2008
Divan Şiirinde/Gazelde Redd-i Matla
Şener Demirel
Sayfa 71 / 18258,96
zati_dort_kasidesi
—— 140 —— —— 141 —— AHMET ATİLLÂ ŞENTÜRK OKÇULUK TARİHİNE YENİ BİR KAYNAK OLARAK OSMANLI ŞİİRİ APDA = Ahmed Paşa, Dîvân, Ali Nihad Tarlan HECM = Halepli Edîb, Dîvân, Cafer Mum ASAB = Sürûrî, Dîvân, Atilla Batur HKHA = Haşmet, Külliyât, Mehmet Arslan - İ. Hakkı Aksoyak ASDM = Ârif Süleyman, Dîvân, Mustafa Tankuş KADA = Karamanlı Aynî, Dîvân, Ahmet Mermer AŞSE…
Sayfa 8 / 2336,75
Gazellerde Mahlasın Konumu ve Mahlasın Redif Olarak Kullanılması
146 İlyas KAYAOKAY 6.Enmûzec-i havârık-ı ‘adât-ı ‘aşkdır Âsâr-ı tab’-ı Hikmet sihr-i âferini gör.16 (Arif Hikmet Divanı, G.49/3-6) 6.Görinen mû degül ol çâh-ı zekanda Hulvî Tâli’-i ‘âşıkı râsıddur olup hâzır baş. … 8.İki başdan sevilür olsa güzel yâr17 Vechi var Hulvî gibi egilemez her evbâş. (Hulvî Divanı, G.141/6-8) 3.Ser-i kûyında agyârı bürîde itmiyor Hâ…
Sayfa 5 / 1036,00
Âşık Paşa’ya Mal Edilen Yeni Bir Yûnus Emre Gazeli Üzerine
116 İlyas KAYAOKAY Ne hûrîden haber söyler ne meyl eyler musaffâya Nukûş-ı mâsivallâhdan geçürmiş bunları „aşkın Komışlar cümle kevneyni ulaşmışlar bu sevdâya Eger „âşıkların zâhid sorarsan vasf-ı hâlinden Fenâ bahrine gark olmuş ulaşmış katre deryâya Ene‟l- Hak kıblesin bulmuş yönüni Hakk‟a döndürmiş Şarâb-ı lâ-yezâl içmiş bak ol Mansûr-ı şeydâya Eger deryâ…
Sayfa 7 / 1035,60
Âşık Paşa’ya Mal Edilen Yeni Bir Yûnus Emre Gazeli Üzerine
118 İlyas KAYAOKAY *** Gelüp bu sahn-ı „irfâna Senâyi ulu dergâhdan Hakikat sende almışsın haber esrâr-ı âgâhdan Gönüş ferdâya katlanmaz ki va‟d olmışdur ol şâhdan Gel ey Yûnus gözini yum cemâl-i mâsivâllâhdan Ki bunda göresin Hakkı ne hâcet gayrı sevdâya (Ali Senâyî Dîvânı, 2001: 139-140) Ali Senâyî‟nin bu tahmisinde Yûnus‟a ait beş beyit görmekteyiz. Tahmi…
Sayfa 9 / 2332,13
Gazellerde Mahlasın Konumu ve Mahlasın Redif Olarak Kullanılması
Gazellerde Mahlasın Konumu ve Mahlasın Redif Olarak Kullanılması 147 1.‘Aceb var mı garîb-ender-vatan ‘İffet garîb-âsâ Ne pervâne ne zîb-i gülşen oldum ‘andelîb-âsâ. (Bursalı İffet Divanı G.8/1) 1.Kiminün sahn-ı kazâsı kiminün hâkimi var Ben de bilmem bu garîb ‘İffet’ün âyâ kimi var. (Bursalı İffet Divanı G.25/1) 1.Civândır tab‘-ı ‘İffet san‘at u îcâddan kal…
Sayfa 12 / 4230,47
15. Asır Şairlerinden Sücûdî ve Şiirleri
214 İlyas KAYAOKAY Bu iki matladan en az bir tanesinin bir kasidenin matla beyti olabileceğini düşünmekteyiz. Zira Sücûdî’nin, İbrahim Paşa’ya sunduğu nevruziyye kasidesi de; Rûz-ı nevrûz irdi zeyn oldı bahâr ile cihân Makdeminden oldı ‘âlem reşk-i gülzâr-ı cinân (K.1/1) beytiyle başlamaktadır. Bu iki şüpheli matla dışında diğer matlalar tipik gazel matlalar…
Sayfa 5 / 2029,47
İmge ve Cumhuriyet Dönemi Türk Şiirinde “Su” İmgesi
Mustafa KARABULUT, İmge ve Cumhuriyet Dönemi Türk Şiirinde “Su” İmgesi -69- Yedi deniz yarattı ol gevher damlasından Dağları muhkem kıldı ol deniz köpüğünden Muhammed’i yarattı mahlûka şefkatinden Hem Alî’yi yarattı mü’minlere fazlından Gaib işin kim bilir meğer Kur’an ilminden Yunus içti esridi ol gevher denizinden (Gölpınarlı, 2006: 249). Yunus, Hz. Muhamm…
