2012
Uygur Folklorunda Nevruz Kutlamaları
Ramazan Karaman
- Doğu Türkistan
Sayfa 19 / 29100,78
Klasik Türk Edebiyatında Musikiye İlişkin Terimler: Nesimi Şiiri Örneği
356 Seadet ŞIHIYEVA Sonuncu beyitte tevriye gibi kullanılan makam ve avaze adları hem Nesimî'nin müzik teorisini bilmesini açıklama, hem de musiki tarihimiz bakımından önem taşımaktadır. Böyle ki, “Şahnaz” 6 avazeden biri olduğundan “büzürg” (“büzrüg”) kelimesiyle örtülü tenasüp oluşturur: Bu ifade hem ünlü filozof ve musiki bilicisi Büzürgümidin adına işare…
Sayfa 5 / 1474,65
Mevlana Lutfi’nin “Gül ü Nevruz” Adlı Eseri ve Yazma Nüshaları
Yukarıda da belirttiğimiz gibi Lutfi’nin Gül ü Nevruz’u mesnevi tarzında kaleme alınmış bir tercümedir. Eser, aruzun mefâîlün / mefâîlün / feûlün kalıbıyla yazılmıştır. Toplam 1242 beyitten meydana gelmiş olan eserde, Nevşad ülkesinin adaletli padişahının oğlu Nevruz ile Ferhar şahının kızı Gül’ün aşk hikâyesi konu edilmiştir. Gül ü Nevruz, klasik mesnevi ta…
Sayfa 12 / 1467,19
Mevlana Lutfi’nin “Gül ü Nevruz” Adlı Eseri ve Yazma Nüshaları
Türkçe yazılmış beş Gül ü Nevruz mesnevisi vardır. Bu eserlerin tamamı Celal Tabib’in Gül ü Nevruz’unun tercümesi niteliğindedir. Ancak bu eserlerin hepsi tercümeyi aşarak telif niteliği kazanmışlardır. Mevlana Lutfî → Gül ü Nevruz, Eser Çağatay Türkçesiyle yazılmış. 1242 beyit, Yazılış tarihi: m.1441 (Türk edebiyatında yazılan ilk Gül ü Nevruz budur. Yuka…
Sayfa 6 / 1463,46
Mevlana Lutfi’nin “Gül ü Nevruz” Adlı Eseri ve Yazma Nüshaları
harami onları yakalayıp Çin hakanına hediye eder. İki esiri tanıyamayan hakan, onları puthanede çalışmak üzere görevlendirir. Bu esnada elçiler her tarafı aramasına rağmen Gül’ü bulamamıştır ve kara haberi vermek üzere hakanın yanına gelir. Haberi duyan hakan üzüntüden oracıkta ölür. Bunu fırsat bilen Gül ile Nevrûz puthaneden kaçarak deniz kıyısına ulaşır. …
Sayfa 13 / 1352,26
Yeni/lenmek ve Nevruz
Millî Folklor, 2006, Y›l 18, Say› 69 ve yaratma, canlanma ve yenilenme or- uygulamalarla (a¤aca bez ba¤lama, kur- tam›d›r. Türk insan› ve Türk toplumu, ban adama, mum yakma vb.) gelecekte- Nevruz sayesinde yenilenerek, dinamik ki kendi ve yak›nlar›yla ilgili dileklerde bir yap›ya sahip olmaktad›r. bulunurlar. Kad›nlar›n, “evlenme, erkek Fallar: Nevruz’da aç›…
Sayfa 8 / 1349,78
Yeni/lenmek ve Nevruz
Millî Folklor, 2006, Y›l 18, Say› 69 tiricidir ve ayr›mc›l›¤› yok edici güce sa- soyunun ve vatan›n›n gelece¤i, dahas› hiptir. Sadece yöreyi, ülkeyi de¤il, insan- yenilenerek canl› tutulmas› sa¤lanmak- l›¤› birlefltirici güce sahiptir. Birey ve tad›r. toplum do¤a dönüflümleri karfl›s›nda Sözel ve de eril nitelikli geleneksel birleflir. Farkl› amaçlarla kullan›m›…
Sayfa 9 / 1348,53
Yeni/lenmek ve Nevruz
