2010
Eski Türkçe tu- "kapamak" Eylemi Üzerine
Zekine Özertural
Sayfa 1 / 1041,53
Türkçe-Arnavutça Dil İlişkilerinde Türkçe İlahi ve Nefeslerin Rolü
BALABAN, Adem. “Tü rkçe-Arnavutça Dil Iİlişkilerinde Tü rkçe Iİlahi ve Nefeslerin Rolü ”, VIII. ULUSLARARASI BUÜ YUÜ K TUÜ RK DIİLIİ KURULTAYI, 25-28 EYLUÜ L 2013, Tiran-Arnavutluk, ss.247-256 Türkçe-Arnavutça Dil İlişkilerinde Türkçe İlahi ve Nefeslerin Rolü Adem BALABAN * ÖZET 14. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar Türkler ve Arnavutlar aynı devlet …
Sayfa 5 / 3721,58
Türk Dünyasında Bazı Düğün Terimleri ve ‘Al Duvak’ Geleneği Üzerine
Türk Dünyasında Bazı Düğün Terimleri ve ‘Al Duvak’ Geleneği Üzerine 623 „Kuyda kunçuyım, özde oglım/ Haremdeki prensesim, vadideki oğullarım.‟ (E. 3/1). „Küdegülerim, kızkelinlerim/ Güveyilerim, gelinlerim.‟ (E. 3/6). „Kuydakı kunçuyım/ Haremdeki prensesim.‟ (E. 6/4). „Kuyda kunçuyımgaka, özde oglımka/ Haremdeki prensesimden, sahadaki oğullarım.‟ (E. 7/4). „…
Sayfa 5 / 1315,41
Dede Korkut Kitabı’nda Geçen: “Eski Ţutuň Biti, Öksüz Oğlanıň Dili Acı Olur” Cümlesi Üzerine
75 Adem AYDEMĠR „eski‟ sözcüğü „eski‟ (BL: 13b-7, 18b-3, 26a-11) anlamında yer almıĢtır. Ele aldığımız cümlede „ : eski‟ sözcüğünün yazımında ve anlamında bir sorun görünmüyor. „Tut/ dut: ‟ sözcüğü DLT, KB ve tanıklı etimoloji sözlüklerinde yer almamıĢtır. DLT‟de „üjme‟ sözcüğü „dut ağacı‟ (DLT I: 130) anlamanda kullanılmıĢtır. Üjümlen-: “Dutlanmak, dut verm…
Sayfa 6 / 1315,09
Dede Korkut Kitabı’nda Geçen: “Eski Ţutuň Biti, Öksüz Oğlanıň Dili Acı Olur” Cümlesi Üzerine
76 Adem AYDEMĠR block” olarak kaydeder (EDPT: 434). Türkçede „to-‟ fiilinin „tu-‟ fiili ile ayniyeti ve „tu-‟ fiilinin „tut-‟ fiili ile münasebeti tartıĢma konusudur (Çetin, 2012: 82; ġimĢek, 2016: 159-160). Türkçede tut- fiili ile yapılmıĢ olan birçok sözcüğün asıl kökeni her hâlde, „kapamak, örtmek‟ anlamında eski bir Türkçe fiil kökü olan „tu-‟ fiilidir (…
Sayfa 7 / 1014,48
Tatarca ve Başkurtçada Labial (Dudak) Ünlü Değişiminin Tarihi Üzerine
TATARCA VE BAŞKURTÇADA LABİAL (DUDAK) ÜNLÜ DEĞİŞİMİNİN TARİHİ ÜZERİNE qovat “güç, kuvvet”, xovatlan- “kuvvetlenmek” < Fa. < A. ﻘﻮّﺓquwwat, karş. Nog. kuvat “güç, kuvvet”, Kzk. quwat a.e., Kırg. kubat a.e., Tat. kuät a.e. soltan ~ sultan “sultan” < Fa. < A. ﺴﻠﻄﺍﻥsulŧān, Tat., Bşk. soltan, Kırg. sultan, Nog., Kum., Krç.-Blk. soltan (böylece!), Kzk., Kklp…
Sayfa 15 / 1613,54
Kur'an-ı Kerim'in Türkçe Çevirilerinde Esrna-i Hüsna
~ı ı ' 208 GÜLDENSAGOL YÜKSEKKAYA KUR' AN~ I KERiM'İN TÜRKÇE ÇEViRiLERİNDE ESMA-İ HÜSNA 209 er-ra'üf şefkatli nında Türkçe, %21.7 oranında Arapça, %10.9 oranında Türkçeleşmiş er-razziik nzıklandıran Arapça), %55.3 'ünü karşılamak için kelime gruplarına müracaat edildiği es-seliim esenlik veren görülmektedir ki bunlardan %40.8'inde iki kelimelik grup kullanıl…
Sayfa 13 / 1313,34
Dede Korkut Kitabı’nda Geçen: “Eski Ţutuň Biti, Öksüz Oğlanıň Dili Acı Olur” Cümlesi Üzerine
