2007
Türk ve Macar Dillerinde Yönelme Durumu
Naciye Güngörmüş
Sayfa 143 / 30451,35
iranda_turkcenin_gizli_hazinesi
2012 / Yıl: 2 Sayı: 3 edebildiği tamlayıcı ve d) Kullanım örneği tırıldı ve ekler bölümüne kondu. Bu tabloda bulunamayan tamlayıcı” olmak üzere dört yer alan fiiller bulgular bölümünde genelde ana başlık altında sınıflandırmıştır (1996: geçtiği yer belirtilmeksizin ilgili tümleçleriy- 312-359). Çalışmasında, “Alma ihtiyacı duy- le verildi. Ancak, “Kabul edeb…
Sayfa 16 / 1948,26
Farklı Bir “Turan” Yorumu: Gönül Hanım
282 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Osman YILDIZ önemli yükümlülükleri olduğunu iddia etmiştir.” (Taştan 2012: 74) Roman kahramanlarının Macar, Tatar ve Osmanlı Türk’ünden oluşturulması da üzerinde durulması gereken bir husustur. Tarihin çeşitli dönemlerinde bu üç unsur birbirleriyle mücadele etmiştir. Roman kahramanlarından Macar asıllı Kont’un adının Zichy Bela …
Sayfa 144 / 30447,40
iranda_turkcenin_gizli_hazinesi
ALEVİLİK ARAŞTIRMALARI DERGİSİ nüşlerinin bilinmesine de ihtiyaç vardır. Bu ya da “belgesel tarama” olarak tanımlanan bağlamda Tepeli (2012: 125-156) tarafından nitel araştırma deseniyle Dervîş Muhammed Aydemir’in (2006) sınıflandırması ve açık- Yemînî’nin Fazîlet-nâme adlı eserinde geçen lamaları doğrultusunda Fazîlet-nâme’de fiillerin sözlük bilimsel anlam…
Sayfa 157 / 30439,50
iranda_turkcenin_gizli_hazinesi
2012 / Yıl: 2 Sayı: 3 4.3. İsmi İsme Bağlama 4.3.1.1. Zarf Tümleci Yönelme hâli ekinin üçüncü temel işle- Fazîlet-nâme’de “içinlik/mahsusluk, timlik işlevi ise isim cümlelerinde ismi zarf neden ve amaç ve yerde sınırlama” bildiren tümleci göreviyle isim soylu yükleme veya seçimlik zarf tümleçleri örnekleri tespit edi- ismi yönelme grubunun bir unsuru olarak …
Sayfa 8 / 2339,50
Yönelme Hâli Üzerine Gelen +cA Ekinin Hatay Ağzındaki Kullanımı Üzerine
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Cilt 2, Sayı 2 Araştırmaları Dergisi Aralık 2017 yönelme durumunun esas görevi ismi fiile yönelme, yaklaşma vb. anlamıyla bağlamak olmakla birlikte, ismi edatlara bağlamak ve ismi isme bağlayarak birleşik zarflar teşkil etmek şeklinde görevleri de vardır. İki ekin kullanımına ve işlevlerine bakarak incelendiğinde, +AçA y…
Sayfa 145 / 30435,55
iranda_turkcenin_gizli_hazinesi
2012 / Yıl: 2 Sayı: 3 tümleç göreviyle bağlamaktır. İsmi fiile/fiil Fazîlet-nâme’deki “alma ihtiyacı duy- soylu yükleme bağlarken yönelme hâli eki duğu tamlayıcısı” ve “ikinci derecede çok almış isim de fiilin/fiil soylu yüklemin tüm- istediği tamlayıcısı” yönelme hâli gerektiren leci olur. Diğer yandan da bu ek, ismi fiile basit, türemiş yapılı fiiller geçi…
Sayfa 158 / 30431,68
iranda_turkcenin_gizli_hazinesi
ALEVİLİK ARAŞTIRMALARI DERGİSİ işlemeklik saña lāyıú” (a: 199/1505); “Ne de bu işlevde oldukça fazla kullanıldığı tes- deñlü māyil-iseñ dirmesine/Elüñi ögredigör pit edilmiştir. virmesine” (a: 288/2802); “Ki aña mesken- Günümüz Türkçesinde iki kelimesi idi úış u yazın” (a: 369/3982); “Oturmışdur böl-, bük-, yar-, yırt- gibi fiillere bağlanırken ãunuñ üstine …
