bağınınkı baylanıştagı tataal süylöm”ler şu gruplarda el…
Sayfa 7 / 1849,94
Standart Türkiye Türkçesinde Tasvir Fiillerinin Zaman Çizgisindeki Yeri
DOÇ. DR. DİLEK ERGÖNENÇ AKBABA örneklerin tasvir fiilleri içinde ayrı bir başlık altında değerlendirilmesi uygun olur” (YİFB 2007: 86). Görüldüğü üzere tasvir fiilleri üzerine yapılan sınıflandırmalarda tezlik, sürerlilik, yeterlik, yaklaşma gibi dört ana grup tespit edilmiş ancak bu gruplar standart TT’ndeki tasvir fiilleri için yeterli olmamıştır. Mevcut b…
Sayfa 3 / 2045,09
Ad Öbeği Taşınımı ve Boşluk Kuramı Bağlamında Fiilimsili Yapıların Adlandırılması ve Sınıflandırılması Meselesi
264 + UTEK 2007 I BİLDİRİLER Ferhat KARABULUT + 265 tek predikatlı müstakil cümleler kullanılır. Türkçenin zengin partisip ve gerindium Demir ve Emine Yılmaz ise yapısına göre cümle konusunda farklı düşüncelerin sistemi Türkçeye en geniş ve karışık ifadeleri sade, müstakil cümleler içinde top- dile getirildiğini belirttikten sonra, fıilimsili yapıları birleş…
Sayfa 4 / 2145,09
Sekizinci Sınıf Öğrencilerinin Fiil Çekimlerindeki Birleşik Yapılar ve Kip Üzerine Görüşleri: Nitel Bir Araştırma
Sekizinci Sınıf Öğrencilerinin Fiil Çekimlerindeki Birleşik Yapılar ve Kip Üzerine… 545 GİRİŞ Bir hareketin, durumun meydana geldiği, gelmekte olduğu ya da geleceği süreyi; bu sürenin belirli bir bölümünü ifade eden zaman (Türkçe Sözlük 2011, 2641) ile biri Ģekle dayalı diğeri bir fiile ulanan eklerin üstünde, bütün cümleden ve metin bağlamından çıkarılan ru…
Sayfa 6 / 1842,07
Standart Türkiye Türkçesinde Tasvir Fiillerinin Zaman Çizgisindeki Yeri
STANDART TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE TASVİR FİİLLERİNİN ZAMAN ÇİZGİSİNDEKİ YERİ veya daha fazla fiilden meydana gelmiş bileşik fiiller. Bu gruptakileri Ediskun yedi kısma ayırmıştır: a) Yeterlik fiilleri (giyebil-, alabil-), b) Tezlik fiilleri (atıver-, çıkıver-), c) Süreklik fiilleri (alıkoy-, çıkagel-, bakakal-), d) Yaklaşma fiilleri (yanayaz-, dolayaz-), e) Bekle…
Sayfa 12 / 4441,43
Türkiye Türkçesi İle Kazak Türkçesindeki Cümlelerin Çeşitleri Bakımından Karşılaştırılması Üzerine Bir Deneme
68 TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KIRGIZ TÜRKÇESİNDEKİ CÜMLELERİN ÇEŞİTLERİ BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI ÜZERİNE BİR DENEME 3. Tüşündürınö Aykındooçtuu Sliylömdör (Açıklayıcı Tamlayıcılı!Niteleyicili Ciinıleler). Bu grup kendi içinde üç alt başlığa ayrılır: a. Tlişündürmö Aıııktooçtuu Süylömdöı(Açıklayıcı Tanılayan/Niteleyenli Cümleler). b. Tüşündürmö Toluktooçtuk Süy…
Sayfa 13 / 4441,43
Türkiye Türkçesi İle Kazak Türkçesindeki Cümlelerin Çeşitleri Bakımından Karşılaştırılması Üzerine Bir Deneme
SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ 69 2. Tataal koşmo süylöm (Yalın cümleye ayrıliıiası mümkün olmayan birleşik cümleler/ 1 Kırgız Tilinin Sintaksisi'nde birleşik cümleler şu şekilde sınıflandırılır: L Tefi Baylanıştagı Tataal Süylöm (Bagııııçsız Tataal Siiylöm): Anlam bakımından b.irbirine .b~$ıınlı ol~p gramer bakımından aralarında bir bağ olmayan birleşik cumlelerdı…
Sayfa 31 / 4441,43
Türkiye Türkçesi İle Kazak Türkçesindeki Cümlelerin Çeşitleri Bakımından Karşılaştırılması Üzerine Bir Deneme
68 TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KIRGIZ TÜRKÇESİNDEKİ CÜMLELERİN ÇEŞİTLERİ BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI ÜZERİNE BİR DENEME 3. Tüşündürmö Aykındooçtuu Süylömdör (Açıklayıcı Tamlayıcılı/Niteleyicili Cümleler). Bu grup kendi içinde üç alt başlığa ayrılır: a. Tüşündürmö Anıktooçtuu Süylömdör(Açıklayıcı Tamlayan/Niteleyenli Cümleler). b. Tüşündürmö Toluktooçtuk Süylöm (Aç…
Sayfa 32 / 4441,43
Türkiye Türkçesi İle Kazak Türkçesindeki Cümlelerin Çeşitleri Bakımından Karşılaştırılması Üzerine Bir Deneme
SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ 69 2. Tataal koşmo süylöm (Yalın cümleye ayrılması mümkün olmayan birleşik cümleler)31 Kırgız Tilinin Sintaksisi’nde birleşik cümleler şu şekilde sınıflandırılır: 1. Teñ Baylanıştagı Tataal Süylöm (Bagınıçsız Tataal Süylöm): Anlam bakımından birbirine bağımlı olup gramer bakımından aralarında bir bağ olmayan birleşik cümlelerdir.32 Ör…
