2015
Hacı Ali Ârif Efendi ve Divançesi
Mustafa Sefa Çakır
Sayfa 8 / 1145,10
Sözlü Gelenekten Derlenen Hacı Bektaş Veli - Mevlana Rekabeti Konulu Bir Menkabe
242 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Abonoz KÜÇÜK Kendisi de Alevi-Bektaşi inanışa sahip olan Zeynel Türkan’ın anlattığı Hacı Bektaş-ı Veli ile Mevlana’yı karşı karşıya getiren menkabe şu şekildedir: “Hünkâr Hacı Bektaş ve Mevlana, Ahmet Yesevi’nin talebesiymiş. Hacı Bektaş, on iki imamlar, ehl-i beyt soyundanmış. Kerbela’dan kervanla kaçıp Türkistan’a yerleşmiş. A…
Sayfa 7 / 1138,33
Sözlü Gelenekten Derlenen Hacı Bektaş Veli - Mevlana Rekabeti Konulu Bir Menkabe
241 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar /Hacı Bektaş Veli ve Mevlana Menkabesi Velâyetname’nin bu anlatımından Hacı Bektaş Veli’nin, dolayısıyla Bektaşiliğin Ahmed Yesevi geleneğine bağlandığını, Hacı Bektaş Veli’nin Ahmet Yesevi’nin himmetiyle Anadolu’ya geldiğini, onun Anadolu’ya gelişinin Anadolu’daki velilerde kıskançlığa yol açtığını, güvercin donundaki Hacı Bektaş…
Sayfa 8 / 1431,19
Mantıkî’nin Nasihatnâmesi
92 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Bekir ÇINAR Mehmed Süreyya’ya (1996: 182) göre Mantıkî, “... âlimlerinden olup tarih ve muhazarâtda latifeleri çoktur. Onun Divançe’si “kuvve-i tab’ına delâlet” etmektedir. İsmail Beliğ12 (1985: 497), onun divanının selâsette güzide olduğunu belirtmektedir. Rızâ’ya (Zavotçu 2009: 131) göre ise Mantıkî, akranlarının faziletlilerin…
Sayfa 6 / 1429,23
Mantıkî’nin Nasihatnâmesi
90 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Bekir ÇINAR Ahmed Efendi Divançesi’nde yer almasıdır.5 Muhtemelen mecmua müellifi şiir tercihlerinde elinde bulunan Mantıkî Ahmed Efendi Divançesi’ni kullanmış olmalıdır. Mecmua’da yer alan Mantıkî mahlaslı diğer şiirler de, Mantıkî Ahmed Efendi’ye aittir. Nasihatnâme’nin şairi olduğu kuvvetle muhtemel olan Mantıkî Ahmed Efendi’y…
Sayfa 6 / 1827,46
Dil Öğretiminde Manzum Sözlüklerin Rolü ve Tuhfe-i Nushî
162 Kadir GÜLER 3. TUHFE-İ NUSHÎ2 Çemişkezekî merhûm Nasûh Efendiniñ iş bu Klâsik Türk edebiyatının en mühim Tuhfe-i Nushî ismiyle müsemmâ tuhfe-i kaynaklarından biri olan manzum sözlükler bergüzîdeleri erbâb-ı vatana bir yâdigâr ve şerhleri üzerinde son yıllarda dikkat çekici olmak arzûsıyla def’a-i ‘ûlâ olarak mahdûmı düzeyde araştırmalar yapılmaktadır. Os…
Sayfa 23 / 2326,86
Gazellerde Mahlasın Konumu ve Mahlasın Redif Olarak Kullanılması
Gazellerde Mahlasın Konumu ve Mahlasın Redif Olarak Kullanılması 161 Cesârî Divanı (Haz: Yasemin Akkuş, Dr. Tezi, Marmara Üni. 2010) Çâkerî Divanı (Haz: Hatice Aynur, Metin Bankası, Tarihsiz) Dâniş Mehmed Bey Divanı (Haz: Süreyya Özavar, Y.L Tezi, Marmara Üni. 1993) Dede Ömer Rûşenî Divanı (Haz. Orhan Kemal Tavukçu, Kültür Bakanlığı, 2014) Diyarbakırlı Azmî …
Sayfa 14 / 2826,77
Şah İsmail Hatayi, Pir Sultan Abdal ve Kul Himmet’in Şiirlerinde İslam Öncesi İnanç Motifleri
