2010
Soyka Sözü Hakkında
Mustafa Sarı
Sayfa 4 / 1513,40
İlimlerin Tasnifi Tarihi
Ancak bu veya başka orta asır âliminin fikrini çağdaş bakışla “bozmak-karıştırmak” ne kadar kendisini anlaşılır kılabilir? Ona göre de burada üçüncü bir ortak yol bulunmalı, tarihi çok büyük bir ihtiyatla birlikte ele alarak, ona karşı yanlış yapmamaya (zaten birçok konuda yanlışlar yapılıyor) çalışılmalıdır. Bunun için her iki bakış (orta asırların ve çağda…
Sayfa 4 / 713,13
Sözlerin Soyağacı (2)
267 görünseler de, bence ayrı köklere dayanıyor olmalılar. beşik için pış/bış yansıma sözü muhtemel kök olarak düşünülür, ancak eski dönemde bu sözcüğü kullananlarda beşik sallanırken kullanılan yansıma sözün ne olduğunu bilemeyiz. “viii” olarak verilen 8. yy.’dan beri sözcüğün bilindiği ise tam doğruyu yansıtmaz. Hz. İsa’nın bebekliğini anlatan Eski Uygurca…
Sayfa 4 / 1312,36
Âşık Hüseyin Araştırmalarına Katkılar: 2
4 gelmesin diye, bir atlı ile haberci gönderir. Haberci ile sağmen yolda karşılaşır. Haberci: Siz sağ olun, gelin öldü der gelen sağmenlere. Buraya gelmişken cenazeyi gömelim, diyerek kız evine gelirler. Hatta kızın, birde Feride adında küçük bacısı vardır. Cenaze hazırlanır. Haçça kızın babası önceden kınacı gelen Âşık Hüseyin'e: Âşık, bu kızıma bir ağıt sö…
Sayfa 7 / 1911,67
Hanefilik ve Onun Esas Yönleri
Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi Academic Journal of History and Idea 2014 / Cilt:1 / Sayı:3 / Ağustos 2014/ Volume:1/ Number:3 / August c. Zayıf-güçsüz hadisler silsilesi ortaya çıkmıştır. Bu ayrım da kati değildir; birisinin doğru saydığı hadisi başka birisi güçsüz saymış ve ya aksine19 bunlardan başka kırk mukaddes hadis de vardır ki, güya bunları henüz …
Sayfa 12 / 3711,37
Türk Dünyasında Bazı Düğün Terimleri ve ‘Al Duvak’ Geleneği Üzerine
630 Adem AYDEMİR 1960: 293; Gülensoy 1974: 297). Ancak Batı dillerinde „brother-in law‟ olarak tanımlanan kelimenin Farsça „çiftlik ağası‟ anlamında „ankişta‟ sözünden geldiği yönündeki görüĢler kanaatimizce isabetli değildir. Bu sözün DLT‟de “Göze inen perde” (DLT I: 52; EDPT: 172) anlamında geçen „enüç‟ sözü ile de hiçbir ilgisi söz konusu değildir. Kırgız…
Sayfa 4 / 2711,37
Divanü Lugati’t Türk’te Aşk ve Cinsellik Üzerine
Divanü Lugati’t Türk’te Aşk ve Cinsellik Üzerine 18 Ġnsan, Dişi ve Erkek Cins yada cinsiyet, bazı dillerde kelimelerin erillik, diĢillik yada yansızlık bakımlarından sergiledikleri farklılaĢmayı gösteren bir dil bilgisi kategorisidir. „Yalnğuk‟ sözü hem Hz. Âdem hem de bütün insanlara verilen genel bir ad olduğu gibi, Oğuz, Kıpçak ve Suvarlar cariye ve kölel…
Sayfa 11 / 3710,79
Türk Dünyasında Bazı Düğün Terimleri ve ‘Al Duvak’ Geleneği Üzerine
Türk Dünyasında Bazı Düğün Terimleri ve ‘Al Duvak’ Geleneği Üzerine 629 Tanrı Dağları ile bu dağların ortasındaki Isığ Göl‟ün Türk tefekküründeki yerinin nazardan uzak bulundurulmaması gerekmektedir (Ögel: 1998: 375/6; 2002: 58; Ġnan 1998: 104). Türk efsanelerinin özü, çoğu zaman gerçekle ilgili olup yarı tarih olaylarını içinde toplar. Nitekim Türklerin Ana…
