2008
Karavellilerde Tenkit, Hiciv ve Öğreti
Nerin Köse
Sayfa 5 / 2134,38
17. Asır ve Sonrası Dîvân Şâirlerinin Beyitlerinde Nef’î
kasidelerinde memdûhu tarif ve taltif ederken Nef’î’yi övme vesilesi olarak kullanmışlardır. Eğer övülen kişinin vasıfları arasında şairlik var ise bu özelliğinin Nef’î’den üstün olduğu belirtilir. Genellikle kendi kasidelerine nazılan nazirelerde adı zikredilen Nef’î, şairlerce rakip olarak görülür. Kimi zaman yazdıkları kasideleri muhatabına veya okura beğ…
Sayfa 5 / 1130,56
Türkiye Türkolojisinde Yapılan Mizah-Hiciv Çalışmaları Hakkında Bazı Değerlendirmeler
460 Mustafa APAYDIN 1983—2012 yılları arasında Türkiye üniversitelerinde “Türk Dili ve Edebiyatı” konulu 1394 doktora tezi yapılmıştır. Bunlardan sadece 19’u doğrudan mizah-hiciv alanıyla ilgili sayılabilir. Türkiye üniversitelerinde yapılan mizah-hiciv konulu doktora tezle rini çeşitli açılardan şöyle yorumlamak mümkündür: Türkiye’de mizah-hi civ konulu i…
Sayfa 7 / 1126,74
Türkiye Türkolojisinde Yapılan Mizah-Hiciv Çalışmaları Hakkında Bazı Değerlendirmeler
462 Mustafa APAYDIN Türk halk mizahı hakkındaki lisansüstü tezler, büyük ölçüde fıkra türüyle sınırlı kalmıştır. Pertev Naili Boratav, İlhan Başgöz, Fikret Türkmen, Dursun Yıldırım gibi Türkologların Nasreddin Hoca, Bektaşi fıkraları hakkındaki yayınları dolayısıyla fıkra, bir bakıma, sınırları ve nasıl bir yöntem izleneceği az çok belli bir tür olarak görül…
Sayfa 3 / 925,93
Şeyh Rıza Talabani’nin Türkçe Şiirlerinde Sosyal ve Siyasi Hiciv
1. Giriş Hiciv, eski bir edebi alışkanlık olarak nazım ve nesirde yer alan önemli bir sanat faaliyetidir. Toplumsal değerler, sosyal ve siyasi konular hemen her dönem edebiyatta genişçe yer bulmuş, sanatçılar hassasiyetlerine göre eserlerinde bu konulara eğilmişlerdir. Siyasal bozukluklar, zulüm, ahlaki çöküntü, yozlaşma, ekonomik buhranlar şairler için işle…
Sayfa 253 / 43224,88
On Üçüncü Yüzyıl Öncesi Türkçesinde Soru
228 ince gölgelikler gerdirip …-sa ey Şariputri bu asil evladının yaptığı iyi ameller, kazandığı sevaplar çok mudur?” (871) .. nom buşı--nıs yene biş törlüg yig asıġ--ı bar titir .. ḳayular ol biş tip tiser .. inçe ḳ(a)ltı 'engilki nom buşı erser özke adınaġuḳa birle asıġlıġ titir .. tavar buşı nes inçip antaġ ermez .. ikinti nom buşı erser tınl(ı)ġlarıġ üç …
Sayfa 333 / 43224,88
On Üçüncü Yüzyıl Öncesi Türkçesinde Soru