Esra AKBALIK 2.4.2 Tenâsüh (Reenkarnasyon) Bir terim olarak tenasüh, “insan şahsiyetinin bir bölümünü oluşturduğu kabul edilen ve gözle görülmeyen manevi unsurun (can, ruh, nefes) ölümden sonra bu alemde başka bir bedene geçmesi” (Yitik, 2011: 441) olarak tanımlanmaktadır. Batı dillerinde reenkarnasyon, Türkçede ‘ruh göçü’ olarak isimlendirilen tenasüh inanc…
Sayfa 15 / 2825,63
Şah İsmail Hatayi, Pir Sultan Abdal ve Kul Himmet’in Şiirlerinde İslam Öncesi İnanç Motifleri
ŞAH İSMAİL HATAYİ, PİR SULTAN ABDAL VE KUL HİMMET’İN ŞİİRLERİNDE İSLAM ÖNCESİ İNANÇ MOTİFLERİ Muhammed Mirac’da dâvet gününde Arslan hamle kıldı râhı önünde Kim idi görünen arslan donunda Var mı Hacı Bektaş Veli’den gayrı (Öztelli, 2004: 253/173) Bir başka şiirinde Pir Sultan “Sensin bizim zâhir bâtın ulumuz / Aman medet Mürvet Pîr Hacı Bektaş / Her taraftan…
Sayfa 3 / 1124,80
Sözlü Gelenekten Derlenen Hacı Bektaş Veli - Mevlana Rekabeti Konulu Bir Menkabe
237 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar /Hacı Bektaş Veli ve Mevlana Menkabesi Tasavvuf ve tarikat uluları etrafında oluşturulan menkabeler, zamanla bu uluların etrafını kalın bir duvar gibi kuşatmış, tarihi kişiliklerini örtmüş, onların daha çok menkabevi kişilikleriyle tanınmasını sağlamıştır. Daha sonra “menakıbname” ya da “velâyetname” adı verilen kitaplarda bir ara…
Sayfa 6 / 1122,55
Sözlü Gelenekten Derlenen Hacı Bektaş Veli - Mevlana Rekabeti Konulu Bir Menkabe
240 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Abonoz KÜÇÜK manevi âlemde seyre çıktı. Sonra başını kaldırıp ‘Anadolu’nun tamamına göz gezdirdim, baktım ama öyle bir kimse yok. Her canlı kendi eşiyle ve kendi cinsleriyle birlikte durur fakat Karahöyük’te bir güzel güvercin tek başına oturmakta. Ona dikkatle bakınca büyük bir korkuya kapıldım olsa olsa o olabilir’ dedi. Anado…
Sayfa 3 / 1222,55
Kemal Tahir’in Romanlarında Alevîliğe Dair
KEMAL TAHİR’İN ROMANLARINDA ALEVÎLİĞE DAİR 1. Hacı Bektaş Veli Menkıbesi Alevî-Bektaşi tarikatının kurucusu ve piri sayılan Hacı Bektaş Velî’nin yaşa- mı çeşitli menkıbelerle örülmüştür. Yazar, “Kurt Kanunu” romanında Hacı Bektaş Velî ile ilgili menkıbelerden birine yer verir: Menkıbe, anlatı kahramanlarından biri tarafından okunur. Güvenç Abdal ile ilgili a…
Sayfa 2 / 1922,50
Cumhuriyet Ankarası’nın Devraldığı Edebî Miras: Cumhuriyet Dönemi’ne Kadar Ankara’daki Edebiyat Hayatı ve Edebiyat Mahfilleri
N. Tonga, Cumhuriyet Ankarası’nın Devraldığı Edebî Miras: Cumhuriyet Dönemine Kadar Ankara’daki Edebiyat Hayatı ve Edebiyat Mahfilleri Giriş Türk edebiyatı tarihinde cami, dergâh, medrese ve tekke- lerin gerek divan edebiyatını gerekse tasavvuf edebiyatını Zengin tarihine, siyasi ve kültürel birikimine rağmen yakın besleyen önemli dinî-sosyal mahfiller olduk…
Sayfa 5 / 4821,84
Manisalı Bir Sanatkar Mutasavvıf: Hasan Rıza Efendi ve Divanı
Manisa 9 olm bııyı ^uıcnı, Vesileyle11 Dâmad Said Paşa’nın dairesine intisap etmiş; uzun yıllar burada hocalık ve imamlık yapmıştır. Haşan Rıza Efendi’nin meziyetlerini takdir edip onu himayesine alan Dârrîâd Said Paşa kimdir? Sultan II; Mahmud’un kızı 'Mihrimah Sultanla12 evlendiğinden dolayı "Dâmad” sıfatıyla meşhur Said Mehmed Paşa, anılan hükümdar zamanı…
