2010
Meninski'nin Sözlüğündeki "Tartarca" Sözcükler
Zuhal Kargı Ölmez
Sayfa 5 / 1746,18
Anadolu Türkçesi Metinlerinde 'bolay ki' Sözü Üzerine
On the Word Bolay ki in Anatolian Turkish Texts ... 667 Yine 17. yüzyılda Meninski'nin hem sözlüğünde hem de gramerinde bulayki "ne olaydı ki, kaş, kaşki" değerleriyle verilmiştir (Meninski, 2000, s. 1/940). Bulaiki halk. dili (Vul.) kısaltmasıyla verdiği kelimenin okunuşu bulayki 'dir. 942. sütunda 'bolluk' kelimesi bollyk olarak, yine 'bulmak' kelimesi bul…
Sayfa 21 / 2233,49
Terekeme-Karapapak Türkleri ve Yemek Kültürü (Muş-Bulanık Çevresinde)
…, Sayı: 35, İstanbul:161. Ögel, Bahaeddin, (1978) , Türk Kültür Tarihine Giriş, Cilt: 4, Kültür Bakanlığı Yay., Ankara. Ölmez, Zuhal Kargı, Meninski'nin Sözlüğündeki "Tartarca" Sözcükler, Cilt:15, Ankara, 2002, dergiler. ankara. edu. tr/detail. php?id=12&sayi_id=843-s. 67. Türkdoğan, Orhan, (1997) , Etnik Sosyoloji, İstanbul. Yegane, İsa, (1990) , Karapaphla…
Sayfa 6 / 1123,05
deniz_abik
14 Deniz Abik Doğu Türkçesi metinlerinde yavut-, yavuş-, yavu- gibi fiiller yaklaşmak’ anlamı ile ilgili fiiller olarak görülür (Rabguzi - Ata 1997; Nehcü’l-Feradis - Ata 1998; Harezm Kur’an Tercümesi - Sağol 1995; Mahbubü’l Kulub - Kargı Ölmez 1993; Gül ü Nevruz - Orak 1995; Mukaddimetü’l-Edeb - Yüce 1988). Bu metinlerde yavu ve yava görülmez. Diğer yandan,…
Sayfa 10 / 4520,81
cutam_kek_cit3_sayi2
Aralık 2020 dillerde, farklı olmaktadır. Osmanlı İmparatorluğu’nun etkisi tüm Ballkan ülkelerinde aynı olmasına rağmen, Türkçenin etkisi aynı olamadı; çünkü Ballkan dilleri farklı dillerdir. Türkçe Ural-Altay grubuna girer, Arnavutça ve Yunanca ayrı dağ olarak Hind-Avrupa grubuna girerler, Rumenca Latin grubuna ve Boşnakça, Makedonca, Bulgarca ve Sırbça Slav…
Sayfa 6 / 1119,89
Klasik Dönem Gürcüce Edebiyat Eserlerindeki Türkçe Kelimeler
Ketevan Lortkipanidze - Çevr.: İlyas Üstünyer / Dil Araştırmaları, Güz 2020/27: 199-209 aynı kelimeyi “tarak, kutu veya başka biçimde yontulmuş bir kaplumbağanın zırhı” olarak vermektedir (Çubinaşvili, 1960: 150). D. Çubinaşvili de sözkonusu kelimenin anlamına dair N. Çubinaşvili gibi düşünmekte ve kelimenin Tatarca kökenli olduğunu belirtmektedir (D. Çubina…
Sayfa 4 / 3318,73
Divanü Lûgati’t-Türk’te İnsan Vücuduna Ait Sözcükler
Divanü Lûgati’t-Türk’te İnsan Vücuduna Ait Sözcükler 415 Dil bilimi araştırmalarında yapısı ve anlamının çözümü en zor olan sözcükler bir edebî eserde ancak bir kez kullanılmış olup emsali bulunmayan sözcüklerdir. Yapılan çeşitli sayımlar sonucunda DLT’deki söz varlığı konusunda farklı verilere ulaşılmıştır. Şükrü Haluk Akalın’ın verdiği bilgiye göre, farklı…
Sayfa 5 / 1317,31
Garîb-nâme'nin Sözvarlığından Birkaç Kelime Üzerine Düşünceler
Prof. Dr. A. Deniz ABİK farklı eserlerden). Derleme Sözlüğü'nde öğüş (II) "çok" anlamı ile vardır2. Meninski sözlüğünde üğüş veya ögüş "çok" anlamı ile bulunmamaktadır. Semih Tezcan, Türkiye Türkçesindeki küme kelimesinin ükme kelimesinin yer değiştirmeli şekli olduğunu söyler (1981). Kamus-ı Türki'öe küme bulunur: "l.yığıntı, birikinti 2. Tepe, kümbet" (Yav…
