2010
Türkçede Terim Üzerine
Mehmet Deligönül
Sayfa 15 / 3328,76
Modernleşme Sürecinde Türkiye’de Terimbilim Çalışmalarına Genel Bir Bakış
Eker S. MODERNLEŞME SÜRECİNDE TÜRKİYE’DE TERİMBİLİM ÇALIŞMALARINA GENEL BİR BAKIŞ yönelik araştırma ve incelemelerde bulunma görevini yürüten Terim Kolunun adı da Terim Bilim ve Uygulama Kolu olarak değiştirilmiştir. Yeniden yapılandırılan TDK, uzunca bir süre geniş çaplı terim çalışmalarına başlangıç olmak üzere, yabancı kökenli sözcüklere Türkçe karşılıkla…
Sayfa 23 / 3327,25
Modernleşme Sürecinde Türkiye’de Terimbilim Çalışmalarına Genel Bir Bakış
Eker S. MODERNLEŞME SÜRECİNDE TÜRKİYE’DE TERİMBİLİM ÇALIŞMALARINA GENEL BİR BAKIŞ VII. TÜRK TERİM REFORMUNUN GENEL ÖZELLİKLERİ VE KURAM VE YÖNTEM SORUNLARI Modern dönemlerdeki Türk terminoloji geleneği, büyük bir bölümü Fransızcadan kopyalanan terimlere karşılık bulma çalışmalarına dayalıdır. Terim üretimi, Tanzimat aydınlarının Türkçeci ideallerine karşın, …
Sayfa 14 / 3326,97
Modernleşme Sürecinde Türkiye’de Terimbilim Çalışmalarına Genel Bir Bakış
Altaistics and turkology №1, 2013 PHILOLOGY İlk terim listelerinin yayımlandığı 1937 yılından 1966 yılına değin yapılan terim çalışmaları 1960 öncesi ve 1960 sonrası olmak üzere iki grupta değerlendirilmiş ve her iki dönem arasındaki farklar şu şekilde sıralanmıştır [26, 50-52]: – 1937-1960 yılları arasındaki çalışmalar ilk ve ortaöğretim düzeyinde, okul te…
Sayfa 22 / 3325,45
Modernleşme Sürecinde Türkiye’de Terimbilim Çalışmalarına Genel Bir Bakış
Altaistics and turkology №1, 2013 PHILOLOGY A. Dilâçar, terim üretiminin yabancı sözcüklere karşılık bulmaktan ibaret olma dığını, üzerinde ciddiyetle çalışılması gereken ayrı bir bilim dalı olduğunu ortaya koymuş terim olgusunu ayrıntılı biçimde incelemiştir [68, 143-148]. V. Hatiboğlu terim bilim tarihine Atatürk’ün terim reformundaki rolünü ele aldığı ça…
Sayfa 24 / 3325,17
Modernleşme Sürecinde Türkiye’de Terimbilim Çalışmalarına Genel Bir Bakış
Altaistics and turkology №1, 2013 PHILOLOGY Mevcut durumda, terimbilim’in Türkiye’de henüz ayrı bir bilimsel disiplin olarak görülmemesi nedeniyle terim bilim sözcüğü, var olan iki farklı içeriği tam olarak yansıtamamaktadır. Terimler ve terim olmayan sözcükler: Terim kavramının neyi ifade ettiği, hangi sözcüğün hangi durumlarda terim olarak kabul edilebilec…
Sayfa 26 / 3323,37
Modernleşme Sürecinde Türkiye’de Terimbilim Çalışmalarına Genel Bir Bakış
Altaistics and turkology №1, 2013 PHILOLOGY Türk terim bilim çalışmalarında üretilen ve önerilen terimlerin yeni kavramı karşılayıp karşılamadığından çok, terimin kökeni daha önemli olmuştur. Tanzimat döneminden bu yana yelpaze; batı kökenli terimlerin doğrudan kopyalanmasından, hiçbir yabancı kökenli terime yer verilmemesine uzanacak değin geniştir. Teknik …
Sayfa 11 / 3323,00
Modernleşme Sürecinde Türkiye’de Terimbilim Çalışmalarına Genel Bir Bakış
