2008
Salmas Ağzında Hâl Ekleri
Talip Doğan
Sayfa 9 / 1038,82
Nogay Türkçesi
. DiLEKERGÖNENÇ: NOGAY TÜRKÇESİ 33 5. Kara Nogay ağzında "ş" ünsüzünün kullanıldığı kelimeleri Ak No- gay ve Asıl Nogay ağızları "s"li kullanmaktadır (taş>tas, baş>bas, beş> bes). · 6. Ak Nogay ağzında kelime başındaki bazı k'lar h'ye dönüşmektedir [Karaçay lehçesinden etkilenerek (karındas>harındas)]. 7. "nl" sesleri yan yana kullanılırken Asıl Nogay ağzınd…
Sayfa 4 / 733,58
Türkçede Eklerin Hiyerarşisi ve Ara Ekler
08.12.2011 Seminerler/Muğla 1. Genişletme ekleri (-cIk, -cAğIz, -gil, -lAr, olumsuzluk eki -mA, soru eki -mI, şahıs ekleri, kip ekleri, çatı ekleri) 2. Durum ekleri 3. Kurucu ekler 4. Dönüştürücü ekler 5. Yapım ekleri 6. Bütünleşik ekler 7. Temsil ekleri Gürer Gülsevin ise, ekleri dört başlık altında sınıflandırmıştır (Gülsevin 2004: 1278- 1280). 1. Türetme …
Sayfa 4 / 2029,11
Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler
4668 | Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler ‘hizmet’, pança ‘pençe’, havas ‘heves’, misir ‘mısır’ öfele- ‘ovalamak’, comart ‘cömert’… Düzlük yuvarlaklık uyumu da Standart Türkçeye göre daha kuvvetlidir. Özellikle Standart Türkçede düz ünlü taşıyan heceden sonra, yanındaki dudak ünsüzlerinin etkisiyle yuvarlak olarak kullanılan dar ünlüler, Çayhan ağz…
Sayfa 9 / 2029,11
Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler
Faruk YILDIRIM |4673 Ön sesi, Eski Türkçede ḳ-’lı, Türkiye Türkçesinde h-’li olan birkaç kelime söz konusu ağızda h ve ḫ’lı varyantlara sahiptir: ḫani/ḫanı/hani ‘hani’, ḫañġı/hañgi ‘hangi’ vb. Standart Türkçede ḳ-’lı olan kok- ve korku kelimeleri de Çayhan ağzında ḫ-’lıdır: ḫoḫ-, ḫoḫu. t/d meselesi Eski Türkçedeki kelime başı t-’lerin Çayhan ağzındaki Standa…
Sayfa 17 / 2027,46
i_gulusoy_c_bulut
DİL ARAŞTIRMALARI birimlerdir. Çekim ekleri, eklendikleri sözcüklere herhangi bir yeni anlam katmaz, yalnızca onlara işleklik kazandırır (Eker, 2013: 285). Sonuç Azerbaycan Türkçesi dilbilgisine göre kelime türleri esas nitk hissesi (isim, sıfat, say, evezlik, zarf, fiil) ve kömekçi nitk hissesi (bağlayıcı, koşma, edat, nida ve modal sözler) olmak üzere iki …
Sayfa 11 / 1527,24
Kıbrıs Ağzının Anadolu Ağızları İçindeki Yeri
3.4. g, à ünsüzleri, iki ünlü arasında ve hece sonunda sızıcılaşır. Bağır-, değ- Kıbrıs ağzında da görülmektedir. 3.5. k->g-, ú->à- ve t->d- değişmelerindeki yoğunluk bu ağızlarda fazladır. Kıbrıs ağzında ön seste k->g- ve t->d- değişimi yaygındır ve karakteristiktir. Ancak bazı sınırlı sayıda sözcükte ön seste k’nin korunduğu tanıklanmıştır. k>g değişimi ya…
Sayfa 12 / 1527,24
Kıbrıs Ağzının Anadolu Ağızları İçindeki Yeri
Kilis (Gaziantep) ve Birecik (Urfa) ağızlarında –or/-ör ekiyle karşılanan şimdiki zaman ifadesi Kıbrıs ağzıyla yakınlık göstermektedir. Batı Grubu ağızlarından VII. Grup Kıbrıs ağzının en çok örtüştüğü gruptur. Batı Grubunun VII. Grubuna Tarsus, İçel, Ereğli, Konya, Adana, Hatay, Kahramanmaraş, Gaziantep, Adıyaman, Darende, Akçadağ, Doğanşehir, Malatya ağızl…