Sayfa 150 / 30431,60
iranda_turkcenin_gizli_hazinesi
ALEVİLİK ARAŞTIRMALARI DERGİSİ 4. 1.1.2.1. Yere/Varlığa Yönelme/ ir-, (adım Hind’den) Ḥaleb’e ir-, (ʿilmile úadrüñ) Yaklaşma/Varma7 semāya ir-, (vaútüñ zamānı) āḫıra ir-, (ʿömri) -1. Zorunlu tümleci yönelme hâli altmış yaşa ir- , her gişiye (ölüm firāúı) ir-, (ekilen) kemāline ir-; Úāf’a iriş-; havāya úalú-; ayruú yola eki (+A) isteyen geçişsiz fiiller ãap-;…
Sayfa 149 / 30427,65
iranda_turkcenin_gizli_hazinesi
2012 / Yıl: 2 Sayı: 3 Begendür-, beñzet-, ṭapdur- gibi birkaç úuṭbını úırka úat-; ʿahdi ortaya úo, ṭopraġa ser úo-, geçişli durum; bulaşdur-, gey-, úuşan- gibi ayaġın ṭaşraya úo-, süḫan tìrini kemāna úo-, nesl-i birkaç geçişli durum değişim; batur-, geçür- racìmi yerüñ úa’rına úoy-, (ḥasedden) gendin yas gibi birkaç geçişli konum değişim fiilinin ṭonına úoy-…
Sayfa 6 / 925,94
Makedonya ve Kosova Türk Ağızlarında Arkaik Özellikler
Uluslararası Dil ve Edebiyat Çalışmaları Konferansı “Balkanlarda Türkçe” Hëna e Plotë "Beder" Universitesi 14-16 Kasım 2013; Tiran/Arnavutluk Bildiri Kitabı 1. Cilt “açan/açın/haçan/haçın” biçiminde ve cümle başı bağlacı olarak kullanılan yapı, yukarıda sözünü ettiğimiz arkaik biçimin kullanımından başka bir şey değildir. Açın cirdi içeri Musa, eppisi koukti…
Sayfa 141 / 30423,70
iranda_turkcenin_gizli_hazinesi
2012 / Yıl: 2 Sayı: 3 (2011: 131-132) Fazîlet-nâme’de 529 farklı miştir. Buna ek olarak eserde geçen yönelme asıl fiilin 11824 (%11,43) kez, 4 yardımcı fi- hâli eklerinin biçimsel ve anlamsal işlevleri ille kurulan yardımcı fiillerle birlikte 16323 dikkate alınarak bir sınıflandırılması yapıl- (%22,0) kez geçme sıklığına sahip olduğunu mıştır. Bu sınıflandır…
Sayfa 153 / 30423,70
iranda_turkcenin_gizli_hazinesi
2012 / Yıl: 2 Sayı: 3 mahsusluk bildiren seçimlik zarf tümlecinin -3. Seçimlik Tümleci Yönelme Hâli de bulunduğu söylenebilir: Eki İsteyen Fiiller “Bulalar baş úayusına ʿilācı” (a: 147/736); Fazîlet-nâme’de yönelme hâli ekiyle “Anı düzdürmişidi gendüye ʿĀd” (a: 157/889); kurulmuş pek çok neden ve amaç bildiren “Ḫalìlullāhsın aduña geldüm/İşitdüm ʿadlüñe seçi…
Sayfa 34 / 3622,29
2013'te Türk Dünyası
TÜRKİYE KÜLTÜR VE SANAT YILLIĞI / 73 MACARİSTAN Türk ve Macar Türkologlar Bir Araya Geldi (3 Mayıs 2013): Macar Bilimler Akademisi, İstanbul Fatih Üniversitesi ve Budapeşte Yunus Emre Türk Kültür Merkezi işbirliği ile 03 Mayıs 2013 tarihinde Budapeşte’de gerçekleştirilen ‘Türk-Macar Kültürel İlişkileri’ konulu sempozyumda Türk ve Macar Türkologlar bir araya …
Sayfa 14 / 1922,13
Farklı Bir “Turan” Yorumu: Gönül Hanım