Sayfa 12 / 2210,21
Manevi Kültürümüze Ait İki Kelime ‘Ağıt’ ve ‘Sığıt’ Üzerine: Semantik Bir Yaklaşım
792 Adem AYDEMİR Gerçekte ‘ıdh-’ (ı:d EDPT: 37) sözü ile ‘sal-’ (EDPT: 824) yani ‘itmek’ ile ‘salmak’ sözü arasında ince bir ayrıntı vardır; ancak dikkatle bakıldığında bu ayrıntı kolaylıkla görülebiliyor. ‘Sal-’ sözü çok da kısa olmayan bir mesafeyi ifade ederken, ‘ıdh-’ sözü hemen yanı başında olmayı çok kısa bir mesafeyi ortaya koyuyor. Türkler İslâmiyet …
Sayfa 5 / 6110,21
Dede Korkut Kitabı'nda Tek Kullanımlık Türkçe Sözcükler Üzerine Bir İnceleme
22 Adem AYDEMİR görülür. Clauson sözcüğe Orta Türkçe sonrası için örnek vermez. Aŋığ: “Meaning both a- ‘extreme(ly), excessive(ly) and b- ‘evil(ly) and the like” (EDPT: 182). Hatice Şirin, alana münhasır bir çalışmasında ‘ańıt-’ fiilini, teşkil, türev ve tereddütlerle birlikte Eski Türkçe için etraflıca incelemiş olup mezkûr çalışmadaki veriler sonraki dönem…
Sayfa 8 / 1010,21
ozbekce_bildiri
Azeri-Özbek-Türkiye Türkçelerinde Deyim Kavramı Ve Deyimbilim Çalışmaları Üzerine Bir İnceleme İbrahim Yoldaşev, T. Öztürk, Y. Öztürk, , Özbek-Türk Atasözleri ve Deyimleri Sözlüğü, Taşkent, 1998. A. Rısbaev, Türikşe-kazakşa jane kazakşa-türikşe frazeologiyalık sözdigi, Almatı, Kazak universiteti, 2009. (Deyimlerin yapısındaki kelimelerin aktarılması temelind…
Sayfa 4 / 139,91
Divanü Lûgati’t-Türk'te Ahlâksız Tiplerle İlgili Sözcükler
Divanü Lûgati’t-Türk'te Ahlâksız Tiplerle İlgili Sözcükler 283 genelevlerde çalışan kadınlar ile çayhânelerdeki dansözler de genellikle Kuça şehrinden gelmedir (Eberhard 1995: 188, bkz. 222). DLT’de Oğuzca ibaresiyle tas: ‘Her şeyin kötüsü, bayağısı’ (DLT I: 329; Originally ‘bad’ and the like EDPT: 554) demek olup ‘ ’ﺱﺗşeklinde yazılmıştır. Saadet Çağatay,…
Sayfa 14 / 228,75
Manevi Kültürümüze Ait İki Kelime ‘Ağıt’ ve ‘Sığıt’ Üzerine: Semantik Bir Yaklaşım
794 Adem AYDEMİR akarlar, başka şeylerde bu kural her zaman söylenir. Bu anlam birinin bir şey kırdığı zaman söylenen ‘sıdı nenğni/ nesneyi kırdı’ sözünden alınmıştır. Nasıl ki, su, şarabın tadını, ekşilikte üzümün tatlılığını bozar. Başka kurallar hep buradan çıkarılabilir.” (DLT I: 282). Ruhun bedende kalması gibi, uçmağa yolculuğunda engelleri aşamaması v…
Sayfa 3 / 58,75
Hoten Ağzının Leksik Hususiyetleri
Türkiye Türkçesinden de örnekler verebiliriz: dişlek, dazlak; diş kök olarak kullanılırken daz şekli Türkiye Türkçesinde yazı dilinde kullanılmaz; Eski Türkçedeki az sayıdaki örnek için bk. Erdal, s. 87-88, krş. E. Gül, s. 116. bicik: Yazı dilinde emçek yer alırken Hoten ağzında hem emçek hem de bicik görülür. Aynı sözü Türkçe Sözlük’te de halk ağzından girm…
Sayfa 6 / 658,75
Eski Uygur Türkçesinde İsim Cümleleri
