2025Açık erişim
Türkçede Dişil Sözcüklerin Derlem-Çıkışlı Sözcük Profilleri: Bayan, Kadın ve Karı
Süleyman Demir
Cankaya University Journal of Humanities and Social Sciences, Vol. 20 No. 1- Derlem / korpus yöntemi
Sayfa 4 / 965,38
Bilim Dili Olarak Türkçe: Göz Bilimi Terimleri Üzerine Derlem Tabanlı Bir Araştırma Projesi
BİLİM DİLİ OLARAK TÜRKÇE: GÖZ BiLİMİ TERİMLERİ ÜZERİNE DERLEM TABANLI BİR ARAŞTIRMA PROJESİ lışılacaktır. Derlem oluşturmada aşamasında derlem dilbilimin ve sözlükbilimin ilke ve yöntemleri ça- lışmada yerini alacaktır. Literatürde yer almış ve basılı kitapların yanında göz bilimi derieminde yer alan Türkçe yayınların ba- zıları şunlardır: Türk Oftalmoloji G…
Sayfa 6 / 1965,38
Emsal ü Nesayih-i Türki ve Söz Varlığı Üzerine
476 Talip DOĞAN Acıyan gėder, giciyen gelür (ENT: 28); “Acı çeken gider, kaşınan gelir”. ETü.: DLT etim kiçidi “vücudum kaşındı, gicişti” (Atalay III: 259); gici- giciş- girciş- “kaşınmak” (YTS: 94); EOğuz.: gicük “kaşıntı, uyuz hastalığı” (Turan 2001: 136); Kıp.: kiçi- “gidişmek, kaşınmak” (Toparlı vd. 2007: 148); Çağ.: ŞS kiciş- kicik- “kaşınmak” (…
Sayfa 7 / 1961,13
Emsal ü Nesayih-i Türki ve Söz Varlığı Üzerine
Emåāl ü Neṣāyiḥ-i Türkì ve Söz Varlığı Üzerine 477 ḳarı “yaşlı” (Toparlı vd. 2007: 128); Çağ.: ŞS karı karık “ihtiyar, pir, koca” (Kúnos 1902: 121); Bugünkü Türk Lehçelerinde: Trkm. garı “yaşlı kadın” (Tekin vd. 1995: 234); Hal. ḳarru “yaşlı” (Gökdağ 2012: 210); Kzk. keri “yaşlı”, Kırg. karı “yaşlı” (KTLS: 974; ); Türkiye Türkçesi Ağızlarında: DS karı “yaş…
Sayfa 11 / 1249,61
Buket Uzuner'in Romanlarında Bir İzlek Olarak Kadın
Yukarıdaki analizden anlaşılacağı üzere Buket Uzuner’in romanlarındaki kadın karakterler, dışarıdan bakıldığında güçlü ve sağlam bir kadın imajı çizen; ancak iç dünyalarında yaralı bir kadın kimliği barındıran bir yapıdadır. Uzuner’in kurguladığı kadın karakterlerin bu yapısı otobiyografik bir yön içerir. Her sanat eserinin aslında yaratıcısının karanlık sok…
Sayfa 6 / 846,34
Nigâr Binti Osmân’ın Safahât-İ Kalb’i
İbrahim Çetin DERDİYOK Kapalı, içe dönük toplumlarda aşk duygularının açıkça anlatılması kolay bir tutum değildir, özellikle bir kadının bunu yapması hiç kolay değildir. Kanımızca Nigâr Hanım, eserlerinde kimliğini her ne kadar ortaya koysa da bu tutum, kimliğini gizleme isteğini gösteriyor. Zaten anlatımda dikkati çeken dişil söylemden eserin, bir kadın tar…
Sayfa 7 / 945,48
Standart Dil İle Halk Dilinde Ortak Kullanılan Sözcüklerin Dil Düzeyleri Üzerine
günlerinde olan soğuk havalar'' kocakarı soğuğu, "çatlak sesli bir düdük" kocakarı zırıltısı. Ayrıca kocakarılık türevi ve bu türevin deyimleri de göz ardı edileınez. 38 Aslında standart dili konuşan kimse nazarında kocakarı kelimesi teklifsiz konuşmaya ait bir sözcüktür39 ve standart dil sözlüğünde bu açıklamayla yer alınası uygun olur. Ağızlarda ise söz ko…
Sayfa 12 / 1540,40
Yabancı Dil Olarak Türkçe
