2010
Halk Takviminde April Beşi
Ergün Veren
Sayfa 4 / 2622,97
Türklerde Evliliğin Algılanışı -"Evlenmek" Karşılığı Kullanılan Kelimelerden Hareketle-
Aileler tarafından çocuklar Evhlik söz konusu olduğunda farklı algılayı§lann ürünü kelime ve deyimle- küçükken veya henüz doğmadan yapılan evlilik re ba§vurulduğu görülmektedir: allıyeşilli ol- Gelin olmak (Gm.) (7HDEA: sözleşmesi veya bir tür 8); kargannan- Evlenmek (RYS: 15 7); er avrat ol- Karı koca olmak, izdi- nişan merasim i olarak tarif edebileceğimiz…
Sayfa 9 / 1822,97
Antiöykü Yahut Antimakale
—Ah, bencileyin musavver kitapsever zavallı; planlı, santimantal şair, mütercim; bir Don Quixote olan, varlık görse de ismiyle nâ-müsemma bir iyi, güzel gün göremeyen Bihruz‟um seni bir tek ben mi anladım? Sendeki şiir okuma, yorumlama istidadı ve anlamını bilmediğin kelimelere karşılık uydurmadaki muvaffakiyetin yahut hüsn-ü tesadüfün bir de bende olsaydı… …
Sayfa 3 / 519,02
"Çıkmaz Ayın Son Çarşambası" Deyimine Olumlu Bir Bakış
'(,:ıknıdl 1\ym Sen Ç:rş,ımbc~sı" [)ryimirıe Olumlu Bir Bakış 1 L:nıs 20u7. 91 J-'11~> • ğüııü vurgulaınakta, Bavyera Başbakalll Stoiber'in AI
Sayfa 27 / 8615,31
(4.1.)_Haziran_2021_ÇÜTAM-KEK
Kültür Evi Konuşmaları Dergisi Haziran 2021 Öyle şâhenşeh-i iklîm-i fetânet ki anın On vezir olmadadır kubbe-nişîni ekser Harem-i hâsına olmuş beşi anın hâdim Beşi hâricde umûrun görüp oldu çâker Her biri eylemegin adl ile re’y u tedbîr Mülketi buldu nizâm oldu sipeh ana zafer Çâr rütbeyle ederler o şehi gâhi yâd Geh verür her biri dünyâya hemîşe zîver Şâh-ı…
Sayfa 2 / 515,31
Hoten Ağzının Leksik Hususiyetleri
Uygur ağızlarının leksik özelliklerinden yararlanarak Eski Uygurca metinleri açıklama, inceleme konusunda ilk esaslı çalışma Peter Zieme’nin olmuştur. P. Zieme özellikle din dışı Uygur metinlerinin, hasat metinlerinin sözvarlığının açıklanmasında Çağdaş Uygur ağızlarının sözvarlığından, ağızlarda saklanmakta olan eskicil unsurlardan yararlanmıştır.6 P. Zieme…
Sayfa 18 / 2215,31
Mizah Teorileri Bağlamında Yörük Fıkraları
Motif Akademi Halkbilimi Dergisi / Cilt:9, Sayı:17 / 2016 (Ocak – Haziran) gülmesini sağlamıştır. Fıkrada, bazen de kahramanın rahatlaması, dinleyicinin gerginliğini üzerinden atarak gülmesine neden olabilir: Cahil bir Yörük, kendini hoca diye tanıtarak köyün birine gider. Uyanık Yörük, köylülerle otuz ramazan için otuz danaya anlaşır. Zaman geçtikçe hocadan…
Sayfa 2 / 310,18
Türklük Dünyasının İnanç Araştırmacısı Dr. Yaşar Kalafat
2 Bugün birçok kişinin “bâtıl” olarak adlandırdığı halk inanışlarına kültürel düzeyi ne olursa olsun birçok insanın yaygın olarak inandığı bir gerçektir. Örneğin; bugün yaygın olarak ağaçların yapraklarının geç dökülmesi sonucunda kışın geç geleceğine inanılır. Bu örnekteki gibi halk, birkaç örneğini gördüğü olayları inanç haline getirerek onu yıllarca sürdü…
