2010
Maniheist ve Budist Türkçe Metinlerde Fiil+mAk+İyEk bol- Yapısı Üzerine
Ferruh Ağca
Sayfa 4 / 1568,77
g’li damak /ŋ/’si ve Bunun Ardahan Yerli Şivesinde Çözülmesi Üzerine
278 Ümit Özgür DEMİRCİ ve çoğul 2. kişi eklerinde görülür, yine Tarihi ve Günümüz Türk dillerinde özellikle de Kıpçakçada bazı sözcüklerde /ŋ/ yerine /g/ bulunduran veya /g/ üzerinden başka seslere değişen sözcüklerle karşılaşırız; ancak söz konusu değişiklikle yazıtlardaki değişikliği örtüştürmek zor görünmektedir. Yazıtlardaki durum söz konusu olan bir ses…
Sayfa 17 / 1850,93
Türkçede Çifte Edilgenlik Kavramı Üzerine Bir Araştırma
Geçişli Geçişsiz Ünlü Ünsüz L Ünsüzü No Eylemler Edilgenlik İkincil Edilgenlik ile Eylem Eylem Bitimli Bitimli Bitimli INT 49. In-mek In-IL-mek *In-IL-IN-mek * 50. Iste-mek Iste-N-mek Iste-N-IL-mek 51. Kaldır-mak Kaldır-Il-mak *Kaldır-Il-IN-mak * 52. Kal-mak *Kal-IN-mak *Kal-IN-IL-mak * 53. Kan-mak *Kan-IL-mak *Kan-IL-IN-mak * 54. Kap…
Sayfa 18 / 1850,93
Türkçede Çifte Edilgenlik Kavramı Üzerine Bir Araştırma
Geçişli Geçişsiz Ünlü Ünsüz L Ünsüzü No Eylemler Edilgenlik İkincil Edilgenlik ile Eylem Eylem Bitimli Bitimli Bitimli INT 75. Salla-mak Salla-N-mak Salla-N-IL-mak 76. Sal-mak Sal-IN-mak Sal-IN-IL-mak 77. San-mak San-IL-mak San-IL-IN-mak * 78. Sarar-mak *Sarar-IL-mak *Sarar-IL-IN-mak * 79. Sar-mak Sar-IL-mak Sar-IL-IN-mak 80. Sat-…
Sayfa 15 / 1838,42
Türkçede Çifte Edilgenlik Kavramı Üzerine Bir Araştırma
Ek- 2 ÖZELLİKLER İkincil Edilgenlik Kavramı Açısından Bazı Eylemler (“INT”. : Örneğin internet ortamınsa kullanımına rastlanıp rastlan- madığını gösteriyor) Geçişli Geçişsiz Ünlü Ünsüz L Ünsüzü No Eylemler Edilgenlik İkincil Edilgenlik Eylem Eylem Bitimli Bitimli Bitimli INT 1. Açıkla-mak Açıkla-N-mak Açıkla-N-IL-mak 2. Aç-mak Aç-IL-mak *Aç-IL-INmak …
Sayfa 10 / 2336,47
dagli_haci_makale
Social Sciences Studies Journal (SSSJournal) 2019 Vol:5 Issue:34 pp:2200-2222 51), Uyg. iŋ k, sakak, Kzk. iyek, BĢk. iy k, Özb. iy k, Kırg. ēk (TTTSKBS, 2007: 231), eyek (TDES, 1999: 135), Alt. sarŋat (TDES, 1999: 84), eek (TTTSKBS, 2007: 333), Kırg. ēk, eyek (TTTSKBS, 2007: 231, 333), Ker. eyek [alt çene] (TTTSKBS, 2007: 333), Trkm. alkım,…
Sayfa 21 / 3330,84
Çağatay Türkçesinde Oğuzca Özellikler ve Benzerlikler
51 Mehmet HAZAR D. Fiiller: 1. Yardımcı Fiiller: a. bol- / ol- meselesi: Bilindiği gibi Çağatayca Türk Ģivelerinin tasnifinde belli baĢlı ölçülerden biri olan bol- / ol- fiillerinden bol-‟ı tercih etmiĢtir. Nevâî öncesi Çağataycada bol- fiili yanında sık sık ol- fiilinin de kullanıldığını görüyoruz. Ol-‟un Çağataycadaki kullanılıĢı, Nevâî‟ye kadar azalarak d…
Sayfa 14 / 3328,56
er_fiili
B. ERDEM DAĞISTANLIOĞLU Gabain (2000, s. 129), bağlı fiiller başlığında yardımcı fiiller, modal yardımcı fiil ve tasvirî fiiller kategorilerini oluşturmuştur. Er-, bol- ve tur- fiillerinin aslında yardımcı fiil olduklarını belirten Gabain’e göre bunlar beklendik durum olarak esasen zarf-fiillere değil çekimli fiillere, yani isim durumunda olanlara, bütün isi…