83 Adem AYDEMĠR ĠBN FAZLAN. (1995). Ġbn Fazlan Seyahatnâmesi. (haz. Ramazan ġeĢen). Ġstanbul: Bedir Yayınları. ĠBNĠ FADLAN. (1954). Ġbni Fadlan Seyahatnamesi. (çev. Lûtfi Doğan). Ankara Üniversitesi Ġlâhiyat Fakültesi Dergisi, 3(1), 59-80. ĠNAN, A. (1998). Makaleler ve Ġncelemeler. C I-II. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. KASAPOĞLU ÇENGEL, H. (2007). Erm…
Sayfa 35 / 3711,53
Türk Dünyasında Bazı Düğün Terimleri ve ‘Al Duvak’ Geleneği Üzerine
Türk Dünyasında Bazı Düğün Terimleri ve ‘Al Duvak’ Geleneği Üzerine 653 ÖZDEMĠR Cafer, “Havza Ġlçesinin Genel Folklorik Yapısı”, Uluslararası Sosyal AraĢtırmalar Dergisi, Cilt 2/7, s. 185-206, Ġlkbahar 2009. ÖZERDĠM Muhadderen, “Bazı Çin Kaynaklarına Göre Bugün Çin Türkistan‟ında YaĢayan Halklardan Moğolların Örf ve Âdetleri”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tari…
Sayfa 16 / 3011,03
Mersin Ağızlarında {-A} Ulaç Eki
238 GÜLSEREN TOR (Akçak:ıl Malı. Kocapınar/ Silifke)(Tor, 2004: 126). Duravarıp da henderde deve südü sağılmazdı (Aşağı Köselerli 1 Mut). Televizyunda görüyoruz biz, herif duravarıyor ine1J tenini gaşaladıkdan S01JUra bireybir suyunan barabar yıkıyor [lşıklı (Tozkovan) /Gülnar)]. {dur-a var-} yapısı Karaman ve çevresinde de karşımıza çıkmaktadır: ale hani ga…
Sayfa 3 / 149,07
Divanü Lûgati't-Türk'te 'Kötü' Anlamındaki Sözcükler Üzerine
Aydemir, A. (2017). Divanü Lûgati’t-Türk’te ‘Kötü’ Anlamındaki Sözcükler Üzerine, ss. 43-56. ihtilaflar bulunsa da, *ań- biçiminden genişlemiş ‘(a)ń(ı)g/ kötü, fena’ adı ve runik harfli Irk Bitig ile Manihaist ve Burkancı el yazmalarında sık sık kayıtlanan ayın-: ‘korkmak’ fiili, (a)ń(ı)t biçimine de olanak tanır. BK.D.41. satırdaki (a)nı (a)ń(ı)t(a)y(ı)n: t…
Sayfa 6 / 118,88
Biçimbilgisel Rekonstrüksiyon: Türkçe Üzerinde Bir Yöntem Uygulaması
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi Cilt 2, Sayı 1 / Haziran 2017 4. Biçimbirimin anlam ve işlevinde değişmeler (change in content/meaning/function of morpheme) 5. Biçimselsözdizimi statüsünde değişme (change in morphosyntactic status) 6. Biçimbirimlerin yeniden sıralanması (re-ordering of morphemes) 7. Biçimbirim yığılması (doubling …
Sayfa 1 / 88,78
Kül Tegin Yazıtında 'öyür ermiş' Eylemi Üzerine
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Cilt 2, Sayı 2 Araştırmaları Dergisi Aralık 2017 Geliş Tarihi: 02.11.2017 Kabul Tarihi: 29.12.2017 KÜL TĖGİN YAZITINDA "öyür ermiş" EYLEMİ ÜZERİNE Zafer ÖNLER 1 ÖZET Kül Tėgin anıtında, yaġuru konduķta kisre ańıġ bilig anta öyür ermiş, cümlesi içinde yer alan “öyür ermiş” eylemi, başlıca yayınlarda “düşünür imiş” olarak …
Sayfa 5 / 138,56
Öyküyü Göstergebilimle Okumak: "Sonsuza Kalmak"
178 O �AY'ıiVLİ yetkililere bildirmeyi ister ancak bu eylemi yaptığı takdirde eY ahi i olarnama riski vardır. Bu eylemi yapmaktan vazgeçer ve yaptırım aşamasın e. ·ahibi yapılarak ödüllendirilir. Mantıksal-anlamsal düzeyin yerde liği oğru-yanlış karşıtlığı üzerine kurulmuştur. Anlatı kişileri iki gruba ayrılır: İdeal o· _ apmak isteyen Sunuhi ve pragmatik ol…
Sayfa 8 / 158,56