Millî Folklor, 2006, Y›l 18, Say› 69 deyle Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin yürütmüfllerdir. Ayn› uygulama, uzun kuruluflu ortaya koyar gibidir. 1990 son- süre Türkiye Cumhuriyeti döneminde de ras›nda yeni Türk devletlerinin ba¤›m- geçerlili¤ini korumufltur. s›zl›klar›n› elde edifllerinin (ki buralarda Göçebe, yar›-göçebe ya da yerleflik Nevruz, resmi bayram ve ta…
Sayfa 11 / 1444,79
Mevlana Lutfi’nin “Gül ü Nevruz” Adlı Eseri ve Yazma Nüshaları
Eser Üzerinde Yapılan Çalışmalar: Lutfi’nin Gül ü Nevruz’u Özbekistan’da Kiril harfleriyle birkaç kez yayımlanmıştır. Türkiye’de ise eser üzerinde bir mezuniyet tezi bir de yüksek lisans tezi yapılmıştır. Ancak bu çalışmalar yayımlanmamıştır. Bunun dışında eser üzerinde makale ve bildiri düzeyinde incelemeler de bulunmaktadır. Aşağıda tüm bu çalışmalar liste…
Sayfa 7 / 943,49
Nevruz-Kurban İlişkisi ve Kurbana Bağlı Olarak Yapılan Ritler-Pratikler
7 Sonuç: Bütün Türk dünyasında kutlanan ve zaman zaman değişik adlarla anılan Nevruz yani yeni yıl bayramı, Türkün ana yurdu Türkistan sahasında ortaya çıkmıştır. Vatan tutulan coğrafyalarda, coğrafi şartlara uygun, kabul edilen dinlerde dinî kabullere uygun birtakım unsurlar almıştır. İlk başlarda dinî bir vecibe olarak kesilen kurbanlar daha sonra törenler…
Sayfa 6 / 942,19
Nevruz-Kurban İlişkisi ve Kurbana Bağlı Olarak Yapılan Ritler-Pratikler
6 bulunduğu bölgelerde, Nevruz kutlamaları çerçevesinde Âyin-i Cemler düzenlenmekte ve kurbanlar kesilmektedir. Divriği Kevendüzü (Anzağar) köyünde Muhammet Gani Baba (1826-1889) adına tesis edilmiş olan tekkede çevre köylerden gelenler toplanır, gündüz kurbanlar kesilir gece ise âyin yapılırdı (Özen 2000: 133-143). Kangal Tekke köyünde Sultan Samut Yatırı, …
Sayfa 5 / 1341,06
Yeni/lenmek ve Nevruz
Millî Folklor, 2006, Y›l 18, Say› 69 Nevruz’un temelini “yeni ve yeni- Yenilenme, daima bir yok olufl, to- lenme” oluflturur. Nevruz, do¤ada, do¤al humlanma, do¤um öncesi/yeniden var olarak, do¤al unsurlarla ve do¤ayla bir- olman›n yaratt›¤› bask›/stres ve sonuçta likte yenilenmedir. Bu do¤al ideoloji, da do¤um ve “rahatlama, sevinç, sakin- kültürel yarat›larl…
Sayfa 8 / 940,01
Nevruz-Kurban İlişkisi ve Kurbana Bağlı Olarak Yapılan Ritler-Pratikler
8 ERGİNER, Gürbüz (1997). Kurban, Kurbanın Kökenleri ve Anadolu’da Kanlı Kurban Ritüelleri, İstanbul, Yapı Kredi Yayınları. ERÖZ, Mehmet (1990). Türkiye’de Alevîlik ve Bektâşîlik, Ankara, Kültür Bakanlığı Yayınları. ERÖZ, Mehmet (1980). “Türk Boylarında ‘Kansız Kurban’ Geleneği”, Türk Kültürü, Yıl XVIII, Sayı 211-214, s. 17-22. FEYİZLİ, Tahsin (1993). İslâm’…
Sayfa 11 / 1337,33
Yeni/lenmek ve Nevruz
Millî Folklor, 2006, Y›l 18, Say› 69 Nevruz, günefl ve yenilenen sular›na ye- yeninin dolay›s›yla da bolluk ve bereke- niden kavuflan tabiat›n yeniden yeflil ör- tin sembolü olan boyal› yumurtalar Nev- tüsüne bürünmeye bafllad›¤› gündür. ruz kutlamalar›nda yer almaktad›r. Do¤a, Nevruz’da canlan›r ve ba¤r›nda fi Harfiyle Bafllayan Yedi Yiyece¤in gizledi¤i bolluk ve…
Sayfa 1 / 837,33
Ateş Etrafında Oluşan Halk İnanışları ve Nevruz Ateşi