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Cilt 2, Sayı 2 Araştırmaları Dergisi Aralık 2017 ihtiyaç duyulmadığını, belirli koşullarda koşaçların kullanıldığını, isim cümlelerinin bar, yok, yeg, kergek yüklemleri ile; er-, tur- ve bol- fiilleri ile, ol şahıs unsurunun kullanılması ile (koşaç fonksiyonunda), tetir unsuru ile kurulduğunu belirtir. Olumsuz isim cümle…
Sayfa 3 / 228,69
6114 Sayılı Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Kanununda Düzenlenen Sınav Suçları
Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi-Journal of Penal Law and Criminology idare hukuku içerisinde mütalaa edilmektedir. Zira sınavların yapılması, sonuçların açıklanması ve yerleştirme süreçleri birer idari işlem mahiyetindedir7 . Biz bu çalışmada münhasıran 6114 sayılı Kanun’da yer alan sınav suçlarını ele alacağız. Öncelikle; 6114 Sayılı Ölçme, Seçme ve Yerl…
Sayfa 6 / 377,87
Türk Dünyasında Bazı Düğün Terimleri ve ‘Al Duvak’ Geleneği Üzerine
624 Adem AYDEMİR kızın babası, dayısı, ağabeyi „duvak‟ örterlerken bir anlamda kız üzerindeki velâyet haklarını da damada teslim etmiĢlerdir (Köse 2003: 93). TS‟de „duvak/ ‟ﻖﺍﻮﺘ, „tuvak‟: Peçe ve Farsça‟da „rûy - pûş‟ yüz örtüsü, Arapçada „Burka ~ hıdr‟ kız duvağı ve örtüsü Ģeklinde yer almıĢtır (TS-V: 3864). Kuman-Kıpçak sözlüğü olan CC ve bugünkü Karaçay…
Sayfa 14 / 377,87
Türk Dünyasında Bazı Düğün Terimleri ve ‘Al Duvak’ Geleneği Üzerine
632 Adem AYDEMİR „yenge‟ arasında „öz‟ ile „özge‟ örneğine benzer zıt bir anlam iliĢkisi görülmektedir. DLT‟de Oğuzca ibaresiyle Yanğa: “Derenin yanı, herhangi bir ırmağın bir yanı, geçesi” (DLT III: 369) anlamındadır. Clauson kelimenin geliĢimini „yaŋa:< yanga: yenge‟ Ģekline dönüĢebilir. „Yanğa‟ sözü, yeni anlamına gelen „yenği‟ (DLT III: 369) sözünü de ça…
Sayfa 11 / 197,87
Türk Dillerinde ‘tegin ~ tekin’ Sözcüğü ve Eski Türk İnançlarında ‘Tekin Kültü’
Aydemir, A. (2016). Türk Dillerinde ‘Tegin ~ Tekin’ Sözcüğü Ve Eski Türk İnançlarında ‘Tekin Kültü’, ss. 32-50 V. Tegin’e Ulaşılamaz ve Ona Dokunulamaz Täg- ~ täk- fiili metinleri yayımlayanlarca; “Berühlen, gelangen zu, zufallen, zugute kommen” şeklinde tanımlanmıştır (TT-İ: 502). Teg- (d-) “to reach ( a place Dat.), to attack (someone), to touch (someone),…
Sayfa 21 / 277,57
Divanü Lugati’t Türk’te Aşk ve Cinsellik Üzerine
35 Adem AYDEMİR sözlerinden sadece cinsellik çağrıĢtıranları buraya aldık. Bunlardan; „satır‟ (EDPT: 802) sözü ağır bir sövme sözü olup, „veled-i zinâ‟ anlamında „piç, aslı belirsiz‟ (DLT I: 406) demektir. „Kötlük‟, sövmek için kullanılır „puşt‟ (DLT I: 478) demektir. Bu kelime aslında „hemcinsinden hoşlanan erkek‟ anlamına gelmiĢ olmalıdır. „Kötiç‟, genç ço…
Sayfa 7 / 227,29
Manevi Kültürümüze Ait İki Kelime ‘Ağıt’ ve ‘Sığıt’ Üzerine: Semantik Bir Yaklaşım
Manevi Kültürümüze Ait İki Kelime:‘Ağıt’ ve ‘Sığıt’ Üzerine: Semantik Bir Yaklaşım 787 kelimeler Türk dili kuralları çerçevesinde çeşitli ön, ara ve son ekler alarak kullanım yerine göre birçok anlamı da içinde barındırmak suretiyle günümüze kadar ulaşmışlardır. Gök Türk Yazıtlarında ‘a’ yalnız başına bir mana ifade etmezken, BKY. G.15’de ‘ı-g’, ‘ağaç’, KTY.…