2026
KAZAK YAZI DİLİNDE ÖN SESTE ÖTÜMLÜLEŞME HADİSESİ
Senbek Utebekov
TurkologySayfa 13 / 2437,52
Ana Türkçe Uzun Ünlülerin Kıpçak Dillerindeki Kimi İzlerine Dair
AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Semih TEZCAN’a Armağan, Cilt:13, Yıl:13, 13:145-167 1.3.7.2. *ēsin- >> Kzk., Kkp. iysin- ‘(hayvan) zaman zaman süt vermek...’, Tat. isin- ay. (krş. Krg. iysin- ay., Yak. iät- ‘inek süt vermek...’, Hak. is- ay.) 1.3.7.3. kēme (∼ kēmi) > käyme > Tat. köymä ‘gemi’ (diy.) [krş. Ostyakça kömä ay. (Sinor 1990: 172); ancak Tk…
Sayfa 3 / 733,86
Türkiye Türkçesinde İşlek Olmayan Sözcük Kökleri
3. İlk hecede (birincil ~ asli) uzun ünlü, uzun kök ünlü ŵ/:7 Altay dillerinde (birincil) uzun ünlüler ilk heceden sonra bulunmaz (Poppe 1994: 182). 3.1 Ünsüz türemesi: 3.1.1. Ön seste y- türemesi (Tekin 1994: 51):8 Ön seste bugün Türkiye Türkçesinde kimi sözcüklerde bulunmasa bile birincil uzun ünlünün kısalmasından sonra bir y- türemesi lehçelerde görülebi…
Sayfa 7 / 1233,66
Kazak Edebiyatında “Deve” Algısı (Yassı Burun ve Beyaz Deve Hikâyeleri Örneğinde)
73 Yrd.Doç.Dr.Samet AZAP Kazak halkına çok etkileyici mesajlar vermiştir. Bu kısa hikâyesinde “Ak Aruana”yı yani Kazak devesini “Kulaksız İhtiyar”ı, “Çoban”ı birer metafor olarak kullanan yazar, edebiyatta sansürün uygulandığı bir dönemde, bu metafor aracılığıyla -Cengiz Aytmatov’un “Elveda Gülsarı”sında olduğu gibi- esaretin ve boyun eğişin milli ruh ile uy…
Sayfa 11 / 1532,70
Kıbrıs Ağzının Anadolu Ağızları İçindeki Yeri
3.4. g, à ünsüzleri, iki ünlü arasında ve hece sonunda sızıcılaşır. Bağır-, değ- Kıbrıs ağzında da görülmektedir. 3.5. k->g-, ú->à- ve t->d- değişmelerindeki yoğunluk bu ağızlarda fazladır. Kıbrıs ağzında ön seste k->g- ve t->d- değişimi yaygındır ve karakteristiktir. Ancak bazı sınırlı sayıda sözcükte ön seste k’nin korunduğu tanıklanmıştır. k>g değişimi ya…
Sayfa 10 / 2032,70
Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler
4674 | Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler Çayhan ağzında, standart Türkçeye bakarak p->b- değişikliği olarak yorumlanabilecek ama gerçekte daha eski şeklin devamı niteliğinde olan kelimeler vardır: barnaḫ ‘parmak’, bekmez, biş- vb. Alıntı kelimelerde de benzer bir durum söz konusudur: bazar (ç- ve d->c- Birkaç kelimede düzenli olarak görülen bir de…
Sayfa 4 / 1626,18
Osmanlı Türkçesine Geçiş Dönemi Metni Olarak Ferec Ba'de'ş-Şidde
III Yazar Adı-Soyadı Doç. Dr. Ramazan QAFARLI Doç. Dr. Kutluk Kağan SÜMER (Bakü Avrasya Üniversitesi) (İstanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Jamal AŞİRBEKOVA (Kazak Devlet Kızlar Pedagoji Doç. Dr. Nazila ABDULLAZADa Üniversitesi) (Bakü Avrasya Üniversitesi) Doç. Dr. Adem ÖGER Doç. Dr. Pernebek ŞEGEBA YEV (Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi) (Kazak Devlet Kızla…
Sayfa 4 / 2423,98
6. Sınıf Öğrencilerinin Bitişik Eğik Yazıda Yaşadıkları Sorunların Nedenleri Üzerine Görüşleri