Sayfa 51 / 43224,84
On Üçüncü Yüzyıl Öncesi Türkçesinde Soru
26 0.3.1.2. Uygur Yazı Dili 1.3.1.2.1. Maniheist Uygur Dil Alanı Bögü Kagan’ın 762 yılında Maniheizm’i devlet dini olarak kabul ettiği yukarıda anlatılmıştı. Bögü Kagan, bu dini devlet dini olarak kabul eden ilk ve tek yönetici olmuştur. Uygurlar, bu dönemden başlayarak, önceleri yüksek zümre ve sonraları halk olmak üzere bu dini çabucak benimser hatta bu di…
Sayfa 27 / 6523,00
Eski Uygur Türkçesinde İsim Cümleleri
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Cilt 2, Sayı 2 Araştırmaları Dergisi Aralık 2017 er- fiilinin karşıtı olarak bir durum değişikliği ifade ettiğini ve er- fiilinin bazen kullanım dışı olduğunda yerinin bol- fiili ile karşılandığını kaydeder (Clauson, 1972: 331). Konuyu ayrıntılı ele alan çalışmalardan birisi de Uluhan Özalan’ın Türk Dilinin Çağdaş Diyale…
Sayfa 25 / 6522,12
Eski Uygur Türkçesinde İsim Cümleleri
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Cilt 2, Sayı 2 Araştırmaları Dergisi Aralık 2017 Eski Uygur Türkçesinde isimleri yüklem yapmak için er- ve tur- fiillerinin yanı sıra bol- fiilinden de yararlanılmıştır. İncelenen metinlerde bol- fiili yoğun olarak asıl fiil olarak kullanılmıştır. Tıpkı er- ve tur- fiilleri gibi bildirme fonksiyonunu üstlendiği cümlelerd…
Sayfa 52 / 43222,08
On Üçüncü Yüzyıl Öncesi Türkçesinde Soru
27 1.3.1.2.2. Budist Uygur Dil Alanı Türklerin daha I. Doğu Türk Kağanlığı döneminde Budizm ile tanıştığı bilinmektedir. 572-581 yılları arasında Köktürklere kağanlık yapan Taspar Kagan’a Budizm’i kabul etmesi için Budist rahipler gönderilmiş, bu dönemde Çin’deki karışıklıklar nedeniyle buradan ayrılıp memleketine giden bir Budist rahibin misafir olarak kald…
Sayfa 408 / 43221,97
On Üçüncü Yüzyıl Öncesi Türkçesinde Soru
383 Soru sözcüklerine eklenen üçüncü kişi iyelik ekleri de kimi zaman ḳ ayusı ve ḳayuları örneklerinde görülen soru zamirlerinin oluşumunda etkili olmuştur. Yukarıda değindiğimiz yollarla yeni soru sözcüklerinin ortaya çıkışında sözcüklere en çok kaynaklık eden soru yapısının ne zamiri olduğu gözlenmektedir. ne soru zamiri, üzerine aldığı çekim eki (neke), y…
Sayfa 33 / 7320,06
cutamkek_cilt3_s1
Haziran 2020 arzularından kurtulmalarıdır. Kısaca bütün ihtiraslarımızın ve doğum ölüm zincirinin sönmesidir (Gakkai 2002: Nirvāṇa mad.; Tokyürek 2019: 452). 2. Türklerde Budizm Derin bir felsefeye sahip olan Budizmin Türkler arasında tam olarak ne zaman yayıldığı bilinmemekle birlikte yazılı kaynaklardan anlaşıldığı üzere I. Türk Kağanlığı döneminden itibar…
Sayfa 10 / 6519,69
Eski Uygur Türkçesinde İsim Cümleleri
