2017
Karamanlıca Bir Zebur’da Yapı Bakımından Devrik Cümleler
Hayrullah Kahya
Sayfa 5 / 1882,08
Türkiye Türkçesi Ağızlarında Devrik Dizim Üzerine
Prof. Dr. Mehmet Özmen Adına Sözdizimi Çalıştayı Bildirileri geliĢigüzel veya savruk konuĢmanın bir tezahürü sayarken bazıları devrik cümlenin anlamı güçlendirmek, ifadeyi güzelleĢtirmek, anlatımda hareket ve kıvraklık sağlamak amacıyla kullanıldığını savunmuĢlardır. Bazı dilciler konuyu dil iliĢkilerinin yansıması, daha yaygın ifadeyle yabancı dillerin etki…
Sayfa 11 / 1463,66
Karamanlıca Bir Zebur’da Yapı Bakımından Devrik Cümleler
Hayrullah KAHYA, Karamanlıca Bir Zebur’da Yapı Bakımından Devrik Cümleler Söz konusu bu öbekler, Türkçenin olağan diziminin tam tersi bir yapıya sahiptirler. Metnimizde Türkçe konuşma dilinde karşılaşıbilecek; ancak, yazı dilinde görülme ihtimali çok az olan devrik dizilişli bazı kelime öbeklerine de rastlanmaktadır. Türkçede özellikle Eski Uygur Türkçesi dö…
Sayfa 6 / 1862,54
Türkiye Türkçesi Ağızlarında Devrik Dizim Üzerine
…eri sözcük sırasının değiĢmesi gibi birtakım özellikleri nedeniyle yazı dilinden farklılıklar gösterir (Aksan,1998, s. 85). KonuĢma dilinde devrik cümlenin yazı diline göre daha yoğun olarak kullanılması odak vurgusuyla ilgilidir. Johanson‘a göre, konuĢma dilinde yüklemin sonda bulunmaması, cümle perspektifi iĢlevini yerine getirir (2007, s. 103). Bu bilgile…
Sayfa 3 / 1461,42
Karamanlıca Bir Zebur’da Yapı Bakımından Devrik Cümleler
Hayrullah KAHYA, Karamanlıca Bir Zebur’da Yapı Bakımından Devrik Cümleler yerlerinin değişmesi anlam farkı oluşturur (Acarlar, 1969: 755). Hatta, kimi durumlarda devrik cümlenin kurallı hâle getirilmesi ile anlamda daralma yahut farklılaşma meydana gelebilir. Örneğin, Alırım anahtarını. cümlesi bir tehdit, bir uyarı niteliği taşıyan mecaz anlatımı ifade eder…
Sayfa 7 / 1859,19
Türkiye Türkçesi Ağızlarında Devrik Dizim Üzerine
…ına Sözdizimi Çalıştayı Bildirileri görülmektedir. Ġkinci bir dili de konuĢan Pomakların ağzında ise diğer gruplara göre daha yüksek oranda devrik cümleye rastlanmaktadır. Türkiye sınırlarının dıĢında yaĢayan Rumeli Türklerinin ağızlarında da devrik cümle kullanımının yaygın olduğu bilinmektedir (Mansuroğlu, 1960; Johanson, 2007; Gülsevin, 2010; GünĢen, 2010…
Sayfa 5 / 2358,63
Öyküde Şiirsellik Bağlamında Hüseyin Su Öyküleri
…l kullanıştan yapılan bilinçli bir sapmadır.” (Akay, 2006: 105) Hüseyin Su özellikle ilk öykülerinde akıcılığı ve şiirselliği sağlamak için devrik cümlelerden yoğun bir biçimde yararlanmıştır. Devrik cümlelerle vurgulanan ögenin yeri değiştirilmekle birlikte söz konusu ögenin biraz daha belirgin kılınmak istendiği de düşünülebilir. Yazarın incelediğimiz yirm…
Sayfa 1 / 1457,51
Karamanlıca Bir Zebur’da Yapı Bakımından Devrik Cümleler
…/Volume: 5 ● Sayı/Number: 3 ISSN: 2147-7655 ● e-ISSN: 2149-4622 ÖZGÜN ARAŞTIRMA ● ORIGINAL ARTICLE Karamanlıca Bir Zebur’da Yapı Bakımından Devrik Cümleler a Hayrullah KAHYA 1,b 1 Yrd. Doç. Dr., Yıldız Teknik Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe Eğitimi Bölümü-İstanbul/Türkiye Başvuru tarihi: 13 Şubat 2017 Düzeltme tarihi: 30 Nisan 2017 Kabul tarihi: 25 Ma…
Sayfa 4 / 1946,92
Nogay Türkçesi ve Türkiye Türkçesindeki Cümlelerin Bağlanma Şekilleri Bakımından Karşılaştırılması
PROF.DR. LEYLÂ KARAHAN ARMAĞANI | 116 cümle başında kullanılan äşe “evet” ve yoq “hayır” sözleri, ün sözler “ünlemler”, tuwra em qıya söz “doğrudan veya dolaylı olarak aktarılan konuşma sözleri” ve dialog “konuşma” gibi konular ve bu konuların her birinin içinde, kullanılan noktalama işaretleri, Nogay Türkçesi gramerlerinde qabatsız yıyma “basit cümle” başlı…
Sayfa 13 / 1444,11
Karamanlıca Bir Zebur’da Yapı Bakımından Devrik Cümleler
Hayrullah KAHYA, Karamanlıca Bir Zebur’da Yapı Bakımından Devrik Cümleler 12 Kelime Ediskun (1960)’da ilgeru şeklindedir. 13 Bilindiği üzere Karamanlıca edebiyat, 19. yüzyılda telif eserler görünmeye başlasa da genel olarak tercümeye dayalı bir edebiyattır. Bu tercümelerin çoğunluğu da Yunancadan yapılmıştır (Eckmann, 1991). 14 İyelik gurubu ile ilgili bilgi…