Eker S. MODERNLEŞME SÜRECİNDE TÜRKİYE’DE TERİMBİLİM ÇALIŞMALARINA GENEL BİR BAKIŞ ıstılahların garabetleri-ıstılahların millî dil kaynağından çıkarılması’ idi. Batı dillerinden aşağı olmamak üzere, onlardaki değişik kavramları anlatacak, kesinliği, açıklığı sağlayabilecek nitelikte, bilim dilimizin belkemiği olan terimleri bulmak ve bu amaçla terimler sözlüğ…
Sayfa 16 / 3321,57
Modernleşme Sürecinde Türkiye’de Terimbilim Çalışmalarına Genel Bir Bakış
Altaistics and turkology №1, 2013 PHILOLOGY 1949 yılında toplanan Altıncı Türk Dil Kurultayı’nda alınan kararlardan biri, o tarihe kadar kabul edilip yayımlanmış olan bütün terimlerin, Osmanlıca ve ‘büyük diller’deki karşılıklarıyla birlikte, bilgi kollarını birbirinden ayırmadan bir araya toplayan bir terim sözlüğünün en kısa zamanda yayımlanmasıydı [37]. E…
Sayfa 12 / 1521,37
Yabancı Dil Olarak Türkçe
Sayfa: -149- - Bileşik sözcüklerde ünlü uyumu aranmaz. Örnek: gecekondu, başkent - Yabancı dillerden Türkçeye girmiş sözcüklerin bazıları bu uyuma uymaz. Örnek: aktör, kamyonet. - Büyük ünlü uyumuna uymayan Türkçe ekler; -daş, -ken, -ki, -layın, -yor, -mtrak. Örnek: dindaş, seviyor. Küçük ünlü uyumu düzlük yuvarlaklık uyumudur. Türkçede sözcükler düz ünlüler…
Sayfa 13 / 3319,78
Modernleşme Sürecinde Türkiye’de Terimbilim Çalışmalarına Genel Bir Bakış
Eker S. MODERNLEŞME SÜRECİNDE TÜRKİYE’DE TERİMBİLİM ÇALIŞMALARINA GENEL BİR BAKIŞ – Bu tür terimlerin dışındakileri, Türk öğrencilerin en kolay biçimde anlamalarına imkân verecek şekilde Osm. nokta yerine benek, Osm. şua yerine ışın, Osm. münhani yerine eğri vb. genel dilin sözcükleriyle ve diğer yollarla üretmek. Fen derslerine yönelik olarak hazırlanan ve …
Sayfa 27 / 3317,98
Modernleşme Sürecinde Türkiye’de Terimbilim Çalışmalarına Genel Bir Bakış
Eker S. MODERNLEŞME SÜRECİNDE TÜRKİYE’DE TERİMBİLİM ÇALIŞMALARINA GENEL BİR BAKIŞ Uygulama bakımından: 1937 sonrası üretilen ve Türkçeleştirilen terimlerin okullardaki uygulamaları ile ilgili kapsamlı bir araştırma bulunmadığından konuyu ayrıntılı değerlendirme imkânı yoktur [15, 73]. Ancak seksen yıllık Türkçe terminoloji geleneği ilk, orta ve hatta kısmen …
Sayfa 33 / 3316,75
Modernleşme Sürecinde Türkiye’de Terimbilim Çalışmalarına Genel Bir Bakış
Eker S. MODERNLEŞME SÜRECİNDE TÜRKİYE’DE TERİMBİLİM ÇALIŞMALARINA GENEL BİR BAKIŞ 70. Vardar B. Dil Öğretimi Üzerine: Bildirişimin İşlevi, Alan Kavramı ve Terim Öğretimi // Türk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi Dil Öğretimi Özel Sayısı. – 1983. – C: XLVII. – Temmuz-Ağustos. – S: 379-380, s. 3-7 71. Özdemir E. Terim Hazırlama Kılavuzu. – Ankara: Türk Dil Kurumu Y…
Sayfa 18 / 3314,38
Modernleşme Sürecinde Türkiye’de Terimbilim Çalışmalarına Genel Bir Bakış
Altaistics and turkology №1, 2013 PHILOLOGY duyurmak, gelinen aşamaları kamuoyu ile paylaşmak, uzmanlar arasında bilgi ve görüş değişimi yapmak, eşgüdüm sağlamak amacıyla terim sempozyumları, bilgi şölenleri, çalıştaylar vb. etkinlikler düzenlemektedir. Son dönemlerde Türk terim bilim çalışmalarını uluslararası çalışmalar kapsamında ulusal boyuttan uluslarar…
Sayfa 19 / 2212,52
Türkçe ve İngilizcedeki Bazı Akrabalık Adlarının Karşılaştırılması Üzerine Bir Deneme