Sayfa 3 / 99,51
Mitolojiden Tarsus'a Bir Sembol: Yılan ve Şahmaran
örneklerinde ölüler dünyası ile ilgili görülmüş ve ata ruhlarını temsil etmiştir. (Beydili, 2004: 616.) Ayrıca; Altay Türklerinde ve Tunguzlarda şaman elbiseleri üzerinde yılanı sembolize eden kurdeleler yer alır. Bazen yılanın başı ve çatallı kuyruğu belirgin bir şekilde gösterilirdi. Yutpa adı verilen bu yılan yer altı canavarını sembolize ederdi. Şaman kü…
Sayfa 4 / 129,51
Necâti Beg Şiirinde Mitolojik Bir Sembol: Yılan
yılan, tüm büyü güçlerinin kökeninde bulunmaktadır; Ġbranicede ve Arapçada büyü anlamına gelen kelimeler, yılan anlamı taĢıyan sözcüklerin kökünden türemiĢtir.9 Yılan sembolizminin bu çok yönlülüğü yılanın kendini yenilediği için ölümsüz kabul edildiği fikri etrafında birleĢmektedir. Bu özelliklerinden dolayı yılan, doğurganlık, ilim ve ölümsüzlüğün sembolü …
Sayfa 14 / 199,51
Aksu Dergisinden Hareketle Giresun Mânileri Üzerine Bir İnceleme
KSBD, Karadeniz Özel Sayısı Bahar 2014, y. 5, s. 57-74 terennüm etmişlerdir: İncecik iğnesine/Vuruldum cilvesine/Yârum ile kavuştum/Darısı cümlemize (D.Y. 1934b: 33). Ayrıca âşık sevgilisine kavuşunca çevresindekilerin bu duruma kayıtsız kalmasına üzülmektedir: Karpuz kestim yiyen yok/Hâlin nedir diyen yok/Ben yârime kavuştum/Gözün aydın diyen yok (Pamirli, …
Sayfa 17 / 309,09
Divanü Lûgati’t-Türk’te Astronomiye Dair Sözcükler
Divanü Lûgati’t-Türk’te Astronomiye Dair Sözcükler 185 Bıldır: “Bıldır, geçen yıl” (DLT I: 456; KBS-I: 140). Clauson bıldır şeklini birincil kabul etmiş ve söz konusu sözcüğün ‘bir yıldır’ kelime grubundan getirmesini kesin bir dille reddetmiştir (EDPT: 334). PTurk. “*bįldur (/*buldįr) past time, last year: Karakh. bįldįr (MK); Gag. bįldįr; Az. bildir; Turkm…
Sayfa 7 / 109,09
Nogay Adı ve Nogayların Kökeni Üzerine
T D D / J o f E L 2 0 1 3 Y a z / S u m m e r . . . . . • . . T e h l i k e d e k i D i l l e r D e r g i s i / J o u r n a l o f E n d a n g e r e d L a n g u a g e s D i l e k E r g ö n e n ç A k b a b a • N o g a y A d ı v e N o g a y l a r ı n K ö k e n i Ü z e r i n e müslüman Memlûklerde bile Kutuz (Kuduz) gibi isimler verilebilmiştir (Golden 2006: 385…
Sayfa 4 / 199,09
Terim Dünyamızda Yılan: Kavram, Anlam ve Yapı Bakımından
Avrasya Terim Dergisi, 2013, 1 (2): 95 - 113 Büke: (~büke, bükü, buka). Türk ve Altay cılan, ılan). Yılanların kendisinden türediği efsanevî mitolojilerinde genellikle kanatlı olarak tasvir edilen varlıktır. Erkeği “erbüke”, dişisi “işbüke” olarak bilinir. ejderha demektir. Yılana benzer dev bir sürüngendir. Ebren (evren) olarak da adlandırılır. Yılan ata: T…
Sayfa 7 / 109,09
Nogay Adı ve Nogayların Kökeni Üzerine