A. AKKAYA, Ö. KARA / EÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2),(2012), 313- 336 öğretilmesine de değinilmiş, bunun o kadar önemli olmadığı ve her iki şekilde de yazılabileceği vurgulanmıştır (Uçgun, 2011: 4). 1968 pro- gramında yazı bölümü bağımsız olarak ele alınmıştır. Bu bölümde temel yazma çalışmalarının ötesinde el yazısı ile belirlenen konular, araç-gereç ve …
Sayfa 6 / 1523,16
g’li damak /ŋ/’si ve Bunun Ardahan Yerli Şivesinde Çözülmesi Üzerine
280 Ümit Özgür DEMİRCİ “Orhon yazıtlarında 2. şahıslarda nazal ve sedalı damaksıl dalgalanma gösterir, bu bir sebebe bağlı değildir; hatta aynı kelime grubunda bile görülür; el+iŋ+in törö+g+ün (KT D 22) “(senin) ülken ve tören” /g/ için diğer örnekler buŋ+ug (KT G 8) “senin derdin”, ädgü+g (KT D 24, BQ D 20) “senin iyiliğin” /g/ ayrıca fiil şekillerinde görü…
Sayfa 18 / 2422,64
6. Sınıf Öğrencilerinin Bitişik Eğik Yazıda Yaşadıkları Sorunların Nedenleri Üzerine Görüşleri
A. AKKAYA, Ö. KARA / EÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2),(2012), 313- 336 Tablo 8 incelendiğinde, araştırmaya katılan 6. sınıf öğrencileri 91 ifadeyle öğretmen etkisinden kaynaklanan nedenlerle bitişik eğik yazı yazmadıklarını belirtmişlerdir. Özellikle öğretmenlerin öğrencil- erden düz yazı kullanmalarını istemeleri en önemli öğretmen etkisi olarak görülebil…
Sayfa 6 / 1222,44
Kazak Edebiyatında “Deve” Algısı (Yassı Burun ve Beyaz Deve Hikâyeleri Örneğinde)
Yrd.Doç.Dr.Samet AZAP 72 kolhozunun domuz sayısı otuzdan fazla oldu.” (s. 87) Yazar Kazak halkının nasıl yerleşik yaşama geçtiğini, Sovyetler tarafından uygulanan baskı ve boyun eğdirme siyasetini anlattığı hikâyenin sonunda yine domuz simgesiyle vererek, Rusların ötekileştirme/mankurtlaştırma yolunda attığı büyük adımı şimdileştirir; “domuzlar, konargöçer t…
Sayfa 9 / 1521,92
İktidar ve Meşrulaştırma Mücadelesinin Odağı Orta Asya: Sovyetlerin Dil ve Eğitim Politikaları
bilig olu um safhasn bu kitaplarda rahatlkla görebilmekteyiz. Bu nedenle kitap- Sovyetler Birli i’nin Rus olmayan bütün halklarn bu kültür yoluyla birle - larda, normal parçalar arasna serpi tirilmi olarak Lenin, Sovyet Ordusu, tirme çabas, Stalin’den sonraki devirde daha fazla kuvvet bulmu tur. Bura- Vatan (Sovyet to…
Sayfa 6 / 2021,80
Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler
4670 | Çayhan (Ereğli/Konya) Ağzı Üzerine Gözlemler Çayhan ağzında, ilk hecede, Standart Türkçeye bakarak ü>ö değişmesi olarak görülebilecek bazı durumlar da daha eski şeklin devamı niteliğindedir: şo, yoḫarı, osan-, dodaḫ, böyük, böyü-, ḡózel, yörü-; göğerçin, öveyik, bóğelek ‘büvelek’. Söz konusu ağızda birkaç alıntı kelimede ü>ö değişmesine rastlanır: hör…
Sayfa 9 / 1321,38
Garîb-nâme'nin Sözvarlığından Birkaç Kelime Üzerine Düşünceler
Prof. Dr. A. Deniz ABİK Başka kelimeler benzer bir seyir verir mi? Eski Anadolu Türkçesi metinlerinde görülen dükeli, delim ve iyen (Tarama Sözlüğü'nde iğen [igen, igende, iğende, iğin]) kelimeleri de benzer özellikleri taşır niteliktedir, dükeli (dükel) Tarama Sözlüğü'nde XIII-XVII., delim XIII-XVI., ipen XIII- XIX. yüzyıllarda tanıklanmaktadır. Derleme Söz…
Sayfa 12 / 1520,24
Osmanlı Döneminde Dilde Sadeleşme