Sayfa 8 / 2021,50
Bazı Halk Anlatıları ve Dini Metinlere Gore Kahramanın Mucizevi (Babasız) Doğumu
Selahaddin BEKKİ Hünkâr, Kadıncık’ın yüzüne baktı, bu hal, malum olmuştu zaten kendisine, Kadıncık dedi bu suyu da içtin mi? Kadıncık, erenlere ne malum değil, erenlerden artanın bir yudumunu bile dökecek yer bulamadım; ancak karnımı buldum dedi. Hünkâr, Kadıncık dedi bizden umduğun nasibi aldın; senden iki oğlumuz gelecek adımızla, onlar yurdumuz oğlu olaca…
Sayfa 15 / 2819,86
“Adanalı Türkistanlılar” Şiiri
15 International Journal of Humanities and Education Fergane’den Kâşgara oradan Afganistan’a Bir ömür yol aldılar her birisi Molllacan Töre, Mu’mincan Dayı Mehmed Ali, Mehmet Emin Bek, Arif Aynural Vatandan uzakta bu âlemden göçüp gittiler Her birisi çiftçiydi, çölleri bostan, Bostanları bayındır ettiler de gittiler Abseyit Dayı, Osman Moylav, Koçkar Bay, Gu…
Sayfa 16 / 2819,73
“Adanalı Türkistanlılar” Şiiri
16 Tolkun, S. Yarmehmed, Aziz Olgun, Mahmud Kuyaş Hacı Gulam Mehmed, Seyit Sultan Mehmed Tursun, Ganî Kârî, Zafercan, Azim Selçuk Abiler. Vatan yüreklerinde yaşamakta Onun azadlığı için dualar etmekteydiler. Abdulaziz Kârî, Dâmla Bâbâ, Refikcân Hilal, Sabir Çağatay, Musa Mehcur, Devrân Abi. Metleb Bfy, Hudaberdi Dayı, Fettah Köçer, Kuyaş Yassa Arslan Bay, Ma…
Sayfa 17 / 2519,57
Zile'de Yatırlar ve Ziyâret Yerleri İle İlgili İnanışlar - Uygulamalar - Menkıbeler
Sivas'ta bulunan Şeyh Şemsettin Sivasî'nin kardeşi Muharrem Efendi'dir. İslâm'ın büyük âlimlerinden Mehmet Arif Efendi'nin oğludur. Milâdî l505 - l591 yılları arasında yaşamıştır. Muharrem Efendi'nin Zile Devlet Hastanesi Muharrem Efendi'nin Kabri - Hicrî 910 - 1000 Önündeki Kabri Fotoğraf : Necmettin ERYILMAZ Fotoğraf : FOTO İHSAN Zile'de Muallim Dede adı i…
Sayfa 13 / 2819,30
Şah İsmail Hatayi, Pir Sultan Abdal ve Kul Himmet’in Şiirlerinde İslam Öncesi İnanç Motifleri
ŞAH İSMAİL HATAYİ, PİR SULTAN ABDAL VE KUL HİMMET’İN ŞİİRLERİNDE İSLAM ÖNCESİ İNANÇ MOTİFLERİ Yeyip yedirmesi hoştur Dayan, kahbe yürek taştır Can dedikleri bir kuştur Kuş kafesten uçar bir gün (Öztelli, 2004: 306/233) Şairlerin şiirlerinde kuşlardan en çok ‘güvercin’ donuna girilmesi söz konusu- dur. Bahaeddin Ögel güvercinin daha çok güney kültür çevreleri…
Sayfa 8 / 4818,89
Manisalı Bir Sanatkar Mutasavvıf: Hasan Rıza Efendi ve Divanı
M diiıSd ş e n n üıiyt şule n i, zy-'Jü Ly
Sayfa 5 / 1418,47
Mantıkî’nin Nasihatnâmesi
89 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Mantıkî’nin Seyahatnamesi Nasihatnâme-i Mantıkî Efendi (6b), Gazel-i Fasîh (8b), Terci’- Bend-i Ulvî Çelebi (9a), Gazel-i İsmetî (10a), Der Sitâyiş-i Musâhib Paşa (13a), Terci’-Bend-i Alî (15b), Gazel-i Nâbî (16b), Terci’-Bend-i Cevrî Çelebi (20b), Der Hikâyet-i Elif Abdal (22b), Gazel-i Fasîh (25a), Nazîre- i Sâbir (28a), Gazel-…