308 t(e)sriler erkligi hormuzta .. atı kötrülmiş [tükel bil]ge t(e)sridem mandarık hua çeçekler DY L'R tüketip :: inçip montaġ tip ötünti :: AY 83/4. “Ey adı Yüce, bu sutra öğreti mücevherini okuyarak anlatalım başkalarına ve açarak yayarak doğruluğuna uygun olarak öğreterek er geç bitirerek gösterelim. ‘Ne için?’ dersen, ey adı yüce, biz şimdi bunun gibi iy…
Sayfa 343 / 43224,88
On Üçüncü Yüzyıl Öncesi Türkçesinde Soru
318 (1221) atı kötrülmiş ayagka tegimlig t(e)ngrim ol y(a)ruklug tilgen içinte közünü y(a)rlıkadaçı t(e)ngri t(e)ngrisi burkan ne atl(ı)g t(e)ngri burkan erki .. azu kuo kelig edrem küçinte közünügme b(e)lgürtme burkan mu erki .. azu ostın sıngarkı kayu kayu erser yirtinçüde erigme tüz t(e)ngri burkan mu y(a)rlıkar erki t(e)ngrim tip ötünti.. AY 189/3 “‘Adı …
Sayfa 3 / 2424,12
Bir Eleştirmen: Abdülhak Şinasi Hisar
Bir Eleştirmen: Abdülhak Şinasi Hisar 541 Hisar‟ın eleĢtirmen kimliği hakkındaki bu çalıĢmada yararlanılan kitapları Turinay, onun gazete ve dergi yazıları dıĢında kendisi ile yapılan röportajlara da yer vererek hazırlamıĢtır. Bu makalenin ilk kısmında Hisar‟ın Türk edebiyatında tenkit ile ilintili görüĢleri üstünde durulmuĢtur. Hisar‟ın tenkide yaklaĢımı ve…
Sayfa 5 / 2424,12
Bir Eleştirmen: Abdülhak Şinasi Hisar
Bir Eleştirmen: Abdülhak Şinasi Hisar 543 Hisar‟ın tezine göre; Türk edebiyatında tenkit hicviyenin ve panflenin bir varisidir, bu yüzden bir esere saldırma, onun kusurlarını ifĢa etme olarak algılanmıĢtır. Yazar, Milliyet gazetesinde 26 Aralık 1930‟da yazdığı yazısında tenkidin edebiyatımızda hicviye Ģeklinden artık kurtulduğunu söyler. Namık Kemal‟in Mukad…
Sayfa 6 / 1122,92
Üslûp Tercihleri Bakımından Necip Fazıl Kısakürek Şiiri
Necip Fazıl Kısakürek‟in Ģiirlerinde hiciv üslûbundan da söz etmek gerekir. Aslında Kısakürek‟in 1947 yılından itibaren birçok gazete ve dergide “Ozan” veya “OzanbaĢı” gibi mahlaslarla kaleme aldığı satirik özellik taĢıyan Öfke ve Hiciv adlı eser, Ģairin bu tarz anlatıma verdiği önemi yansıtır. ġairin Çile adlı kitabındaki bazı Ģiirlerde hiciv üslûbunu görme…
Sayfa 5 / 1222,92
‘Saatleri Ayarlama Enstitüsü’ İronik Dilli Bir Eser mi?
Saatleri Ayarlama Enstitüsü İronik Dilli Bir Eser mi? 315 geçerek, iğneleyerek, hatta alay ederek eleştiri- 1.3. Mizah len bir tavırdır. İlk önce olumlar ve onaylar gibi Türkçe Sözlükte kısaca ‚gülmece‛ görünür, fakat onun onaması ve olumlaması, (TDK, 2011: 1692) kelimesiyle açıklanan mizah, aslında olumsuzlaması ve reddetmesidir (Taşde- düşünceleri şaka ve …
Sayfa 3 / 1222,11
‘Saatleri Ayarlama Enstitüsü’ İronik Dilli Bir Eser mi?