48 Şemseddin Sami, Kn11111J-1 Tjirki(Dersaadet, 1317/1900). Kurumu Yayınları: 347 (Ankara, 1972), 302-303. 49 Şemseddin Sami, Knmus-1 Tiirkl (Dersaader, 1317/1900), 4. SO ' '"Yeni Lisan," Gmr Knlemler. c. II, S. l , 8 Nisan ı327/ l 9ı 1. 50 Muallim Naci ve B~ir Fuar, İntikad (İstanbul, 130411886-1887), 90. 8ı Genç Kalemler Tahtir Heyeti, \~ıi Li.ıan ve Bir İ…
Sayfa 2 / 919,98
Oğuzcanın Anadolu’da Yazı Dili Olma Sürecine Dair Düşünceler
rol oynayan imtiyazlı ağız veya ağızlar sorunu, hâlâ Türkolojinin gündemindeki önemini koruyor. Oğuzcaya dayalı yazı dilinin Anadolu dışında mı, Anadolu’da mı teşekkül ettiği hususu tartışmalıdır. Ancak teşekkül ettiği yer, bu yazı dilinin bir Oğuz ağzına dayandığı gerçeğini değiştirmez. Eğer yazı dili Anadolu dışında meydana gelmişse, Anadolu’daki ilk eserl…
Sayfa 2 / 319,04
Irak Türkmen Ağızlarında Eski Türkçeden de Eski Kelimeler: Yuban- / İban- / İbín- / Yuw-
KERKÜK VAKFI şüncemizi, şimdilik yalnızca bir ğuna devam etmektedir. Bu durum söz konusu kavra gözlem olarak dile getirmek mın yöredeki işlekliğinin gös teyiz. Çünkü, Hürmüzlü'nün ib'rn-/yuw-: tergesidir. sözlüğünde iban- şekli kayıtlı olmasına rağmen yuban- şek "Bir şey, iyice su alması için, bir Anadolu ağızlarındaki şekiller, ke line yer verilmemişti…
Sayfa 9 / 1318,72
Teg Edatı ve Çağataycadaki Varyasyonları Üzerine
Teg Edatı ve Çağataycadaki Varyasyonları Üzerine 381 göstermektedir. OM 316b-6 ve 316b-7’de, peş peşe satırlarda hem tėg hem de dėg kullanımının olduğu da görülmektedir. Sonuç Türkçenin tarihî yazmalarında müellifin ve bilhassa farklı dönemlerde değişik kalemlerden çıkan eserlerde müstensihin özgün metne kendi ağız özelliklerini yansıttığı bilinmektedir. Üze…
Sayfa 1 / 1218,70
Kazak Edebiyatında “Deve” Algısı (Yassı Burun ve Beyaz Deve Hikâyeleri Örneğinde)
Makalenin Dergiye Ulaşma Tarihi:07.04.2016 Yayın Kabul Tarihi: 14.07.2016 AVRASYA Uluslararası Araştırmalar Dergisi Cilt:4 •Sayı:9•Temmuz 2016•Türkiye KAZAK EDEBİYATINDA “DEVE” ALGISI (YASSI BURUN VE BEYAZ DEVE HİKÂYELERİ ÖRNEĞİNDE) Yrd.Doç.Dr.Samet AZAP ÖZ Edebiyat, toplumsal hayata yön veren bireyi ve toplumu ontolojik olarak sağaltan bir değerdir. Yazarl…
Sayfa 3 / 1218,70
Kazak Edebiyatında “Deve” Algısı (Yassı Burun ve Beyaz Deve Hikâyeleri Örneğinde)
69 Yrd.Doç.Dr.Samet AZAP Dosanov da “deve” simgesi etrafında Kazak halkının uğradığı Ruslaştırma, mankurtlaştırma gibi ontolojik süreçleri anlatırlar. “Yassı Burun” ve “Beyaz Deve” hikâyelerindeki derin anlamsal yapı açımlandığında Kazak halkının uğradığı kötücül süreç ve deve ile Kazak halkının ortak yazgısı arasındaki benzerlik anlaşılabilir. İlk olarak “Y…
Sayfa 11 / 1218,70
Kazak Edebiyatında “Deve” Algısı (Yassı Burun ve Beyaz Deve Hikâyeleri Örneğinde)
77 Yrd.Doç.Dr.Samet AZAP sadece Cunganlara değildir. Devrin ideolojik baskı ve sansür dönemi olması dolayısıyla Rusları hedef tahtasına koyamayan yazar Cunganları eleştirir. Ancak yazarın asıl hedefinde milli egemenlik sınırlarının ihlal eden Ruslar olduğu dikkatli bakıldığında görülür. Hikâyeyi baştan sona simgesel bir dille anlatan Sabit Dosanov, Kazak hal…