'Sevgilerde' Şiiri Üzerine Bir Tahlil Denemesi
“Sevgilerde” Şiiri Üzerine... derinlemesine incelemeye çalıştık. Bilinçaltı Yuvasında Yeşeren Sevgiler “Sevgilerde”, şiirin başlığı, sev/mek/gi kavramlarının özünü teşkil etmektedir. Sevgi, insanın bir şeye veya bir kimseye karşı beslediği eşsiz bir duygudur. Sevme edimi, insan varlığının yegâne içsel eylemidir. İnsan, sevme eylemini hiçbir kitaptan, gazeted…
Sayfa 8 / 228,56
6114 Sayılı Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Kanununda Düzenlenen Sınav Suçları
Mustafa LİMONCU, 6114 Sayılı Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Kanununda Düzenlenen Sınav Suçları geniş anlamda tüm toplum mağdurdur. Sınavla ilgisi bulunan, sınavdan sonuç almayı murat eden adaylar ise suçtan zarar gören konumundadırlar. Aynı şekilde ‘sınav sonuçlarını değiştirme’ suçunda da mağdur belli bir kimse olmayıp, toplumu oluşturan herkes mağdur…
Sayfa 2 / 48,37
Altay Türkçesindeki {-GILA-} Eki Hakkında
"Bir kaç kişi sessizce oturmaktaydılar." (Bu örnekte "oturmak" işi, bir iş birliği içinde çok kişi tarafından yapılmaktadır.) 2- Fiilin gösterdiği hareketin düzenli veya düzensiz aralıklarla birden fazla kişinin katılımıyla ve iş birliği içinde yapıldığını; bu işin uzun süredir tekrarlanan bir karekterde devam ettiğini bildirir. Hatta, bu sık tekrarlar alışk…
Sayfa 18 / 328,27
Başkurtça Dil İncelemeleri
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Cilt 2, Sayı 2 Araştırmaları Dergisi Aralık 2017 horạş- (sorạş-) sormak soruşturmak; kil- gelmek, kilėş- uymak, uygun düşmek. Yinelemeli yapan: -γala, -gele (-kala, -kele): ūtır- oturmak, ūtırγala- oturup durmak; ės- (ėç-) içmek, ėskele- (ėçkele-) yudumlamak. Olumsuz eylem: Köke bağlanmış -ma/-me eki aracılığıyla eylem o…
Sayfa 5 / 178,27
Türkçede İşteşlik
Reciprocality in Turkish 717 “etme” veya “olma” bildiren fiil gövdelerine gelerek bunları birer geçişsiz fiile çeviren - ş- ekini işteşlik eki ile karıştırmamalıdır (age., s. 553-555). Ömer Demircan, işteşliği “Bir eyleme katılan (en az) iki kişiden her ikisi de o eylemi karşılıklı olarak ya da birlikte yapan ve aynı zamanda o eylem den karşılıklı olarak ya…
Sayfa 10 / 198,27
Anlatı Grameri
\ Türk D;!; ve Edebiyatı 635 ı kısımdakieylemler şimdiki zamanın hikayesiyle biçimlendirilmiştir. Örnekte ikincil öyküleme formuyla düzenlenen fiilierin hem bir devamlılık anlamı taşıdığı hem de parçada oluşabilecek tekdüzeliği kırdığı görülmektedir. 3. Geçi� kipi Uzak geçmiş öykülernesi ya da dil bilgisel terimle söylerselc öğrenilen geçmi!j zamanın hikayes…
Sayfa 18 / 348,27
Turgut Uyar’ın Şiirlerinde “Ben ve “Öteki”nin Özgürlük ve Kaçış İtkisi
106 Turgut Uyar’ın Şiirlerinde “Ben ve “Öteki”nin Özgürlük ve Kaçış İtkisi otuzunda. Yargıçların katına diktiler umudum nerdedir. Bizim inanarak ettiğimizi yerlere çaldılar, ululuğu nerdedir. Biz onu bulmuştuk, tükürdüler. Bizi kirlettiler, yazıklar oldu bize. Benim donumu ve Gülbeyaz’ın donunu Ve yattığımız yatağın örtüsünü Yüreksiz kişilere gösterip onları…