2011
Manas-Ata'nın Karları
Orhan Söylemez
Sayfa 5 / 1460,32
Közkaman/lık: İhanet ve Kimlik Sorunsalı
Közkaman/Lık: İhanet Ve Kimlik Sorunsalı Közkaman terimini oluşturan “köz” ve “kaman” sözcüklerinin kökenine baktıktan sonra Közkaman’ın Manas destanında nasıl işlendiğini, hangi olaylar neticesinde ortaya çıktığını ve günümüze kadar nasıl gelerek anlamsallaştığı üzerinde durulacaktır. B. Közkaman(lık) ve Közkaman’ın Tarihsel Seyri Kırgızların Manas destanın…
Sayfa 11 / 1653,35
Kırgızcadaki Ayköl Kavramı ve Bu Kavramın Kırgız Edebiyatına Yansımaları Üzerine Düşünceler
K ı r g ı z c a d a k i A y k ö l K a v r a m ı v e B u K a v r a m ı n K ı r g ı z E d e b i y a t ı n a Y a n s ı m a l a r ı … | 131 gelebilen büyük komutandır. Ayrıca onun diğer önemli bir özelliği de, çok büyük sınçı “kâhin-eleştirici” olmasıdır. O, bir insanı ya da bir atı değerlendirdiğinde âdeta içini okuyormuşçasına onun tüm özelliğini ayrıntılarına…
Sayfa 8 / 1650,38
Kırgızcadaki Ayköl Kavramı ve Bu Kavramın Kırgız Edebiyatına Yansımaları Üzerine Düşünceler
128 | O r o z b a y e v - A z a p / G a z i T ü r k i y a t , B a h a r 2 0 1 7 / 2 0 : 1 2 1 - 1 3 6 yerine kullanılmıştır. Bu varyanttaysa ayköl sıfatının, Manas için ancak onun tüm Türk boylarını tek bayrak altına toplayıp güçlü bir devlet kurarak üç yüz bin askerle Çin’e doğru düzenlediği Çoñ Kazat “Büyük Sefer” olayının başlangıcından itibaren kullanılm…
Sayfa 10 / 1639,05
Kırgızcadaki Ayköl Kavramı ve Bu Kavramın Kırgız Edebiyatına Yansımaları Üzerine Düşünceler
130 | O r o z b a y e v - A z a p / G a z i T ü r k i y a t , B a h a r 2 0 1 7 / 2 0 : 1 2 1 - 1 3 6 mızraklaşır. Mızraklaşma esnasında Koñurbay yaralanarak atından düşer. Manas ise, o dönemin koşullarına uygun olarak Koñurbay’ın Algara adlı meşhur savaş atına el koyar. Ancak Koñurbay yaralı olmasına rağmen Manas’ın önüne eğilerek Algara atını geri ister. A…
Sayfa 6 / 1638,53
Kırgızcadaki Ayköl Kavramı ve Bu Kavramın Kırgız Edebiyatına Yansımaları Üzerine Düşünceler
126 | O r o z b a y e v - A z a p / G a z i T ü r k i y a t , B a h a r 2 0 1 7 / 2 0 : 1 2 1 - 1 3 6 köl veya köl irkin lakabının “aklı birikmiş bir göle benzer”, “aklı göl gibi” anlamlarını taşıdığını belirtmiştir (Ercilasun, Akkoyunlu 2015: 53, 185). Bu durum Türk halklarında gölün yalnızca “bolluğun, bereketliliğin, zenginliğin” değil, Ögel’in de belirtt…
Sayfa 6 / 733,12
Bir Sevda Masalı: Kırgızistan
kilh Jovrıla Jovrıla nehirler gibi alap giden yoldan, Bey'in evine doğru yön el dile. 4200 m .de boz üyleri ve cıllolaııyla hfıla göçer hayat Talas'ta misafir olduğumuz evin düntırleri bizi tarzıru "ataerkil -feodal" hayat tarzıyla da bir leştire "Kudaİık" (Dünürlük) yemeğine davet ettiler Evlere rek devam ettiren Kırgız kardeşlerimizin boz üyleri- girdiğin…
Sayfa 17 / 1930,68
Cengiz Aytmatov’un Yazarlık Üslubunun “Yıldırım Sesli Manasçı” Hikâyesinde İncelenmesi
