2011
Erzurum Umûmi Kongresine Katılan Erzincan Murahhasları
Hüseyin Bulut
Sayfa 4 / 2151,69
Erzincanlı Fâik Osman ve Hâlid Bey Destânı
Erzincanlı Fâik Osman Ve Hâlid Bey Destânı 29 Ekim 1914‟de Osmanlı Devleti Rus gemi ve limanlarını bombalayınca7 4 Kasım 1914‟de Rusya Osmanlı Devleti‟ne savaş ilan eder.8 11 Kasım‟da da Osmanlı Devleti Rusya‟ya resmen harp ilan eder. 14 Kasım‟da ise cihad-ı ekber ilan edilir.9 Rusya, limanları bombalandıktan hemen sonra, harp ilan etmeden 2 Kasım 1914‟de 15…
Sayfa 9 / 2144,90
Erzincanlı Fâik Osman ve Hâlid Bey Destânı
Ramazan Sarıçiçek Kadir Acar Ortahan‟ın doğusunda kar başladığını yazmaktadır.28 Bu da Erzincan‟da önceden başlayan bir kar yağışı olduğunu gösterir. 13 Şubatta havanın karlı ve sisli olduğuna dair kayıtlar mevcuttur.29 Destânda Ermenilerin, dürbünle İslam askerini Tılhas‟da gördükten sonra kaçmaya başladığından askerin Fırat‟tan buzları kırarak geçtiğinden …
Sayfa 5 / 2237,05
Akkoyunlular ve Erzincan (Uzun Hasan Devrine Kadar)
249 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Akkoyunlular ve Erzincan kuruldu. Bu ittifak sonucunda Kara Yülük Osman Bey 1400 yılı Temmuz ayında Anadolu üzerine yürüyen Timur’a bütün ailesi ile katılacak, Sivas’ın ele geçirilmesinden sonra güneyde başlayan harekâtta bizzat rol oynadıktan sonra Ankara Savaşında da Osmanlı sultanı I. Bayezid’e karşı Timur’un yanında savaşaca…
Sayfa 12 / 2237,05
Akkoyunlular ve Erzincan (Uzun Hasan Devrine Kadar)
256 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Ahmet TOKSOY belki de kendisinin en büyük destekçisi olan abisi Yakup Bey ile umduğu gibi yakınlaşamadığı için oğlu Üveys ve birkaç akrabasıyla birlikte Osmanlı hükümdarı II. Murad’a sığındı (Tihranî 1993: 140). Ali Bey’in oğlu Cihângir Mirza, Diyarbekir’in amcası Hamza’nın eline geçmesi üzerine Memlûkluların yardımını sağlamak …
Sayfa 8 / 2134,49
Erzincanlı Fâik Osman ve Hâlid Bey Destânı
Erzincanlı Fâik Osman Ve Hâlid Bey Destânı Kazım Karabekir‟in verdiği bilgilere göre savaştan önce Erzincan‟da 6.000 evde 22.000 nüfus varken Erzincan‟a girildiğinde 1600 evde 9.000 nüfus tespit edilmiştir. Ayrıca birçok güzel bina ve kışlaların bir kısmının içine insan doldurularak yakıldığı ve kuyuların insan cesediyle dolu olduğu saptanmıştır. Bu katliaml…
Sayfa 7 / 2234,20
Akkoyunlular ve Erzincan (Uzun Hasan Devrine Kadar)
251 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Akkoyunlular ve Erzincan taraflarına hareket etmesi sebebiyle bu hareketinden vazgeçti. Fakat oğlu Ebû Said’i Erzincan’ı ele geçirmesi için buraya gönderdi (Tihranî 1993: 71; Hasan Rumlu 1931: 122). Karakoyunlu başbuğunun oğlu Ebû Said Erzincan’ı ele geçirdi9ise de ancak burada fazla kalamadı. Çünkü babasının ölümünden sonra Erz…
Sayfa 20 / 2230,07
Akkoyunlular ve Erzincan (Uzun Hasan Devrine Kadar)
264 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Ahmet TOKSOY çok zorlanıyordu. Durumu Cihanşah’a bildirdiği için Karakoyunlu hükümdarı da Bayburt kalesini Duharlu boyundan başkasına verdi. Mahmud-i Kükeltaş ise Serçeme33 üzerinden Cihanşah’ın karargâhına gittiği bir sırada Bayezid Bey’in saldırısına uğrayarak yağmalandıktan sonra esir edildi. Bayezid Bey, onu Erzincan’da esir…