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Cilt 2, Sayı 2 Araştırmaları Dergisi Aralık 2017 7. Bildirme unsurunun kullanılmadığı isim cümleleri 8. +mIş/gAlI kergek/ kergek yapısındaki isim cümleleri 9. İsim + şahıs unsuru +er- +şahıs unsuru yapısındaki isim cümleleri 10. Bultukar (boltukar) ve bultukmaz (boltukmaz) sözcüğü ile kurulan isim cümleleri 2.1. İsim uns…
Sayfa 7 / 1819,53
Standart Türkiye Türkçesinde Tasvir Fiillerinin Zaman Çizgisindeki Yeri
DOÇ. DR. DİLEK ERGÖNENÇ AKBABA örneklerin tasvir fiilleri içinde ayrı bir başlık altında değerlendirilmesi uygun olur” (YİFB 2007: 86). Görüldüğü üzere tasvir fiilleri üzerine yapılan sınıflandırmalarda tezlik, sürerlilik, yeterlik, yaklaşma gibi dört ana grup tespit edilmiş ancak bu gruplar standart TT’ndeki tasvir fiilleri için yeterli olmamıştır. Mevcut b…
Sayfa 5 / 1519,38
g’li damak /ŋ/’si ve Bunun Ardahan Yerli Şivesinde Çözülmesi Üzerine
g’li damak /ŋ/’si ve Bunun Ardahan Yerli Şivesinde Çözülmesi Üzerine 279 Türk dilinin diğer çevrelerinde tanıklanan örnekler ile yapı bakımından aynı olmasıdır. Buna göre eski Türk dilinin diğer çevrelerinde zaman zaman beliren /ŋ/ ~ /g/ değişkenliğinin Argu özelliği olduğunu ifade etmemize imkân verecek bir delil olmamakla birlikte, değişkenliğin, üç farklı…
Sayfa 4 / 919,05
Türkiye Türkçesi Ağızlarında {-I} Zarf-Fiil Ekli İkilemeler
parladı parladı, yalvarı yalvarı, ağlaşı ağlaşı, ūraşı ūraşı, annaşı annaşı örneklerinde aynı ek bulunmazdı. {-I} eki ile yapılan meleyi meleyi, ağlayı ağlayı örnekleri ise bize /y/ ünsüzünün ünlüler üzerindeki daraltıcı etkisini düşündürse de dolanı dolanı, yalvarı yalvarı vb. örnekler bize her örnekte /y/ ünsüzünün bulunmadığını gösterir. {-I} ekinin kulla…
Sayfa 16 / 1818,76
Türkçede Çifte Edilgenlik Kavramı Üzerine Bir Araştırma
Geçişli Geçişsiz Ünlü Ünsüz L Ünsüzü No Eylemler Edilgenlik İkincil Edilgenlik ile Eylem Eylem Bitimli Bitimli Bitimli INT 23. Bul-mak Bul-UN-mak Bul-UN-UL-mak 24. Cay-mak Cay-IL-mak *Cay-IL-IN-mak 25. Çalış-mak Çalış-IL-mak *Çalış-IL-IN-mak 26. Çalkala-mak Çalkala-N-mak Çalkala-N-IL-mak 27. Çal-mak Çal-IN-mak ??Çal-IN-IL-mak …
Sayfa 26 / 6518,09
Eski Uygur Türkçesinde İsim Cümleleri
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Cilt 2, Sayı 2 Araştırmaları Dergisi Aralık 2017 Banguoğlu, Karmaşık Fiiller başlığı altında ermek durum fiilinin yanıbaşında olmak~ bolmak oluş fiilinin yine salt fiil olarak Eski Türkçeden beri yardımcı fiil işleyişinde görüldüğünü, olmak fiilinin bir yandan adlara ve sıfatlara gelerek birleşik fiil tabanları meydana g…
Sayfa 3 / 6517,44
Eski Uygur Türkçesinde İsim Cümleleri
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Cilt 2, Sayı 2 Araştırmaları Dergisi Aralık 2017 ve fiil cümleleri olmak üzere iki başlıkta değerlendirilir. Konuyla ilgili uzlaşmaya varılamayan tek nokta Türkçede isim cümlelerinin mi yoksa fiil cümlelerinin daha asli olduğudur. Ağırlıklı olarak araştırıcılar fiil cümlesinin asli olduğunu ve fiil olmadan isim cümlesind…