Saatleri Ayarlama Enstitüsü İronik Dilli Bir Eser mi? 313 romanında anlatılanların romanın yazıldığı titüsü’ Yahut Bir İnkıraz Felsefesi adlı çalışmasın- dönemlerdeki toplumun özellikleri olduğunu, da Tanpınar için ‚Bu romanıyla aynı zamanda Tanpınar’ın bu özellikleri dolaylı bir yoldan dile bir mizah ustası olduğunu ispat etmiştir.‛ değer- getirip hicvettiğ…
Sayfa 23 / 6519,90
Eski Uygur Türkçesinde İsim Cümleleri
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Cilt 2, Sayı 2 Araştırmaları Dergisi Aralık 2017 anın antag titir. “Bu sebeple öyledir.” (TT5/B, 79-80, s.344) tavgaçça kuanşi im titir. “Çincesi Kuanşi İm’dir.” (KİP/8, s.9) yene y(e)me kavṣiki-y-a alku nom-lar barça töz nom-ka tayak-lıg titir:: “Ayrıca ey Kausika, bütün öğretilerin hepsi esas öğretiye dayalıdır.” (AY 1…
Sayfa 56 / 6519,90
Eski Uygur Türkçesinde İsim Cümleleri
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Cilt 2, Sayı 2 Araştırmaları Dergisi Aralık 2017 kop işing tapıŋça korı yok. “ Her işin arzuna göre, ziyanı yok.” (KB U 465/158, s.77) anın bo ilinmeksiz atl(ı)g d(a)r(a)nı nom kapıgta yėg nom kapıgı yok tetir “Bu sebeple bu bağlanmama adlı daharani öğreti kapısından daha iyi bir öğreti kapısı yoktur.” (AY/VII Tegzinç, 6…
Sayfa 6 / 2119,10
17. Asır ve Sonrası Dîvân Şâirlerinin Beyitlerinde Nef’î
Katleş be-çâr mezheb vâcib çu katl-i ef‘î (Ocak, 1991: 12) “Adı Nef’î olan o hiciv söyleyici şairin öldürülmesi, dört mezhepte de engerek yılanını öldürmek kadar gereklidir.” Nef’î’ye en ağır hakaretleri yağdıranların başında çağdaşı Tıflî gelmektedir. Onun, yüzü kara bir çingene olduğunu söyleyen şair, Nef’î’nin ulema düşmanı bir domuz olduğunu belirtir.. N…
Sayfa 3 / 1119,10
Türkiye Türkolojisinde Yapılan Mizah-Hiciv Çalışmaları Hakkında Bazı Değerlendirmeler
458 Mustafa APAYDIN Yakın zamana kadar gülmenin estetiği ile ilgilenmenin akademik cami ada popüler olmadığı biliniyordu. Bildiri hazırlık sürecinde yine de Türkiye Türkolojisinin “genç” mensuplarının, özellikle bu konudaki kuramsal sıkıntıları bir ölçüde bertaraf eden çevirilerin, yayınların yardımıyla Türk mizahı üzerine nicelik ve nitelik açısından tatmi…
Sayfa 4 / 1119,10
Türkiye Türkolojisinde Yapılan Mizah-Hiciv Çalışmaları Hakkında Bazı Değerlendirmeler
Preliminary Assessments of the Studies... 459 Bu bağlamda örneğin M. Fuad Köprülü, N e f î’nin şair olarak önemini teslim etmekle birlikte hicivlerini adi küfürlerle dolu, müptezel ve “iğrenç” bulur: “Hicviyelerine gelince, âhenk ve ihtişamı ile büyük şairin eseri oldu ğunu derhal hatırlatan bazı parçalar istisna edilecek olursa, çoğunluğu müptezel, çirkin,…
Sayfa 9 / 1119,10
Türkiye Türkolojisinde Yapılan Mizah-Hiciv Çalışmaları Hakkında Bazı Değerlendirmeler
464 Mustafa APAYDIN Neyzen T'evfik Kolaylı ’nın Hayatı ve Eserleri Üzerinde Bir İnceleme (2010) gibi çalışmalar, Türk mizahına yön veren, katkıda bulunan önemli yazarların ve şairlerin tümünün değilse de bir kısmının incelendiğini göstermektedir. Türk mizahının en başarılı ve bir o kadar da sıra dışı örneklerinden biri olan Direktör Ali Bey’in mizahi anlamla…
Sayfa 10 / 1119,10
Türkiye Türkolojisinde Yapılan Mizah-Hiciv Çalışmaları Hakkında Bazı Değerlendirmeler
Preliminary Assessments of the Studies... 465 Tanzimat’tan sonra B atı’dan aldığımız burjuva ahlakını yansıtan yeni para digmanın içselleştirilmesi sonucunda yeni bir kültürel kodlama sürecine girilmiştir. Divan şiirinin Namık Kemal tarafından gülünçleştirilmesi bu değişimin göstergelerinden biridir. Aynı Namık Kemal’in Karagöz gibi gele neksel Türk tiyatr…
Sayfa 4 / 2418,09
Bir Eleştirmen: Abdülhak Şinasi Hisar
542 Bahanur GARAN açısından daha canlı ve geniĢ kapsamlıdır. Hisar dergisine 1 Mart 1954 tarihinde verdiği röportajda “Bizde gerçek münekkit var mıdır? Varsa kimlerdir? Yoksa bir münekkide neden sahip olamadık?” sorusunu Ģu Ģekilde yanıtlamıĢtır: “Buradaki üç sualinize cevap: 1) Bizde gerçek münekkit yoktur. 2)Gerçek bir edebiyat münekkidi olsa, edebiyatımız…