Sayfa 5 / 1728,57
Rus Biçimciliği Kuramı ile Divan Şiirine Bakmak
yazın, hemen bir önceki kuşağın egemen artistik ölçütleriyle ilgisini kesme olarak görülür.” Ancak divan şiiri, beklenen hamlesini Tanzimat ile gerçekleştirebilmiştir. 2.1. İmgeler ve Divan Şiiri Divan şiirinin hayal ve imajları asırlarca ortak idi. Misal sevgilinin; yüzünün aya, gözünün nergise, saçının yılana, kaşının mihraba, dudağının yakuta, dişlerinin …
Sayfa 23 / 2427,99
Deyişbilimsel Çözümleme Yöntemi Işığında Dârendevî Hulûsî Efendi Dîvânı
2055 Hulusi EREN Saraç, M. A. Yekta (hzl) (1996). Muallim Nâcî. Edebiyat terimleri ıstılahat-ı edebiyye. İstanbul: Risale Basın-Yayın. Öztekin, Ö. (2001). Divan şiirinde deyişbilime ait bir yapı ölçütü olarak biçimbirimsel yinelemeler, 21. Yüzyıla Girerken Yazında Dil Kullanımları (Alışkanlıklar-Yenilikler- Aykırılıklar-Sapmalar) I. Dil, Yazın Deyişbilim Sem…
Sayfa 11 / 4226,11
15. Asır Şairlerinden Sücûdî ve Şiirleri
15. ASIR ŞÂİRLERİNDEN SÜCÛDÎ VE ŞİİRLERİ 213 Tablodan anlaşılacağı üzere Sücûdî’nin şiirleri çeşitli mecmû’alarda dağınık haldedir. Bu mecmû’aları inceleyerek mükerrer olmayan 22 gazelinin var olduğunu gördük. Bu gazellerin %82’si yani 18 gazel, çeşitli nazire mecmû’aları içerisinde yer almaktadır. 4 gazel ise; yurt içi ve yurt dışında bulunan çeşitli şiir m…
Sayfa 12 / 1623,77
eski_turk_edebiyati_yuksek_lisans_ve_doktora_tezlerinde_gorulen_egilimler
364 İlyas KAYAOKAY Grafikte görüldüğü üzere bu husustaki 473 yüksek lisans tezinin %52’si yani 247 tez, bir şaire ait bir divanın yahut mesnevinin incelenmesi suretiyle ortaya konulmuştur. Örneğin “Mesîhî'nin gazellerinde teşbîh ve istiâre”, “Şeyhi Divanı'ndan seçilen elli gazelin şerhi”, “Karamanlı Nizami divanı tahlili”, “Hayreti Divan'ında din ve tasavvuf…
Sayfa 11 / 1623,77
Eski Türk Edebiyatı Alanındaki Yüksek Lisans ve Doktora Tezlerinde Görülen Eğilimler (1985-2017)
Eski Türk Edebiyatı Alanındaki Yüksek Lisans ve Doktora Tezlerinde Görülen Eğilimler (1985-2017) 363 fetihnâme, siyasetnâme, vefâyatnâme türündeki eserler neşredilen mensur metinler arasındadır. Bazı metinlerde nazım ve nesrin birlikte kullanıldığını görmekteyiz. 1.2. Metin Neşri Dışındaki Konu Çalışmaları Metin neşri dışındaki çalışmalar, ağırlıklı olarak n…
Sayfa 11 / 3921,85
Divan Şiirinde Elbise Terimleriyle Yazılmış Manzumeler
Divan Şiirinde Elbise Terimleriyle Yazılmış Manzumeler bir yapının görülmesine neden olur. Şair, Arapça, Farsça ve Türkçenin verdiği geniş imkânlar dâhilinde kalem oynatsa da belirli kalıpların dışına kolay kolay çıkamaz. Bir beyitte aynı manaya sahip üç, dört kelimenin kullanıldığı çok sık görülür. Böyle kullanımların edebî sanat olarak görülmesi de kelime …
Sayfa 15 / 3621,79
Hz. Ali’nin Mısır Valisine Nasihatları: Ahd-nâme-i Emîrü’l-Mü’minîn İmâm Alî
