2011
Tuba Ağzında "İyik"
Saadet Çağatay
- Çağatay
Sayfa 9 / 1038,08
Nogay Türkçesi
. DiLEKERGÖNENÇ: NOGAY TÜRKÇESİ 33 5. Kara Nogay ağzında "ş" ünsüzünün kullanıldığı kelimeleri Ak No- gay ve Asıl Nogay ağızları "s"li kullanmaktadır (taş>tas, baş>bas, beş> bes). · 6. Ak Nogay ağzında kelime başındaki bazı k'lar h'ye dönüşmektedir [Karaçay lehçesinden etkilenerek (karındas>harındas)]. 7. "nl" sesleri yan yana kullanılırken Asıl Nogay ağzınd…
Sayfa 4 / 2028,56
Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler
4668 | Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler ‘hizmet’, pança ‘pençe’, havas ‘heves’, misir ‘mısır’ öfele- ‘ovalamak’, comart ‘cömert’… Düzlük yuvarlaklık uyumu da Standart Türkçeye göre daha kuvvetlidir. Özellikle Standart Türkçede düz ünlü taşıyan heceden sonra, yanındaki dudak ünsüzlerinin etkisiyle yuvarlak olarak kullanılan dar ünlüler, Çayhan ağz…
Sayfa 9 / 2028,56
Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler
Faruk YILDIRIM |4673 Ön sesi, Eski Türkçede ḳ-’lı, Türkiye Türkçesinde h-’li olan birkaç kelime söz konusu ağızda h ve ḫ’lı varyantlara sahiptir: ḫani/ḫanı/hani ‘hani’, ḫañġı/hañgi ‘hangi’ vb. Standart Türkçede ḳ-’lı olan kok- ve korku kelimeleri de Çayhan ağzında ḫ-’lıdır: ḫoḫ-, ḫoḫu. t/d meselesi Eski Türkçedeki kelime başı t-’lerin Çayhan ağzındaki Standa…
Sayfa 5 / 2025,39
Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler
Faruk YILDIRIM |4669 görülür: dúğúr ‘dünür’, öldúñ mü, túğ ‘tüy’, ḡórdüñúz mü, boğún ‘bu gün’, ömrümúñ soñuna:dar… a>ı Daraltıcı etkisi olan y, c, ç, z, s gibi ünsüzlerinin etkisiyle meydana gelen bu değişme, Çayhan ağzında, özellikle y yardımcı sesinden önce ve açık hecede sıkça karşımıza çıkar: ızıcıḫ ‘azıcık’, babıya ‘babaya’, arabıyı ‘arabayı’, havıya ‘h…
Sayfa 6 / 2124,67
Anadolu Ağızlarında –vIk/-vUk VE -yIk/-yUk Ekleriyle Oluşturulan Kelimeler
arayışlar Kıpçak grubu Türk lehçelerinde ve Türkmen Türkçesinde –vuk, -vük eki, daha çok –a-/-e-, -la-/-le- veya –da-/-de- ekiyle türetilmiş fiillerin üzerine getirilmektedir. –vuk, -vük fiilden isim yapma eki daha çok ses yansımalı kelimelerde kullanılmaktadır. Ek, genellikle dudak uyumuna uymaz. -vIk/-vUk ve –yIk/-yUk eklerinin yapısı ve gelişimiyle ilgili…
Sayfa 19 / 3522,21
osmanli_arastirmaları
INTERNATIONAL CONFERENCE ON OTTOMAN EMPIRE STUDIES IN THREE CONTINENTS bir ünsüzün gelmesi olayı da Kemalist reformla alfabenin değiştirilmesinden sonra genelleşmiştir.” (Deny 1995: Ön Söz). Oysa, bu ses hadisesi eski Anadolu Türkçesi devresinden bu yana Türkiye Türkçesinde istikrarlı bir durum arz etmez. Nitekim, eski Anadolu Türkçesinde, tonlu ve tonsuz bü…
Sayfa 11 / 1522,21
Kıbrıs Ağzının Anadolu Ağızları İçindeki Yeri
3.4. g, à ünsüzleri, iki ünlü arasında ve hece sonunda sızıcılaşır. Bağır-, değ- Kıbrıs ağzında da görülmektedir. 3.5. k->g-, ú->à- ve t->d- değişmelerindeki yoğunluk bu ağızlarda fazladır. Kıbrıs ağzında ön seste k->g- ve t->d- değişimi yaygındır ve karakteristiktir. Ancak bazı sınırlı sayıda sözcükte ön seste k’nin korunduğu tanıklanmıştır. k>g değişimi ya…