T D D / J o f E L 2 0 1 3 Y a z / S u m m e r . . . . . • . . T e h l i k e d e k i D i l l e r D e r g i s i / J o u r n a l o f E n d a n g e r e d L a n g u a g e s D i l e k E r g ö n e n ç A k b a b a • N o g a y A d ı v e N o g a y l a r ı n K ö k e n i Ü z e r i n e müslüman Memlûklerde bile Kutuz (Kuduz) gibi isimler verilebilmiştir (Golden 2006: 385…
Sayfa 8 / 98,91
Türkü Söyleme Geleneği ile Türkülerde Tür, Şekil ve Tasnif Üzerine Düşünceler
8 KAYNAKÇA Aça; Mehmet (2009), “Türk Halk Edebiyatında Tür ve Şekil Bilgisi”, Başlangıçtan Günümüze Tür ve Şekil Bilgisi, Kriter Yayınları, İstanbul. Albayrak; Nurettin (1993), “Mani” Maddesi, İslam Ansiklopedisi, C.12, s. 571-572, MEB Yayınları., İstanbul. ……………………..(2004), Ansiklopedik Halk Edebiyatı Terimleri Sözlüğü, L&M Yayınları, İstanbul. ………………….(200…
Sayfa 2 / 108,91
Namık Kemal’in Tiyatrolarında Hece Ölçüsü İle Yazılan Şiirlere Bir Bakış
Namık Kemal’in Tiyatrolarında Hece Ölçüsü İle Yazılan Şiirlere Bir Bakış 2 Giriş Edebiyatın, dolayısıyla edebî türlerin muhatabı insandır. Yeni Türk şiiri, halk ile iç içe olan halk biliminden önemli ölçüde istifade etmiştir. Halk bilimcisi yeni Türk şiirine malzeme vermede büyük öneme sahiptir. “Halk yaşamının bütün yönlerini eksiksiz ve olduğu gibi saptama…
Sayfa 25 / 338,66
Kutadgu Bilig'de Hayvan Adları
24 A. DENİZ ABIK kozı birle katlıp yorıdı böri 461 (695, 1314, 1638, 2845, 2920, 3096, 5843, 5925+1040, 3311,4631) kozı ~ kuzı, Uygurcadan başlayarak tarihi ve çağdaş lehçelerde görülür (Clauson, 1972: 681; Leksika, 433; Hauenschild 2003: 146 vd.; Hauenschild 2006: 112-113). Clauson kuzı, Hauenschild kozı olarak çevriyazı verirler. Tekin, kelimenin Oğuz grub…
Sayfa 3 / 78,66
Türk Kavimleri
Hilmi Ziya / Muhammet Kemaloğlu 305 Kitabelerinde tasâdüf olunuyor. Büyük bir (Yuğ=Matem) merasimine riyaset etmek üze- re Kırgız Kağanı (Balbal) intihab olundu. Çin müverrihi (Matuvan Len) bunları (Uy- gur)larla aynı asıldan ad ediyor. Huyung-nular zamanında Çin tarihleri bunları (Kiyan Kuin) unvanıyla zikrediyorlar. (Kalprut)'un iddiasına göre Hakas denile…
Sayfa 12 / 128,66
Cemile Sümeyra Öykülerinde Duyarlıklar ve Değerler
11-12 Ağustos 1. ULUSLARARASI ANKARA MULTİDİSİPLİNLER 2020 ÇALIŞMALAR KONGRESİ ANKARA Kaynakça Afra Dayı; (Hzl. Hatice Ebrar Karabulut), Yaşamışsın Sevaplar Gibi / Cemile Sümeyra Kitabı, Şule Yayınları, İstanbul, 2019. Akça, Nesime Ceyhan; (Hzl. Hatice Ebrar Karabulut), Yaşamışsın Sevaplar Gibi / Cemile Sümeyra Kitabı, Şule Yayınları, İstanbul, 2019. Cemile …
Sayfa 7 / 138,66
Yeni/lenmek ve Nevruz
Millî Folklor, 2006, Y›l 18, Say› 69 Evrendeki düzen ve iflleyiflin (dün- t›¤› gözlenmektedir. Bu geliflmeler, bir yan›n dönüflü mevsimleri ve tabiat›, ta- bak›ma di¤er do¤a dönüflümleriyle ilgili biat yaflam biçimini ve kültürü olufltu- kutlamalar gibi, Nevruz’un da gerçek bi- rur ve biçimlendirir. Bu büyülü dönüflü- çim ve iflleviyle kutlanmas›n› sa¤lam›fl- mün en k…