Cengiz Aytmatov’un Yazarlık Üslubunun ‚Yıldırım Sesli Manasçı‛ Hikâyesinde İncelenmesi 175 de büyüleyici, kuşatıcı işlevinden korkan düşman –Kırgızların reel yaşamında olduğu gibi– anlatıda da Yıldırım Sesli Manasçı Eleman’ı korkunç işkenceler altında öldürmüşlerdir. Tahrip edilen kültürel bellek alanlarından birisi olan Manasçının öldürülmesi, Manas’ı öldür…
Sayfa 12 / 1630,62
Kırgızcadaki Ayköl Kavramı ve Bu Kavramın Kırgız Edebiyatına Yansımaları Üzerine Düşünceler
132 | O r o z b a y e v - A z a p / G a z i T ü r k i y a t , B a h a r 2 0 1 7 / 2 0 : 1 2 1 - 1 3 6 cesur, hoşgörülü, cömert, soğukkanlı ve açık yürekli tutumuyla adeta Manas’ı andırır. Kırgız destanlarındaki Manas’tan esinlenen bu tür karakterler bazı Kırgız romanlarında da görülür. Söz gelişi, Tölögön Kasımbekov’un Kırılan Kılıç romanındaki Beknazar Baat…
Sayfa 7 / 1630,16
Kırgızcadaki Ayköl Kavramı ve Bu Kavramın Kırgız Edebiyatına Yansımaları Üzerine Düşünceler
K ı r g ı z c a d a k i A y k ö l K a v r a m ı v e B u K a v r a m ı n K ı r g ı z E d e b i y a t ı n a Y a n s ı m a l a r ı … | 127 kelimesi 11 kez kullanılmışken T. Moldo’nun el yazısıyla 1937’de Kırgız Milli İlimler Akademisi’ne teslim ettiği kendi varyantında bu kelimeye rastlanmamıştır. Öte yandan 1918 yılında vefat etmiş olan ünlü ozan Ötö (Ceñicok)…
Sayfa 6 / 1429,64
Közkaman/lık: İhanet ve Kimlik Sorunsalı
Közkaman/Lık: İhanet Ve Kimlik Sorunsalı erkek evladın (Semetey) doğumuna delalet eden bir rüya görür. Manas, Közkaman’ın oğullarını öldürür. Almambet’in Kalmuk olan karısı, Altınay’ı da öldürmek ister ama Kanıkey buna engel olur.7 Közkamanlık ile ilgili ilk ilmi yazılardan birini yazan Rahmankul Berdibayev, Közka- manların birbirlerine düşüp birbirlerini öl…
Sayfa 14 / 1629,64
Kırgızcadaki Ayköl Kavramı ve Bu Kavramın Kırgız Edebiyatına Yansımaları Üzerine Düşünceler
134 | O r o z b a y e v - A z a p / G a z i T ü r k i y a t , B a h a r 2 0 1 7 / 2 0 : 1 2 1 - 1 3 6 14) sistem içine hapsetme amacı güden Sovyetlerin politikasını da gösterir. Romanın bir diğer önemli mankurt tipi olan mezarın Kırgız bekçisi Tansıkbayev ise Yedigey’in Kırgızca konuşmak istemesine rağmen Rusça konuşması ötekileştirmenin trajik boyutunu gözl…
Sayfa 2 / 1427,20
Közkaman/lık: İhanet ve Kimlik Sorunsalı
Közkaman/Lık: İhanet Ve Kimlik Sorunsalı KOZKAMAN/LIK: BETRAYAL AND IDENTITY PROBLEMATIQUE Abstract The role of a nation taken a hand in history is crucial for the development of its fu- ture perception. Kyrgyz experiencing both the process of occupation during Cza- rist Russia and the process of otherization with the establishment of The Soviet Un- ion owe …
Sayfa 9 / 1624,23
Kırgızcadaki Ayköl Kavramı ve Bu Kavramın Kırgız Edebiyatına Yansımaları Üzerine Düşünceler
K ı r g ı z c a d a k i A y k ö l K a v r a m ı v e B u K a v r a m ı n K ı r g ı z E d e b i y a t ı n a Y a n s ı m a l a r ı … | 129 çamuru, pisliği dibine çökertip temiz kısmını yukarıda tutması, sürekliliği, damlasıyla taşı delmesi, eğer sel taşkınına dönüşürse hiç bir gücün onu durduraması, muhtemelen ayköl’lüğün ta kendisidir (1995: 73-78). Destanda M…
Sayfa 8 / 2123,71