Sayfa 7 / 2130,07
Erzincanlı Fâik Osman ve Hâlid Bey Destânı
Ramazan Sarıçiçek Kadir Acar Şair, destanın birçok yerinde Hâlid Bey‟in adını zikretmektedir. Özellikle kıta sonlarında adı sıkça geçer. Şair; Yetiş gel Hâlid Beg hâlimiz yamân(18), Korkmayın kardaşlar Hâlid Beg geldi(19), Hâlid Beg‟im uykulardan uyandı(24), Hâlid Beg bayrağı dikdi saraya(32) diyerek ona olan minnet duygularını dile getirmektedir. Yarbay Hâl…
Sayfa 1 / 2228,50
Akkoyunlular ve Erzincan (Uzun Hasan Devrine Kadar)
AKKOYUNLULAR VE ERZİNCAN (Uzun Hasan Devrine Kadar) Yrd. Doç. Dr. Ahmet TOKSOY* ÖZ: Doğu Anadolu’da önemli bir geçiş bölgesi olan Erzincan, İlhanlı Devleti’nin çöküşünden sonra Doğu Anadolu’da gelişen önemli hadiselere sahne olmuştur. Timur’un Anadolu üzerine yaptığı akınlar sırasında Erzincan’ı elinde bulunduran Mutahharten, onun Anadolu’dan ayrılmasından s…
Sayfa 15 / 2228,50
Akkoyunlular ve Erzincan (Uzun Hasan Devrine Kadar)
259 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Akkoyunlular ve Erzincan boş kaldı (Tihranî 1993: 169-172; Hasan Rumlu 1931: 244; Cöhçe 1997: 127). Bunun üzerine Şeyh Hasan’ın komutanları bu sırada Bağdad’tan Birecik24 bölgesine gelmiş bulunan Mahmud Bey’i (Kara Yülük Osman Bey’in oğlu) Erzincan’a davet ettiler. O, Birecik’i İbrahim’e bırakarak Erzincan’a doğru yola çıkararak…
Sayfa 3 / 2128,50
Erzincanlı Fâik Osman ve Hâlid Bey Destânı
Ramazan Sarıçiçek Kadir Acar Bizim ele alacağımız destân Fâik Osman‟ın şiir defterinin 27-30 sayfalarında yer almaktadır. Destân 6+5=11‟li hece vezniyle yazılmış 44 dörtlükten oluşmuştur. Şekil olarak bazı aksaklıklar varsa da mükemmel denilebilecek bir yapıya sahiptir. Destân, 1917‟de Rus işgaline uğrayan Erzincan‟ın Hâlid Bey vasıtasıyla kurtarılışını anla…
Sayfa 11 / 2227,51
Akkoyunlular ve Erzincan (Uzun Hasan Devrine Kadar)
255 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Akkoyunlular ve Erzincan İskender Mirza, bu sırada ailesini Çadırkaya/Pekeriç kalesine bıraktıktan sonra tekrar Erzincan havalisine gelerek burayı yağmaladıktan sonra Erzurum taraflarına gitti (Tihranî 1993: 127-128)17. Fakat Ali Bey, mevsimin kış olması dolayısıyla onun üzerine asker sevk edemediğinden dolayı kışlamak için Diya…
Sayfa 19 / 2225,94
Akkoyunlular ve Erzincan (Uzun Hasan Devrine Kadar)
263 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Akkoyunlular ve Erzincan birleşmişlerdi. Şimdi ise Göynük’de30 bulunduğu sırada Musa Bey’in oğlu Şah Ali, ona katıldı. Nihayet Eçmiyadzin-Anı yolu üzerindeki Talın bölgesinde Arapşah’ın hanesini ve bu şehri yağmaladı. Buradan Kağızman’a geçti. Burayı kuşattıktan sonra ele geçirdi. Arapşah’ın burada bulunan mallarını da yağmaladı…
Sayfa 8 / 2224,95
Akkoyunlular ve Erzincan (Uzun Hasan Devrine Kadar)