Sayfa 3 / 517,29
One more Mongolian Word from the Turkish Dictionary. Urgan 'a Stout Rope
One more Mongolian word from the Turkish dictionary … 459 v(a)žir uruk atlıg bodis(a)t(a)v ‘bodhisattva called vajra-rope (vajrapāśa)’ (BT ⅩⅩⅧ B139: 166).3 eligiŋiztä tutyuk ol (…) v(a)çir çakir ulatı uruk ‘[…] long mace and lasso rope’ (AYS Ⅶ 892: 173, 188). For the Chinese text cf. Taishō 長杵鐵輪并罥索 (T 16 665: 437c02). The word uruk can also be seen in Sukh. …
Sayfa 16 / 2416,65
Argo Sözlükleri
84 Gülden SA GOL sınırlandınldığı gibi, zaman yönünden de sınırlandml.arak, 1950'lerde ve izle- yen yıllarda, yani 20. yüzyılın ikinci yarısında konuşulan Beyoğlu argosunda yer alan sözcükler derlenmiştir. Bu derlerneye giren sözcüklerin seçimi yapılırken Beyoğlu argosuna özgü sözcüklerden olmaları gerekli görülmeyerek Beyoğlu argosunda yer almaları yeterli …
Sayfa 15 / 4514,10
cutam_kek_cit3_sayi2
Aralık 2020 eseridir ve bu eserde kuzey Gegerişte’nin sözcükleri bulunmaktadır. Bu eserde 13.798 kelimeden, 1675 kelime Türkçe alıntıdır. Bugünkü Açıklamalı Arnavutça sözlüğünde 1835 kelime Türkçe alıntılardır. Bugünkü Arnavutça Eş Anlamlılar Sözlüğündeki Türkçe alıntılar yaklaşık 800 sözcüktür. Son zamanlarda hazırladığım yeni bir sözlük olan Arnavutçadaki …
Sayfa 6 / 712,05
Türk Folklorunda Nişanlanma ve Evlilik Sembolü Olarak ‘Gerdanlık, Küpe ve Yüzük
Batı Türklerinde görülmektedir. ‘Adaklı’ sözü tarafların birbirlerine adandığının ifadesidir. Nişan evlenme için bir vaat ve aynı zamanda bir ‘ön akit’dir. Bunun en güzel ve insanî ifadesi ise ‘adaklı’ sözüdür.41 Parmağa takılın süslenme vasıtasına şimdi olduğu gibi, XI. asırda da ‘yüzük’ adı veriliyor. Bu asırda Türklerde süslenme merakı, süslü elbise giyme…
Sayfa 10 / 1111,59
deniz_abik
18 Deniz Abik Çağatay, S. 1966. Pekiştirilen Fiiller: Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten, 1966 (1967), 39-50. Dağıstaniıoğlu, B. E. 2009. Kısasü’l-Enbiya’da Birleşik Fiiller. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. Adana. Dilçin, C. 1991. Mes’ud bin Ahmed: Süheyl ü Nev-bahar. İnceleme-Met…
Sayfa 12 / 1311,57
Garîb-nâme'nin Sözvarlığından Birkaç Kelime Üzerine Düşünceler
Prof. Dr. A. Deniz ABİK Köprülü, Mehmet Fuat, "Âşık Paşa" maddesi, İslam Ansiklopedisi, C.l, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul, 701- 706. Meninski, F. M. (2000), Meninski Francicus a Mesgnien, Thesaurus Lingııarum Orientalium Turcicae-Arabieea-Persicea Lexicon Tıırcico-Aarabico- Persicum, Türk Dilleri Araştırmaları Dizisi: 27, Simurg Yayınları, İstanbul. Özgel…
Sayfa 7 / 1011,57
From Berlin to Warsaw-Few Remarks on Turkology/Türkolojide Berlin-Varşova Hattı
224 Aysu ATA öğrencisi olarak Bang’ın yanında bulunmuş ve 1925’te Polonya’nın Vilnius şehrine doktor unvanıyla dönüp Polonya Müslümanlarının genel toplantı sında Polonya’nın ömür boyu müftüsü seçilmiştir (Jankowski, 2011). Vilnius şehri, II. Dünya Savaşı’nın başlangıcına kadar Polonya’ya bağımlıydı. Bu şehrin adını taşıyan üniversite, 1579 yılında öğretime …