Klasik Doğu Türk Şiirinde İkilemelerin Ahenk Unsuru Olarak Kullanılması
INTERNATIONAL CONGRESS ON TURKISH GEOGRAPHY SOCIAL SCIENCES RESEARCH II APRIL 20-22, 2018 – ALANYA / TURKEY Assoc. Prof. Dr. Nagy HENRIETTA Szent István University Hungary Assoc. Prof. Dr. József KÁPOSZTA Szent István University Hungary Assoc. Prof. Dr. Elena MIHAJLOVA Ss. Cyriland Methodius University Makedonia Asst. Prof. Dr. Roza ABDIKULOVA Kyrgyzstan-Tür…
Sayfa 15 / 1623,71
Kırgızcadaki Ayköl Kavramı ve Bu Kavramın Kırgız Edebiyatına Yansımaları Üzerine Düşünceler
K ı r g ı z c a d a k i A y k ö l K a v r a m ı v e B u K a v r a m ı n K ı r g ı z E d e b i y a t ı n a Y a n s ı m a l a r ı … | 135 SONUÇ Çalışmamızın sonucunda Kırgızcadaki ayköl kavramının kökeni, kavramsal tanımı ve Kırgız edebiyatına yansımalarıyla ilgili özetle şunlar söylenebilir: • Ayköl kelimesi Kırgızcanın kendi iç kaynaklarına dayalı kelime yap…
Sayfa 11 / 1323,17
Cenap Şahabettin’in Şiirlerinde Tabiat İnsan Ruhu İlişkisi
362 Mustafa KARABULUT cümleler, yarım kelimât, / Belki leyl-i hamûşa yalvarıyor, / Belki bir tûf-i tesliyet arıyor.” (Şahabettin, 2011: 156) dizeleriyle bir yarım kalmışlıktan ve susmuş geceye yalvarıştan söz eder. Cenap, şiirin son kısmında bir kadının çaldığı piyanonun sesini duyar ve onu ruhunda hisseder: “Tâ uzaklarda işte bir piyano: / Onu bî-şüphe bir …
Sayfa 8 / 1622,14
Türk Destanlarında Aile
TÜ RK DESTANLARlNDA AiLE Erkek çocuklar, 14-15 yaşına basınca toplumda bir yer tutarlar. Manas, on dördüne bas ınca ordu devirip han olur. Onun oğlu Semetey, on üç yaşında ok atar, on beş inde dü şmanlarını yener. Colay oğlu Bolat, on dördünde yılkıcıların başbuğu olur. Manas destanındaki erkek kahramanlar, daha ileride, hep çapul yoluyla elde ettikleri kızl…
Sayfa 22 / 2921,73
Destanlarda Evlilik
nin olmadığını, bunu tekzip eden bir misale karısıdır ve muhtemelen öbür dünyada Ma- rastlamadığını belirtmektedir.C36) Ayrıca bu nas'ın büyük hatunu Kanıkey'in yerini almış destanın Altay rivayetinde Alıp-Manaş falda tır. C37) Ak-Kağan'ın kızını görüp onun ülkesine git- mek üzere atlanır, sanki söz konusu kızla ev- Eşin Ölümünden Sonra Tekrar lenecekmiş gi…
Sayfa 13 / 2920,75
Destanlarda Evlilik
yendikten sonra düğünü yapmak ister ama, alarak bizzat kendisi gider, kızın babası geliş halkın büyüğünün tavsiyesiyle büyük bir dü- sebebini sorunca yerinden kalkar, sallana sal- ğün yaparak Gölistan'la evlenir (UB 137-141). lana yürür, ak alnını açar, ak bileklerini sıvar ve kızı ister. Her iki hikayede de kız, Allahın Barış içinde gerçekleştirilen evliliğ…
Sayfa 4 / 1920,75
Türkiye Türkçesi ile Kırgız Türkçesi’nde Zarf ve Zarf Tümleci
YAYINCI Değerli okuyuculanmız Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Qergisi'nin 14. sayısı ile sizlere yeniden ulaşmanın mutluluğu içerisindeyiz. Universitemiz yönetim kurulunun aldığı karara göre bundan böyle dergimizde Avrasya ile ilgili yazılar yayınlanacak ve dergimiz yılda iki defa yayınlanacaktır. Avrasya tarihini, kültürünü ve edebiya…