ATEŞ ETRAFINDA OLUŞAN HALK İNANIŞLARI ve NEVRUZ ATEŞİ Folk Beliefs That Originates Around Fire and Nevruz Fire [Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi, S. 41 (2007), s. 249-254.] Yard. Doç. Dr. Salahaddin BEKKİ* ÖZET Türkiye’de ateş ve ateşe bağlı birçok inancın olduğu herkes tarafından bilinmektedir. En yaygın olarak bilineni ise nevruz ateşi ve…
Sayfa 5 / 936,02
Nevruz-Kurban İlişkisi ve Kurbana Bağlı Olarak Yapılan Ritler-Pratikler
5 liderliğinde başlarını göğe kaldırıp sema ederlerdi. Daha sonra suya bakarak gök ve su tanrısından su ve yağmur dilerlerdi. İslamiyetin bu bölgede yayılmasından sonra törenlerde mevlit ve Kur’an-ı Kerim okunması da yaygınlaşmıştır (İltebir 1996: 209- 220). Nogaylar, Nevruz kutlamaları için çok önceden hazırlık yapmaya başlarlar. Atları, koyunları besler, b…
Sayfa 11 / 3636,02
2013'te Türk Dünyası
50 / türk DÜNYASI Döneminde Orta Asya, Özbek Türkleri ve Özbekistan, Azerbaycan konuları işlen- di. 2013 yılında İstanbul Üniversitesi, Türkiyat Enstitüsü de düzenli olarak Türkiyat Sohbetleri etkinliklerine başlamıştır. 2013 için bir yıllığına Türk Dünyası Kültür Başkenti seçilen Eskişehir, Kazakistan’da düzenlenen törenle bayrağı Astana’dan devraldı. TÜRKS…
Sayfa 10 / 1333,59
Yeni/lenmek ve Nevruz
Millî Folklor, 2006, Y›l 18, Say› 69 ve Nevruz: Nevruz’da havan›n ›s›nmas›yla birlikte “Yetiflti mart, kurtuldu kart.” karlar erimeye, ve sular ço¤almaya, ne- Nevruz’da bireysel sa¤l›k aç›s›ndan hirler ve çeflmeler daha dolu akmaya, inanç temelli çeflitli uygulamalar gerçek- kuyular dolmaya bafllar. Tabiatta her lefltirilmektedir. Bunlar›n büyük bir bö- unsurun b…
Sayfa 10 / 1433,59
Mevlana Lutfi’nin “Gül ü Nevruz” Adlı Eseri ve Yazma Nüshaları
Ustâz-ı Hazret-i Nevâyî” (Hazreti Nevayi’nin Üstadı Lutfi’nin Gül ü Nevruz Kitabı). 6. Paris Bibliotheque Nationale Suppl, Turc. No. 998 (foll. 79a-112a) “DEV- 1007-010800” = (Blochet, E.: Catalogue de manuscrits Turcs. Vol II. Paris 1913, pp. 123-124.) (Paris/Fransa) Eksik bir nüshadır. Toplam 32 varaktan oluşmaktadır. Yazma bir mecmua içerisindedir. “Gül ü…
Sayfa 1 / 1431,12
Mevlana Lutfi’nin “Gül ü Nevruz” Adlı Eseri ve Yazma Nüshaları
MEVLANA LUTFİ’NİN “GÜL Ü NEVRUZ” ADLI ESERİ VE YAZMA NÜSHALARI Doç. Dr. Süleyman EFENDİOĞLU Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü sefendioglu@atauni.edu.tr Özet Bu bildiride Orta Asya Türk Klasik Edebiyatının kurucularından kabul edilen XV. yüzyıl büyük Çağatay şairi Mevlana Lutfi’nin “Gül ü Nevruz” adlı meşhur …
Sayfa 7 / 1329,86
Yeni/lenmek ve Nevruz
Millî Folklor, 2006, Y›l 18, Say› 69 Evrendeki düzen ve iflleyiflin (dün- t›¤› gözlenmektedir. Bu geliflmeler, bir yan›n dönüflü mevsimleri ve tabiat›, ta- bak›ma di¤er do¤a dönüflümleriyle ilgili biat yaflam biçimini ve kültürü olufltu- kutlamalar gibi, Nevruz’un da gerçek bi- rur ve biçimlendirir. Bu büyülü dönüflü- çim ve iflleviyle kutlanmas›n› sa¤lam›fl- mün en k…