Sayfa 141 / 30426,05
iranda_turkcenin_gizli_hazinesi
2012 / Yıl: 2 Sayı: 3 (2011: 131-132) Fazîlet-nâme’de 529 farklı miştir. Buna ek olarak eserde geçen yönelme asıl fiilin 11824 (%11,43) kez, 4 yardımcı fi- hâli eklerinin biçimsel ve anlamsal işlevleri ille kurulan yardımcı fiillerle birlikte 16323 dikkate alınarak bir sınıflandırılması yapıl- (%22,0) kez geçme sıklığına sahip olduğunu mıştır. Bu sınıflandır…
Sayfa 5 / 2025,88
Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler
Faruk YILDIRIM |4669 görülür: dúğúr ‘dünür’, öldúñ mü, túğ ‘tüy’, ḡórdüñúz mü, boğún ‘bu gün’, ömrümúñ soñuna:dar… a>ı Daraltıcı etkisi olan y, c, ç, z, s gibi ünsüzlerinin etkisiyle meydana gelen bu değişme, Çayhan ağzında, özellikle y yardımcı sesinden önce ve açık hecede sıkça karşımıza çıkar: ızıcıḫ ‘azıcık’, babıya ‘babaya’, arabıyı ‘arabayı’, havıya ‘h…
Sayfa 12 / 2023,44
Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler
4676 | Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler sonra çokluk eki geldiğinde çoklukla -nl->-nn- benzeşmesi olur: ġadınnar, onnar, bunnar, gelenner, ekinner… İyelik Ekleri Çayhan ağzında iyelik ekleri Standart Türkçeden yalnızca ikinci kişilerdeki n sesinin damaklı oluşuyla ayrılır: +(I4)m, +(I4)ñ, +I4/sI4, +(I4)mI4z, +(I4)ñI4z, +lArI. Örnekler: babam, evi…
Sayfa 3 / 2222,86
Türkçede Fono-Semantik ve Morfo-Fonolojik Yolla Sözcük Türetme
1650 Mehmet HAZAR Partisip Ekleri: İsim-fiil (kalıcı isim yaparlar); sıfat-fiil ve zarf-fiil ekleri (geçici ve kalıcı isimler yaparlar). Asıl Çekim Ekleri: Şahıs ekleri (zamir, iyelik ve emir tipi), şekil ve zaman ekleri. Ad İşletme Ekleri: Yalın, belirtme, yönelme, kalma, çıkma, vasıta, eşitlik, yön. Tamlama Eki: +(n)In, tamlama eki ismi isme bağladığı için…
Sayfa 19 / 3522,64
osmanli_arastirmaları
INTERNATIONAL CONFERENCE ON OTTOMAN EMPIRE STUDIES IN THREE CONTINENTS bir ünsüzün gelmesi olayı da Kemalist reformla alfabenin değiştirilmesinden sonra genelleşmiştir.” (Deny 1995: Ön Söz). Oysa, bu ses hadisesi eski Anadolu Türkçesi devresinden bu yana Türkiye Türkçesinde istikrarlı bir durum arz etmez. Nitekim, eski Anadolu Türkçesinde, tonlu ve tonsuz bü…
Sayfa 3 / 2022,64
Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler
Faruk YILDIRIM |4667 Düz Yarı Yuvarlak Yuvarlak Geniş Yarı Dar Geniş Dar Geniş Yarı Dar Geniş Geniş Kalın a â ı å ı˚ o ô u Yarı Kalın á í ó ú İnce e ė i e˚ i˚ ö ü 2.1.1 Uzun Ünlüler Çayhan ağzında ses olaylarına veya vurgu ve tonlamaya bağlı olarak oluşan uzun ünlülerin yanı sıra, alıntı kelimelerde aslî uzun ünlülere de rastlanır: o:łan, a:zına, sö:lüyü ‘sö…
Sayfa 14 / 1522,47
Kıbrıs Ağzının Anadolu Ağızları İçindeki Yeri