Sayfa 4 / 1937,21
Nogay Türkçesi ve Türkiye Türkçesindeki Cümlelerin Bağlanma Şekilleri Bakımından Karşılaştırılması
PROF.DR. LEYLÂ KARAHAN ARMAĞANI | 116 cümle başında kullanılan äşe “evet” ve yoq “hayır” sözleri, ün sözler “ünlemler”, tuwra em qıya söz “doğrudan veya dolaylı olarak aktarılan konuşma sözleri” ve dialog “konuşma” gibi konular ve bu konuların her birinin içinde, kullanılan noktalama işaretleri, Nogay Türkçesi gramerlerinde qabatsız yıyma “basit cümle” başlı…
Sayfa 18 / 3434,48
Türkçe Öğretmeni Adaylarının Zaman, Kip ve Bakışı Algılama Düzeyleri
1928 B. K. ÖZTÜRK – B. E. DAĞISTANLIOĞLU sonsuz yapı, kipi de şekle dönüşmüş olay biçiminde tanımlamıştır: “Zaman sonsuzdur. İnsanoğlunun var olduğu günden bugüne kadar devam eden süreçtir. Kipi ise yaşanmış olayları ya da planladığımız olayları anlatacağımız zaman kullanırız.” (Ö10). Tablo 6’da Türkçe öğretmeni adaylarına birleşik çekimli yapıların ortaokul…
Sayfa 15 / 4431,83
Türkiye Türkçesi İle Kazak Türkçesindeki Cümlelerin Çeşitleri Bakımından Karşılaştırılması Üzerine Bir Deneme
SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ 71 6. Uçurdaş Süylöm: Zamandaş birleşik cümleler. 7. Sa!ıştırma Süylöm: Karşılaştırma bildiren birleşik climleler. 8. Candamaluu Süylöm: Ortak özneli birleşik cümle . 9. Bocomol Sliylöm: İhtimal bildiren birleşik climleler. l O. Kirindillili Sliylöm: Fikrin farklı durumunu gösteren cümle. l l. Çeçme Sliylöm: Çözüm climlesi." 43 Şartlı…
Sayfa 34 / 4431,83
Türkiye Türkçesi İle Kazak Türkçesindeki Cümlelerin Çeşitleri Bakımından Karşılaştırılması Üzerine Bir Deneme
SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ 71 6. Uçurdaş Süylöm: Zamandaş birleşik cümleler. 7. Salıştırma Süylöm: Karşılaştırma bildiren birleşik cümleler. 8. Candamaluu Süylöm: Ortak özneli birleşik cümle. 9. Bocomol Süylöm: İhtimal bildiren birleşik cümleler. 10. Kirindilüü Süylöm: Fikrin farklı durumunu gösteren cümle. 11. Çeçme Süylöm: Çözüm cümlesi.”43 Şartlı Birleşik Cü…
Sayfa 13 / 2030,82
Türkiye Türkçesi ve Azerbaycan Türkçesinde Şart Cümlesine Dair
Vecihe Hatipoğlu, şart cümlelerinden dilek yan tümce ve koşullu yan tümce adı altında bahsetmektedir. “Birleşik tümcelerde, dilek kipiyle kurularak, temel tümceye bağlanan ve dilek, istek bildiren yantümceye, dilekli yantümce denir: “Gençler bilebilse, ihtiyarlar muktedir olabilse, dünyanın işleri kolaylıkla düzelir”, “Düzen tartışmaları bitse, huzura kavuşu…
Sayfa 3 / 1230,01
Türkçede Söz Kalıplarının Yeniden Üretimi: Aforizmadan Laforizmaya
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi Cilt 1, Sayı 1 / Aralık 2016 aforizmanın anlamını daha geniş bir pencerede düşünüyor ve söyleyicisi genel halk yığınları tarafından büyük ölçüde unutulmuş, atasözü gibi büyük ölçüde anonimleşmiş veya anonimleşme yolundaki sözleri, deyimleri, kalıpsözleri hatta birincil işlevi artık olumlu ve olumsuz…
Sayfa 2 / 1029,82
Mut Yöresi Ağzında “Yaklaşma” Bildiren -DI oldu- ve -(y)IK oluġ- Yapıları
Talip Doğan çalışmalarda çeşitli açılardan incelenmiştir 3. Bu kapsamda değerlendirilen birleşiklerin yapı ve anlam başta olmak üzere birçok bakımdan oldukça farklı görünümler sergilediği bilin- mektedir. Diğer taraftan, bu birleşiklerin söz dizimindeki durumu 4, sözlük birimi olarak değerlendirilmelerindeki tutarsızlıklar, ne zaman ayrı veya bitişik yazılma…
Sayfa 5 / 1926,68
Nogay Türkçesi ve Türkiye Türkçesindeki Cümlelerin Bağlanma Şekilleri Bakımından Karşılaştırılması
PROF.DR. LEYLÂ KARAHAN ARMAĞANI | 117 şık tümce”, “koşul tümcesi”, “ilgi tümcesi”, “katmerli bileşik tümce” gibi türlere ayırır (1976: 193-221). Nogay Türkçesi gramerlerinde birleşik cümle terimi için “qabatlı yıyma” denmektedir (Canibekova-Qalmıqova vd. 1994: 95; Canibekova 1954: 3). Qabatlı yıyma “birleşik cümle” gramerlerde genel olarak ikiye ayrılır: Tiz…