Sayfa: -149- - Bileşik sözcüklerde ünlü uyumu aranmaz. Örnek: gecekondu, başkent - Yabancı dillerden Türkçeye girmiş sözcüklerin bazıları bu uyuma uymaz. Örnek: aktör, kamyonet. - Büyük ünlü uyumuna uymayan Türkçe ekler; -daş, -ken, -ki, -layın, -yor, -mtrak. Örnek: dindaş, seviyor. Küçük ünlü uyumu düzlük yuvarlaklık uyumudur. Türkçede sözcükler düz ünlüler…
Sayfa 4 / 1440,10
Standart Dil İle Halk Dili Arasındaki Anlam ve Kullanım Farklılıkları Üzerine
600 TÜRKiYE TÜRKÇESi AGIZ ARAŞTIR MALARI ÇALlŞTAVI Bu çalışmada standart dilde ağızl ardan farkh anlamda kullanılmakta olan veya halk diliyle standart dilde ortak kullanılan birtakım akrabalık ve hitap sözcükle- rinin standart dil kullanıcısının bakış açısına göre hangi dil düzeyinde oldukları, kabul edilebilirlikleri üzerinde durulacak, bu sözcüklerin Derle…
Sayfa 12 / 1737,21
Temel Türkçe (A 1/ A 2) İçin Söz Dağarcığı Tespit Denemesi
isteyen bireylerin meslekleri, yaşadıkları ülke/şehir, öğrenme nedenlerine göre öğrenilmesi gereken terimler farklılaşabilir. Terimlerin öğretimi konusunda öncelikle öğrencilerin öğrenme nedenlerine bağlı olarak ilgili sözcükler ileriki aşamalarda öğretilmelidir. 3. Sözcük öğretiminde, bir diğer önemli nokta da öğretilecek sözcük sayısının belirlenmesidir. 4…
Sayfa 70 / 8636,81
(4.1.)_Haziran_2021_ÇÜTAM-KEK
Kültür Evi Konuşmaları Dergisi Haziran 2021 Semiye Hanım, Şair Nigâr Hanım, Leyla Hanım, Şadiye Hanım, Abdülhak Mihrünnisa Hanım gibi kadın yazar ve şairlerden söz edilebilir. Bu dönem birçok kadın dergisinin de yayın hayatına başladığı bir dönemdir. İlk kadın dergisi olarak Ali Raşit’in 1869 yılında yayınladığı Terakki-yi Muhadderat’ı Vakit yahud Mürebbi-i …
Sayfa 1 / 2236,27
Türkçede Fono-Semantik ve Morfo-Fonolojik Yolla Sözcük Türetme
International Journal of Languages’ Education and Teaching ISSN: 2198 – 4999, Mannheim – GERMANY UDES 2015 p. 1648-1669 PHONO-SEMANTIC AND MORPHO-PHONOLOGICAL METHOD WITH WORD DERIVATION IN TURKISH TÜRKÇEDE FONO-SEMANTİK VE MORFO-FONOLOJİK YOLLA SÖZCÜK TÜRETME1 Mehmet HAZAR 2 ABSTRACT Derivation of word, meets the naming need of the growing society. even of …
Sayfa 13 / 1734,70
Temel Türkçe (A 1/ A 2) İçin Söz Dağarcığı Tespit Denemesi
6. Sözcüklerin biçim ve anlam dağılımlarına özel dikkat gösterilmeli, öğretilen sözcüklerin, sesbilim, biçimbilim, sözdizimi, anlambilim ve toplumbilimsel özelliklerini yeri geldiğinde vurgulanarak bu özelliklerin, birbirlerinin öğretilmesini pekiştirecek biçimde düzenlemesini yapılmalıdır. Bunu başarabilmek için de ana dili ve amaç dilin karşılaştırılmasına…
Sayfa 3 / 1031,78
Türk Atasözlerinde Cinsiyet Algısı
Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi – Sayı 36 – Nisan 2013 seçimi ile ilgili kriterler, anne-baba algısı ve rolü, kız ve erkek evlat algısı, akrabalık ilişkileri çerçevesinde kadın ve erkek. Bu değerlendirmelerin yanında bir de erkek ve kadınlarla alakalı imgelere değinilecektir.* Aile Bireylerden oluşan toplumun en temel ve küçük organı ‘aile’di…
Sayfa 5 / 1431,47
Standart Dil İle Halk Dili Arasındaki Anlam ve Kullanım Farklılıkları Üzerine