Sayfa 6 / 1411,57
Standart Dil İle Halk Dili Arasındaki Anlam ve Kullanım Farklılıkları Üzerine
602 TÜRKiYE TÜRKÇESi AGIZ ARAŞTIRMALARI ÇALlŞTAVI Aslında ana kelimesi de standart dil konuşanı tarafından bilinmekle birlikte standart dilde "çoc uğu olan kadın, anne" anlamında kullanımı sınırlıdır, bu an- lamda ana değil de sözcüğün anne biçimi tercih edilir. 7 Standart dil sözlüğün de yer aldığı için Derleme Sözlüğü'nde bulunmamakla birlikte aslında bu …
Sayfa 6 / 1311,55
Garîb-nâme'nin Sözvarlığından Birkaç Kelime Üzerine Düşünceler
Prof. Dr. A. Deniz ABİK Derleme Sözlüğü'nde yiği "kötü koku", yigdin (I) "kötü koku"5 ismi var, fakat fiil şeklinin tanığı bulunmuyor6. XVI. yüzyıldan sonra Anadolu Türkçesinin yazılı metinlerinde göremediğimiz yiyi, niye kayboluyor? Koku kelimesinin yaygınlaşması mı kelimeyi unutturuyor? Eski Anadolu Türkçesi metinlerinde koku (kohu) ve yiyi /iyi bir arada …
Sayfa 3 / 411,55
Stanisław Stachowski, Lexique turc dans le Vocabulaire de P. F. Viguier (1790)
393 nin Rumca aslındaki ikili biçimi de gösteriyor, krş. κομμέρκιον, κουμμέρκιον ~ Latince commercium (Gustav Meyer, Türkische Studien. Die griechischen und romanischen Bestandteile im Wortschatze des Osmanisch-Türkischen. Mit einem Geleitwort und einem Index herausgegeben von Mehmet Ölmez, Ankara 1998). güleş “lutte”: Ağızlardaki r ~ l değişiminin Viguier’i…
Sayfa 2 / 511,55
Kıpçakça ve Osmanlıca şaltak Hakkında -Anadolu Ağızlarında ve Osmanlıcada Moğolcadan Geri Ödünçleme Bir Söz Hakkında Notlar-
Mehmet ÖLMEZ şiltāḳ injustice, violence; a dispute with one upon false grounds, accusation, litigation Yukarıda yer alan, alanının en çok başvurulan üç eserinde yer alan bu kelime hem şıltak hem de şaltak okuyuşlarıyla yer almaktadır. Acaba bu farklı okuyuşların bir sebebi var mıdır? Osmanlıcada yer alan Türkçe hazinesini ortaya koymayı amaçlayan Tarama Sözl…
Sayfa 5 / 511,53
Kıpçakça ve Osmanlıca şaltak Hakkında -Anadolu Ağızlarında ve Osmanlıcada Moğolcadan Geri Ödünçleme Bir Söz Hakkında Notlar-
KIPÇAKÇA VE OSMANLICA şaltaḳ HAKKINDA besonderer Berücksichtigung älterer neupersischer Geschichtsquellen vor allem der Mongolen- und Timuridenzeit. Bd. 1-4: Türkische Elemente im Neupersischen. Wiesbaden. Erdal, Marcel 1991: Old Turkic word formation. A functional approach to the lexicon. Bd. 1- 2. Wiesbaden. EZ: Atalay, Besim, 1945: Ettuhfet-üz-Zekiyye fil…
Sayfa 4 / 2011,53
Türkiye Türkçesinin Ağız Atlası İçin Bir Ön Çalışma: 'ALA' Sıfatı ile Yapılan Birleşik Kelimeler
Faruk YİLDİRİM yerini daha sonra elâya bırakmıştır, ancak bugün ağızlarda ala şekli de yaygın- dır. Eski Anadolu Türkçesi içinde ortaya çıkan alaca kelimesi "karışık renkli" an- lamındadır. Bu kelimeye XIV. yüzyıldan itibaren rastlıyoruz (Dede Korkud). Söz konusu dönemde, ala tavşancıl, ala inek, ala doğan, ala köpek, ala sığırcık,ala karga, ala kuyruk, ala …