Ahd-nâme-i Emîrü’l-Mü’minîn İmâm Ali ● 63 ėtdürme. Anlaruŋ šatlu dil ile ĥāšırların ele getür. Ve yoluŋda çekdükleri meşaķķatleri yanlarında teźekkür eyle ki eyü ĥaŝletlerin źikr ėtmek, bahādır olanuŋ şecā‘atin taģrík ėdüp iķdām ü cür’et getürür. Ve her kişinüŋ çekdügi belāyı ve ėtdügi ĥıdmeti bil. Ve anuŋ muķābelesinde mükāfāt ėtmekde ķuŝūr ėtme. Ve bir kiş…
Sayfa 15 / 2421,79
Sûdî'nin Şerh-i Gülistan'da Şem'î'ye Yönelttiği Dilbilgisi, Üslup Yanlışı ve Nazım Şekilleriyle İlgili Eleştiriler
KSÜ Sosyal Bi li ml er Dergi si / KSU Journal o f Social Sci ences 9 (2) 2012 örneğinde görüldüğü gibi “ye” harfi olursa bütün müştaklar ondan türer. Ama evvelki şekilde olan masdarlardan sadece geçmiş zaman ve ism-i meful yapılır. Bu kural bilinince Farsçadaki bütün müştaklar (emir gövdesi de buna dâhil) kıyasî olur, semai olmaz. (Kaya, 2008: 178). Sûdî emi…
Sayfa 3 / 2320,83
Gazellerde Mahlasın Konumu ve Mahlasın Redif Olarak Kullanılması
Gazellerde Mahlasın Konumu ve Mahlasın Redif Olarak Kullanılması 141 Yukarıda -daha önce yapılan çalışmaları tekrar etmemek adına- mahlas hakkında bazı kısa bilgiler verilmiştir. Biz de bu çalışmamızda ilk bahiste gazellerde mahlasın kullanım yerine, ikinci bahiste de mahlasın gazellerde redif olarak kullanılmasına detaylı olarak değineceğiz. 1. GAZELLERDE M…
Sayfa 13 / 2320,45
Gazellerde Mahlasın Konumu ve Mahlasın Redif Olarak Kullanılması
Gazellerde Mahlasın Konumu ve Mahlasın Redif Olarak Kullanılması 151 bulunduğu üzere bu manzumede de mevcuttur. Şair ayrıca son beyitte bir mahlas kullanmamıştır. 1.Olma dil-beste-i gîsû ‘Âkif Mest eder sonra seni bu ‘Âkif. (Âkif Divanı, G.53) Asıl adı Pir Mehmed olan meşhur tezkire sahibi Âşık Çelebi (ö.1572), beş beyitlik gazelinde Âşık mahlasını redif ola…
Sayfa 72 / 18219,94
zati_dort_kasidesi
—— 142 —— AHMET ATİLLÂ ŞENTÜRK RKBA = Refî‘-i Kalâyî, Dîvân, Bilal Alpaydın Sa‘dî gibi donup kalmak RŞEH = Manisalı Câmî, Muhabbet-nâme (Vâmık u Azrâ), Esad Harmancı SBDH = Sehî Beğ, Dîvân, Hakan Yekbaş –Tasavvuf kaynaklı bir deyimin SBDM = Sehî Beğ, Dîvân, Müslüm Yılmaz hikâyesi ve edebî kullanımı– SCDÖ = Câzim, Dîvân, Ahmet Özbek SDFS = Arpaemini-zâde Must…
Sayfa 8 / 1719,70
Rus Biçimciliği Kuramı ile Divan Şiirine Bakmak
Ermeni zarâfeti gör hûlu bûdi hûya câh Zinciribaş çavuşı harr u verru kürd çagırır Göre âhyâr cıka pâre div çagırır müncedi’ Hâs-ı harru u parru veru memmû uru beggu keri’ Çukacı Abrâmda dir ki abbûnu başum içün Çeh rezîku mantakazlar içün oldum mücteyi’ Bagcıvân Sakızlı Yorgi der püpâj o bî-re şey Ligûr ilâ ân daka filor-i najmâtû sevi’ Sebzevâncı başısı îc…
Sayfa 3 / 2919,14
Necati Beğ'in Yayımlanmamış Bir Kasidesi
söyleme hususunda çağdaşlarından üstün olup kendisinden sonra yetişen şairlerin de öncüsü konumundadır. Bu özelliği. A..rapça ve Farsça kelimelerin sıkça kullanılmaya başlandığı bir dönemde onun, milllleşme faaiiyetinin ilk mümessillerinden olduğunu ortaya koyma.h.Ladır. Zaten hemen hemen bütün kaynaklar. mesel söylemedeki ustalığına özellikle işaret etmişle…