Gülden SAGOL YÜKSEKKAYA 601 İşin bir de şu yönü var ki yakın dönemde kadın karşılığı kullanılan kelimelerde bir belirsizlik yaşanıyor, insanlar kadın anlamında hangi kelimenin kabul edilir olduğu hususunda tereddüt yaşıyorlar. Mesela yakın zamanda kadın anlamında bayan kelimesinin kullanılmaya başlanması da bu sebepledir. Tabii bazı sözcük- lerin zamanla kab…
Sayfa 4 / 1631,37
Türkçe Dersi Metin İşleme Sürecinde Bağlam Temelli Sözcük Öğretimi ve Etkin Sözcük Dağarcığı Oluşturmadaki İşlevi
Türkçe Dersi Metin İşleme Sürecinde Bağlam Temelli Sözcük Öğretimi ve Etkin Sözcük Dağarcığı Oluşturmadaki İşlevi 58). Bu bakımdan metin işleme süreci sonunda yaptırılacak bütünleyici çalışmalarla öğrencilerin öğrendikleri yeni kelimelerin kullanıldığı yazılı anlatım çalışmalarının gerçekleştirilmesi, kalıcı ve kullanılabilir öğrenmeleri sağladığından aktif …
Sayfa 8 / 1030,49
Türk Atasözlerinde Cinsiyet Algısı
Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi – Sayı 36 – Nisan 2013 konusudur. ‘Erkeklik’, içinde mertliği, yiğitliği, insanlığı barındıran bir kavramdır: “Erkeklik sende kalsın!”, “Erkeklik öldü mü?” gibi. SONUÇ Atasözlerinin içinde yaşanılan kültür ortamından beslendiği açık bir gerçekliktir. Bu anlamda toplumun cinsiyetlere biçtiği roller toplumsal bel…
Sayfa 4 / 1030,42
Türk Atasözlerinde Cinsiyet Algısı
Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi – Sayı 36 – Nisan 2013 getirileni idare ile yetiren olduğu / olması gerektiği ifade edilmektedir. “Kadın var, arpa ununu aş eder, kadın var buğday ununu taş eder”, “Erkek sel avrat göl” , “Erkek getirmeyi, kadın yetirmeyi bilmeli” gibi atasözleri erkeğe ev dışında çalışıp, para kazanıp eşinin ve ev halkının geç…
Sayfa 8 / 2129,45
Ana Dili Eğitimi ve Öğretimi Sürecinde Masalların Çocuk Gelişimine Katkılarına İlişkin Öğretmen Görüşlerinin İncelenmesi
1828 Tuncay TÜRKBEN Tablo 1. Araştırmaya dâhil olan öğretmenlere ilişkin bilgiler Görüşme Katılımcılar Cinsiyet Hizmet Yılı Yaş Süreleri Ö1 Erkek 14 38 24 dk. 04 sn. Ö2 Kadın 16 40 26 dk. 10 sn. Ö3 Kadın 8 33 28 dk. 35 sn. Ö4 Kadın 18 44 30 dk. 20 sn. Ö5 Kadın 14 39 21 dk. 30 sn. Ö6 Erkek 15 40 24 dk. 50 sn. Ö7 Erkek 6 30 23 dk. 07 sn. Ö8 Kadın 13 36 27 dk. …
Sayfa 6 / 1229,06
Türkiye Türkçesinin Eşdizim Sözlüğü
BÜLENT ÖZKAN Eşdizimlilik kavramı Türkçe için ortaya konulan dilbilgisi ve sözlükbilim çalışmalarında bugüne kadar üzerinde durolmayan bir konudur. Ancak eşdizimlilik bugün batıda, derlem dilbilim temelli çalışmalar da, sözlükbirimlerin anlam ve işlevlerinin ve dil öğretiminde önceliklerinin belirlenmesi aşamasında çokça kullanılan bir yöntemdir (Özkan, 200…
Sayfa 12 / 1229,06
Türkiye Türkçesinin Eşdizim Sözlüğü
B ÜLENT ÖZKAN Kaynaklar Kennedy, G. (1998), An Introduction to Corpus Linguistics, New York; Addison Wesley Longman Limited. McEnery, T., Richard X., Yukio T. (2006), Corpus-Based Language Studies an Advanced Resource Book, New York, Routledge. Özkan, B. (2007a), Türkiye Türkçesinde Belirteçlerin Fiillerle Birliktelik Kullanımlan ve Eşdizimliliği, Çukuro- va…