280 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Osman YILDIZ Dr. Pal Teleki, 31 Ocak 1914’de “gelecekte cemiyetimizin yurtiçinde ve dışında şubeler açacağını ve diğer ülkelerdeki Turan cemiyetleriyle ortak çalışmalar başlatacaklarını” belirtmektedir. (Demirkan 2000: 82) Nitekim “Turan Cemiyeti Başkanı Kont Teleki, Nisan 1914’te İstanbul’a gelerek Türk Ocağı’nı ziyaret etmişti…
Sayfa 12 / 1921,72
Farklı Bir “Turan” Yorumu: Gönül Hanım
278 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Osman YILDIZ Yazar Merkezli Bir Bakış / Okuma: Ahmet Hikmet, Macaristan’da bulunduğu süre içerisinde, Turancılık üzerine yapılan birçok çalışmayı yakından takip etme imkânını bulmuştur. Yapılan bu çalışmaların, kendisinde bir kıskançlık yarattığı muhtemeldir. Türklüğün en büyük imparatorluklarından biri olan Osmanlı Devletinde b…
Sayfa 146 / 30419,75
iranda_turkcenin_gizli_hazinesi
ALEVİLİK ARAŞTIRMALARI DERGİSİ 4.1.1.1. Nesne Tümleci c) Temel kavramında hareket fikri bulunan bazı geçişsiz eylemlerde (otur-, yat-, yerleş- Nesne tümleci bilindiği gibi esas itiba- gibi); d) Uyma, benzeme, yarama, zarar, ih- riyle yükleme hâli ekiyle (+Ø/+I/+n) yapı- tiyaç, mecburiyet gibi birtakım kavramları lır ve temel işlevi/görevi belirtisiz ve belir…
Sayfa 152 / 30419,75
iranda_turkcenin_gizli_hazinesi
ALEVİLİK ARAŞTIRMALARI DERGİSİ “Çeküp ayırdı aġzın iki yırtdı” baġışla- gibi bir adet durum fiilinin; bitişsiz (a: 131/503); ”Başını gevdesinden iki böldi” anlatılarla uyumlu geçişli aç- fiilinin ve gön- (a: 216/1748); “İki bölindi andan nūr-ı ṭāhir” der-, göster-, ilet-/ilt-, irgür-, úo- gibi birkaç (a: 112/233); “Ol aúdem yetmiş üç bölündi geçişli hedefte …
Sayfa 7 / 2319,75
Yönelme Hâli Üzerine Gelen +cA Ekinin Hatay Ağzındaki Kullanımı Üzerine
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Cilt 2, Sayı 2 Araştırmaları Dergisi Aralık 2017 yönelme hâli + çA birleşmesinden oluşan ve bir hareketin vesile olduğu sonuç veya hedefe işaret eden ( Eckmann, 1988:73) yani sınırlama işlevi ile kullanılan +AçA ekidir. Türkiye Türkçesinde standart dilde kullanımına rastlanmayan bu yapının bir parçası +çA eki iken, diğer…
Sayfa 12 / 2719,17
Eski Anadolu Türkçesi Dönemine Ait (M. 1401) Satır Arası İlk Kur’an Tercümesinde Yapı Bilgisi- Tercüme Tekniği-Söz Varlığı
132 Murat Küçük Aşağıdaki örneklerde görüleceği üzere yönelme durumu veya araç durumu ekleriyle kullanılması gereken fiiller, bu örneklerde belirtme durumu ekiyle kullanılmıştır. (-i) ėr-: ... daòı kÀfirler-i yıldırım ėr-di ... 240b/3, 4 (-i) evlen-: ... èavratların-ı evlen-mek óarÀmdur size ... 458b/2 ... daòı evlen-mez illÀ zinÀ ėden eri yÀ müşrikler-i ...…
Sayfa 4 / 1917,80
Farklı Bir “Turan” Yorumu: Gönül Hanım
270 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Osman YILDIZ Mümkün mü ayırsın bizi İncil ile Kur’ân?” diyerek farklı dinler meselesini Turancılık açısından bir sorun olarak görmemektedir. “Turancılık fikrini benimseyen ilk kişi” (Önen 2005: 112) olan Hüseyinzade’nin bu yaklaşımı, 1920’lere gelinceye kadar diğer Osmanlı düşünürlerinin çoğunluğunca benimsenen bir görüş olmamış…