Uncle: Birisinin babasının veya annesinin erkek kardeşi. 1 (Webster's 1934: 2762). Yukarıdaki tanımdan da anlaşılacağı üzere Türkçedeki amca ve dayı kelimelerine karşılık gelen İngilizcedeki uncle kelimesi "birinin babasının veya annesinin erkek kardeşi" şeklinde tanımlanmıştır. İngilizcedeki uncle kelimesiyle iki hatta üç farklı akrabalık terimi aynı kelime…
Sayfa 9 / 2011,40
Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler
Faruk YILDIRIM |4673 Ön sesi, Eski Türkçede ḳ-’lı, Türkiye Türkçesinde h-’li olan birkaç kelime söz konusu ağızda h ve ḫ’lı varyantlara sahiptir: ḫani/ḫanı/hani ‘hani’, ḫañġı/hañgi ‘hangi’ vb. Standart Türkçede ḳ-’lı olan kok- ve korku kelimeleri de Çayhan ağzında ḫ-’lıdır: ḫoḫ-, ḫoḫu. t/d meselesi Eski Türkçedeki kelime başı t-’lerin Çayhan ağzındaki Standa…
Sayfa 3 / 911,35
Bilim Dili Olarak Türkçe: Göz Bilimi Terimleri Üzerine Derlem Tabanlı Bir Araştırma Projesi
BÜLENT ÖZKAN- ÖZLEM YILDIRIM- ERDEM DİNÇ- TAHiR TAHiROGLU- SiNAN YALÇINKAYA Dilbilimin bir alt dalı olan sözlükbilim, bugün, kendine özgü yöntem ve uygulamalarıyla derlem dilbili- min paralelinde çeşitli yöntemlerle ve bilgisayarlar aracılığıyla daha çok dilsel veriyi daha hızlı ve ama- ca uygun olarak güvenilir çıktılarla işleyebilmektedir. Sözlükbilim araş…
Sayfa 21 / 3311,07
Modernleşme Sürecinde Türkiye’de Terimbilim Çalışmalarına Genel Bir Bakış
Eker S. MODERNLEŞME SÜRECİNDE TÜRKİYE’DE TERİMBİLİM ÇALIŞMALARINA GENEL BİR BAKIŞ Sözlüğü Mart 1999’dan başlayarak ağ kümesinde (web sitesi) yayımlanmaya başlamıştır. Sözlüğün 2005’te güncelleştirilen ve 12.000’den çok karşılığı kapsayan yeni sürümü, ilgili kaynakların taranmasıyla bilişim alanında çalışan uzman bilişimciler tarafından geliştirilmiş, İngiliz…
Sayfa 12 / 3310,79
Modernleşme Sürecinde Türkiye’de Terimbilim Çalışmalarına Genel Bir Bakış
Altaistics and turkology №1, 2013 PHILOLOGY Türkçeleştirmeye gelmişti. Terim reformunun ilk aşaması ‘aritmetik’, ‘geometri’ ve ‘cebir’ terimlerinin yeniden düzenlenmesiydi. Terimler Türkçeleştirilirken, bir yandan da dilin söz varlığında var olan veya yeni kopyalanan doğu ve batı kökenli terimlerin aslında Türkçe olduğu Güneş-Dil Kuramına göre ortaya konuluy…
Sayfa 25 / 3310,79
Modernleşme Sürecinde Türkiye’de Terimbilim Çalışmalarına Genel Bir Bakış
Eker S. MODERNLEŞME SÜRECİNDE TÜRKİYE’DE TERİMBİLİM ÇALIŞMALARINA GENEL BİR BAKIŞ başlamış [85, 383-387], bir kavramı karşılamak üzere farklı terimler ortaya atılmıştır. Bu durum, bir yandan batı kökenli terimlerin dile girmesine yol açmış, bir yandan da farklı karşılıklarla yapılan eğitimde anlatım ve öğretim birliği bozulmuştur. Ayrıca terimlerde batıya ba…
Sayfa 4 / 1310,79
Türk Dünyasında Ortak Gramer ve Kimya Terimleri Kullanılması Üzerine
Bu terim için bizim önerimiz ablatif terimidir. Türk. Türk. açık hece, Az. açıg heca, Tkm. açık bogun, Gag. açık kısım, Özb. óçiq bogin, Uyg. oçuq boğum, Tat. açıq içek, Bşk. asıq ijek, Kmk. açık buwun, Krç-Mlk. açık bölüm, Nog. aşık buwın, Kzk. aşık buwın, Krg. açık muun, Alt. açık üye, Hks. açıh uya, Tuv. a'jık slog, Şor. *ajılık kezek (Naskali 1997: 13). …