252 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Ahmet TOKSOY hareket etti (Tihranî 1993: 90). Osman Bey, onun arkasından gitti ise de geriye dönerek Erzincan’ı tekrar kuşatma altına aldı. Kışın gelmesine bakmaksızın kuşatmayı devam ettiren Kara Yülük Osman Bey sonunda burayı ele geçirdi (Tihranî 1993: 92).Bunu Çemişkezek’in ele geçirilmesi takip etti ve yönetimini yeğeni Nur …
Sayfa 10 / 2124,66
Erzincanlı Fâik Osman ve Hâlid Bey Destânı
Erzincanlı Fâik Osman Ve Hâlid Bey Destânı Tarihi olaylara ne kadar farklı yönden bakılırsa olayların gerçekliği o kadar netleşir. Bu destân, olayı yaşayanlar açısından, onların hissiyat ve düşüncelerini yansıttığından önemlidir. Çünkü burada, bizzat yaşananlar anlatılmıştır. “Gerçekten ne oldu?” sorusuna cevap aslında tam da buradadır. Bu çalışmada Fâik Osm…
Sayfa 18 / 2224,37
Akkoyunlular ve Erzincan (Uzun Hasan Devrine Kadar)
262 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Ahmet TOKSOY Uzun Hasan Bey, bundan sonra Erzincan’ı ele geçirmek için şehri kuşatmaya başladı. Bu sırada Kasım Mirza Şark- Karahisar’da, Kılıç Arslan ise Erzincan’da hazırlıklı bulunuyorlardı (Tihranî 1993: 225-226; Woods 1993: 143). Kılıç Arslan, durumun giderek kötüleştiğini görünce Karakoyunlu hükümdarı Cihânşah Mirza’ya hab…
Sayfa 17 / 2222,80
Akkoyunlular ve Erzincan (Uzun Hasan Devrine Kadar)
261 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Akkoyunlular ve Erzincan olamayarak harekete geçen Celâl ed-Din Ali Bey’in diğer oğlu Uzun Hasan olaylara müdahale etmeye başladı (Cöhçe 1997: 127). Uzun Hasan Bey, Akkoyunlu emirleri arasında sıyrılarak yanına aldığı gerek Kara Yülük Osman Bey’in soyundan gelen gerekse Pîr Ali Bey’in soyundan gelen emirlerle birlikte Afşar, Emi…
Sayfa 13 / 2822,80
Erzincanlı Fâik Osman'ın Ermeni Mezalimini Anlatan Bir Şiiri ve İncelenmesi
Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 2|5 veren de bu Sivaslı Murad idi." 1904 Sason isyanında da en vahşi ve tüyler ürpertici katliamları Sivaslı Ermeni Murad'rn çetesinin yaptığı söylen- mektedir." Rus kaynakları da Sivaslı Murad'ın Sason olaylarrna katıldığınr kaydetmektedir." Rus kayıtlarına göre; adı Murad Sebastatsi (Murad Khrimyan Akopyan) (1S74-19l8)dir.…
Sayfa 4 / 2221,52
Akkoyunlular ve Erzincan (Uzun Hasan Devrine Kadar)
248 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Ahmet TOKSOY Kadı Burhan ed-Dîn’in 1398 ‘de ölümünden4 sonra Erzincan emiri rahat bir nefes aldı. Esasen bu ölüm Erzincan ile Bayındırlılar arasında var olan düşmanca hareketlerin bitip dostça ilişkiler kurmasına yol açtığı gibi öte yandan da, Mutahharten ile Osmanlı hükümdarı I. Bayezid arasında rekabetin başlamasına neden oldu…
Sayfa 14 / 2220,65
Akkoyunlular ve Erzincan (Uzun Hasan Devrine Kadar)
258 TÜBAR-XXXV / 2014-Bahar / Ahmet TOKSOY Şayzar’da20 hayatını kaybetti (1443)21. Onun ölümünden az sonra sultan Hamza tekrar Erzincan üzerine hareket ederek şehri kuşattı. Durumun kötüleştiğini gören halk, şehri teslim etti (Tihranî 1993: 168; Hasan Rumlu 1931: 243). Böylece Akkoyunlu yaylaklarından en önemlisi olan Erzincan ele geçirilmesi, ona sultan unv…