3) Ödünç kelimelerdeki uzun ünlüler Doğu Grubu ağızlarında ve Kıbrıs ağzında her zaman normal süreli ünlüye dönüştürülmektedir. Kuzeydoğu Grubuyla ortak noktaları: 1) Şimdiki zaman eki Kuzeydoğu Grubu ağızlarında dar-düz veya dar yuvarlak ünlülüdür. Ör: Gelìr, alıyu. Kıbrıs ağzında şimdiki zaman neredeyse her zaman –Ir ile sağlanmaktadır. Ör: gelir; yaparım,…
Sayfa 2 / 821,44
Türk Lehçelerinde İşteşlik Eki (-ş-) ve Çokluk
I. Uluslararası Türk Dünyası Kültür Kurultayı, 9-15 Nisan 2006-Çeşme/İzmir bunların birer yapım eki mi, yoksa birer çekim eki mi olduğu sorusunu gündeme getirmiştir (Korkmaz, 2003: 539). Zeynep Korkmaz, konu ile ilgili tartışmalara dikkat çektikten sonra, çatı eklerinin fiilden fiil türeten ekler olduğunu, ancak fiilden fiil yapan ekleri özelliklerine göre i…
Sayfa 16 / 2021,44
i_gulusoy_c_bulut
DİL ARAŞTIRMALARI çeşitlerini değiştirerek başka anlamda sözcükler türetmeye yaramaktadır. Örneğin; yol+cu, sön+mez vs. (Gencan, 1979: 59). Haydar Ediskun, ekleri yani morfemleri, anlamları olmayan ancak kelimelerden kelimeler türetmekle ya da durum, ilgi, nicelik, kip, zaman ve kişi ile ilgili birer anlam katmakla görevli dil bilgisi ögeleri olarak tanımlam…
Sayfa 4 / 1021,36
Türk Diyalekt Coğrafyası Araştırmalarında İran Türk Ağız Araştırmalarının Yeri
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi Cilt 1, Sayı 1 / Aralık 2016 hangi alana ait olduğunu belirlemek güç olabilmektedir. Bunun bir örneği de İran coğrafyasında yaşanmaktadır. 3.1. Kuzey Azerbaycan - Horasan - Irak Hattı Ortak Türkçenin söz başı /t-/’lerinin /d-/’ leşme yönünde eğilim gösterdiği düşünülen Azerbaycan Türkçesinde, İran s…
Sayfa 12 / 1521,22
Yabancı Dil Olarak Türkçe
Sayfa: -149- - Bileşik sözcüklerde ünlü uyumu aranmaz. Örnek: gecekondu, başkent - Yabancı dillerden Türkçeye girmiş sözcüklerin bazıları bu uyuma uymaz. Örnek: aktör, kamyonet. - Büyük ünlü uyumuna uymayan Türkçe ekler; -daş, -ken, -ki, -layın, -yor, -mtrak. Örnek: dindaş, seviyor. Küçük ünlü uyumu düzlük yuvarlaklık uyumudur. Türkçede sözcükler düz ünlüler…
Sayfa 15 / 2020,77
Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler
Faruk YILDIRIM |4679 Söz gelişi: geleceğím, alacağım, duracağım, ałacıyıñ, vireciyíñ, góreciyíñ, gelecek, vuracaḫ, atacıyıḫ, arıyacıyıḫ, baḫacıyıñız, getireciyiñíz, uyuyacaḫłar, diyecekler… İstek ve Emir Çayhan ağzında, 2. kişiler hariç, istek çekimi yaygın değildir. 2. Kişi istek çekimi ise çoğunlukla dua ve beddualarda karşımıza çıkar: ałłahıñdan bułasıñ, …
Sayfa 7 / 1619,92
Türk Diline Kuramsal Yaklaşımlar
/. U/uslrımrtm Türk Vii11y(ll'1 Kiılıilr Kıırıılıtıı•ı bir FÖ'den oluşan bir yapıd ı r. Yapı sal olaraı.. kı saca bu o lu ş um: ÇÖ (=C) : AÖ EÖ (İngilizce TP: NP YP) şek l inde gösteril ir. AÖ ise, bir veya birden fazla addan. bir ad la bir s ıfal ı an veya bir ad, bir sıfat ve bi r ıarftan veya bir yan cümle ve bir addan o luşabi lir. FÖ ise ilk dallanma il…