Sayfa 12 / 1522,21
Kıbrıs Ağzının Anadolu Ağızları İçindeki Yeri
Kilis (Gaziantep) ve Birecik (Urfa) ağızlarında –or/-ör ekiyle karşılanan şimdiki zaman ifadesi Kıbrıs ağzıyla yakınlık göstermektedir. Batı Grubu ağızlarından VII. Grup Kıbrıs ağzının en çok örtüştüğü gruptur. Batı Grubunun VII. Grubuna Tarsus, İçel, Ereğli, Konya, Adana, Hatay, Kahramanmaraş, Gaziantep, Adıyaman, Darende, Akçadağ, Doğanşehir, Malatya ağızl…
Sayfa 3 / 2022,21
Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler
Faruk YILDIRIM |4667 Düz Yarı Yuvarlak Yuvarlak Geniş Yarı Dar Geniş Dar Geniş Yarı Dar Geniş Geniş Kalın a â ı å ı˚ o ô u Yarı Kalın á í ó ú İnce e ė i e˚ i˚ ö ü 2.1.1 Uzun Ünlüler Çayhan ağzında ses olaylarına veya vurgu ve tonlamaya bağlı olarak oluşan uzun ünlülerin yanı sıra, alıntı kelimelerde aslî uzun ünlülere de rastlanır: o:łan, a:zına, sö:lüyü ‘sö…
Sayfa 10 / 1519,04
Kıbrıs Ağzının Anadolu Ağızları İçindeki Yeri
Üregim~yüregim, ilan~yılan, ikamak~yıkamak, ılgınlık~yılgınlık, ıldız~yıldız, yetiş-> etiş-, 2.1.13. Patlayıcı ünsüzlerin ikizleşmesi Patlayıcı k, d, t, b, p ünsüzlerinin iki ünlü arasında ikizleşmesi Anadolu ağızları için ayırıcı bir özellik olarak karşımıza çıkar. Çoğunlukla sayı adlarında görülen bu ikizleşme Doğu Grubu ağızlarının karakteristik özellikle…
Sayfa 14 / 1519,04
Kıbrıs Ağzının Anadolu Ağızları İçindeki Yeri
3) Ödünç kelimelerdeki uzun ünlüler Doğu Grubu ağızlarında ve Kıbrıs ağzında her zaman normal süreli ünlüye dönüştürülmektedir. Kuzeydoğu Grubuyla ortak noktaları: 1) Şimdiki zaman eki Kuzeydoğu Grubu ağızlarında dar-düz veya dar yuvarlak ünlülüdür. Ör: Gelìr, alıyu. Kıbrıs ağzında şimdiki zaman neredeyse her zaman –Ir ile sağlanmaktadır. Ör: gelir; yaparım,…
Sayfa 11 / 1319,04
Kıbrıs Ağzında Argo
kullanılır” bu sözün bir masaldan geldiği söylenmektedir. Bordoz atmak “birine karşı gösteriş yapmak, üstünlük taslamak, fazla övünmek”, cavna gibi yatmak “tembellik etmek”, falya atmak “büyük yalan söylemek”, fandi gibi çıkmak “beklenmedik bir zamanda ortaya çıkmak”, gamaz burunlu olmak “kendini beğenmek, burnu havada olmak”, hece taşı gibi başında durmak “…
Sayfa 7 / 1319,04
Yıldızeli Yöresi Ağzında Çokluk 1. Şahıs İstek Eki –(y)ǟŋ, –(y)āŋ
128 Modern Türklük Araştırmaları Dergisi Cilt 9. Sayı 3. 2012 vurāŋ: vuraḳıŋ > vuraġıŋ > vurağıŋ > vurayıŋ > vuraıŋ > vurāŋ. Çokluk 1. şahıs istek eki –(y)Ak, aynı zamanda bir diğer varyantıyla başka ağızlarda da yer almaktadır. –(y)Ak eki yanında Erzurum’un Yukarı Aras ağızlarında –(y)ağın (Gemalmaz 1995: 369), Diyarbakır ağzında –(y)axın (Erten 1994: 49); …
Sayfa 7 / 2019,04
Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler
Faruk YILDIRIM |4671 2.2 Ünsüzler Çayhan ağzında, /b/, /c/, /ç/, /d/, /f/, /g/, /ğ/, /h/, /k/, /l/, /m/, /n/, /ñ/, /p/, /r/, /s/, /ş/, /t/, /v/, /y/, /z/ ünsüz fonemleriyle bu fonemlerin çeşitli şartlar altında değişiklik gösteren birçok allofonu vardır. Bu fonem ve allofonların özellik arz edenlerinden söz etmek gerekirse, kısaca şunlar söylenebilir: /g/ fo…
Sayfa 11 / 2019,04
Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler
Faruk YILDIRIM |4675 2.2.3 Ünsüz Türemesi Çayhan ağzında, ünlüyle başlayan bazı kelimelerin ön sesinde y ve h ünsüzlerinin türer: ø > h: hayva ‘ayva’, havlı ‘avlu’… ø > y: yėsir ‘esir’1 İç seste, Arapçadan alınma kelimelerde yan yana bulunan -ai-, -ia-, -aa- ünlüleri arasında y ve h türemesi kurallıdır. Türeme gerçekleşen kelimelerin aslî şekillerinin ayın v…
Sayfa 5 / 6418,34
Mersin Ağızlarında {-(y)Ik} Ekinin Kullanımı
MERSİN AGIZLARINDA {-(Y)IK} EKİNİN KULLANIMI 109 doğru yakın gelınişiz 1 Seni görmek arzusuyla sana doğru yakın geldik" (Müller, 1946: 66 1 21, 22). Eraslan, -yUk ekinin Eski Türkçede kullanılan ve geçmiş zaman ifadesi taşıyan bir ortaç eki olduğunu belirtir. Eski Türkçe sonunda kullanıştan düşen ek, bazen "nihai fiil" olarak da kullanılmıştır, der (1980: 29…
Sayfa 8 / 1018,34
tuvan_language
НОВЫЕ ИССЛЕДОВАНИЯ ТУВЫ THE NEW RESEARCH OF TUVA www.nit.tuva.asia №1 2018 Novye issledovaniia Tuvy ной конференции, посвященной 80-летию тувинской письменности (Кызыл, 1–4 июля 2010 года) : в 2 ч. / отв. ред. К. А. Бичелдей. Кызыл : Тувинский ин-т гуманитарных исслед. при Прав-ве Республики Тыва ; Абакан : Хакасское кн. изд-во. Ч. 1. С. 133–137. (На турец. …
Sayfa 13 / 2416,45
Ana Türkçe Uzun Ünlülerin Kıpçak Dillerindeki Kimi İzlerine Dair
AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Semih TEZCAN’a Armağan, Cilt:13, Yıl:13, 13:145-167 1.3.7.2. *ēsin- >> Kzk., Kkp. iysin- ‘(hayvan) zaman zaman süt vermek...’, Tat. isin- ay. (krş. Krg. iysin- ay., Yak. iät- ‘inek süt vermek...’, Hak. is- ay.) 1.3.7.3. kēme (∼ kēmi) > käyme > Tat. köymä ‘gemi’ (diy.) [krş. Ostyakça kömä ay. (Sinor 1990: 172); ancak Tk…
Sayfa 15 / 2416,45
Ana Türkçe Uzun Ünlülerin Kıpçak Dillerindeki Kimi İzlerine Dair
AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Semih TEZCAN’a Armağan, Cilt:13, Yıl:13, 13:145-167 2.1.1.5. *ȫçet (krş hȫç) >> Kzk. öjet ‘ısrarlı, azimli’, Kkp. öcet ‘münakaşacı, kavgacı’, Tat. ücät ay. 2.1.1.6. *tūç >> Kar. H. tuc ‘tunç’ (krş. DLT tūç ay., TT, Az. tunç ay.) 2.1.2. -p > -b, -w 2.1.2.1. *kāp >> Krç. Blk. kab ‘kılıf, mahfaza’ (krş. DLT kāp ay.) 2.1.2…
Sayfa 9 / 1415,87
Standart Dil İle Halk Dili Arasındaki Anlam ve Kullanım Farklılıkları Üzerine
Gülden SAGOL YÜKSEKKAYA 605 Ağa kelimesinin "ağabey" anlamı standart dil konuşanı tarafından biliniyor, ama sözcüğ ün hem bu anlamı hem de "koca" anlamı aslında halk ağzına aittir. Nitekim bu durum fark edilmiş Türkçe Sözlük 'ün yoğun diskinde "koca" anlamı halk ağzında açıklamasıyla verilmiştir. Aslında kelimenin bu anlamının standart dil sözlüğünden çıkarı…