Sayfa 8 / 1844,11
Türkiye Türkçesi Ağızlarında Devrik Dizim Üzerine
Prof. Dr. Mehmet Özmen Adına Sözdizimi Çalıştayı Bildirileri Karahan‘ın tasnifinde Doğu grubu ağızları içinde yer alan ağızlarda12 devrik cümle oranı Batı grubuna göre biraz yüksekse de13 Anadolu ağızları içinde en yüksek oran Doğu Karadeniz‘dedir 14 . Rize ilinde, merkez ilçe, Derepazarı, Ġyidere, Kalkandere, Güneysu ve Ġkizdere‘den derlenen metinlerde %30-…
Sayfa 5 / 1943,56
Nogay Türkçesi ve Türkiye Türkçesindeki Cümlelerin Bağlanma Şekilleri Bakımından Karşılaştırılması
PROF.DR. LEYLÂ KARAHAN ARMAĞANI | 117 şık tümce”, “koşul tümcesi”, “ilgi tümcesi”, “katmerli bileşik tümce” gibi türlere ayırır (1976: 193-221). Nogay Türkçesi gramerlerinde birleşik cümle terimi için “qabatlı yıyma” denmektedir (Canibekova-Qalmıqova vd. 1994: 95; Canibekova 1954: 3). Qabatlı yıyma “birleşik cümle” gramerlerde genel olarak ikiye ayrılır: Tiz…
Sayfa 9 / 1443,00
Karamanlıca Bir Zebur’da Yapı Bakımından Devrik Cümleler
Hayrullah KAHYA, Karamanlıca Bir Zebur’da Yapı Bakımından Devrik Cümleler Ne verile sana ve ne taraki ola sana hilebaz olan dille (204/9-10). (ix) Dolaylı Tümleç+Özne Meşk ederler idi üzerime benim kappularda oturanlar (103/9-10). (x) Zarf Tümleci+Dolaylı Tümleç+Nesne+Özne İtiraf edeceğim ziade çok cemaet içinde seni ben (50/20-21). (xi) Zarf Tümleci+Özne Şe…
Sayfa 40 / 4440,77
Türkiye Türkçesi İle Kazak Türkçesindeki Cümlelerin Çeşitleri Bakımından Karşılaştırılması Üzerine Bir Deneme
…k istenen unsura göre yükleme yakın olurlar ve yüklemin öncesinde yer alırlar. Örnek: Kimse cevap veremedi. Herkes önüne bakıyordu. (KN) 2. Devrik Cümle: yüklemi sonda bulunmayan cümlelerdir. Bu tür cümlelere daha çok şiir, konuşma dili ve ata sözlerinde rastlanır. Konuşma dilinin aksettirildiği ve sohbet üslûbunun hakim olduğu eserlerde de devrik cümle kull…
Sayfa 12 / 1439,65
Karamanlıca Bir Zebur’da Yapı Bakımından Devrik Cümleler
…i de vermektedir: Öteki yüzü AB’nin ırkçı ve ayrımcıdır. Öteki yüzü ırkçı ve ayrımcıdır AB’nin (Demircan, 2009: 24). Bu durumda Demircan’ın devrik cümleyi, cümlenin herhangi bir ögesinin veya cümle içinde bulunan herhangi bir kelime öbeğinin Türkçenin olağan dizilişinin dışına çıktığı cümleler olarak algıladığını ifade etmek sanırız yanlış olmaz. Demircan, d…
Sayfa 9 / 1837,41
Türkiye Türkçesi Ağızlarında Devrik Dizim Üzerine
… için de geçerli olduğu görülmektedir. Türkiye Türkçesinin ağızlarında, söz öbeklerindeki devrik dizimler, yaygınlık dağılımları bakımından devrik cümlelere benzer, Rumeli ağızlarında yüksek, Batı grubu ağızlarında düĢük kullanım oranları göze çarpar. Doğu Karadeniz ağızlarında ise, Batı grubu ağızlarına göre yüksek kullanım oranı gözlenmektedir. Belirtisiz …
Sayfa 3 / 2036,86
Ad Öbeği Taşınımı ve Boşluk Kuramı Bağlamında Fiilimsili Yapıların Adlandırılması ve Sınıflandırılması Meselesi
264 + UTEK 2007 I BİLDİRİLER Ferhat KARABULUT + 265 tek predikatlı müstakil cümleler kullanılır. Türkçenin zengin partisip ve gerindium Demir ve Emine Yılmaz ise yapısına göre cümle konusunda farklı düşüncelerin sistemi Türkçeye en geniş ve karışık ifadeleri sade, müstakil cümleler içinde top- dile getirildiğini belirttikten sonra, fıilimsili yapıları birleş…
Sayfa 31 / 4435,19
Türkiye Türkçesi İle Kazak Türkçesindeki Cümlelerin Çeşitleri Bakımından Karşılaştırılması Üzerine Bir Deneme
68 TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KIRGIZ TÜRKÇESİNDEKİ CÜMLELERİN ÇEŞİTLERİ BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI ÜZERİNE BİR DENEME 3. Tüşündürmö Aykındooçtuu Süylömdör (Açıklayıcı Tamlayıcılı/Niteleyicili Cümleler). Bu grup kendi içinde üç alt başlığa ayrılır: a. Tüşündürmö Anıktooçtuu Süylömdör(Açıklayıcı Tamlayan/Niteleyenli Cümleler). b. Tüşündürmö Toluktooçtuk Süylöm (Aç…
Sayfa 4 / 1835,18
Türkiye Türkçesi Ağızlarında Devrik Dizim Üzerine
…de veya cümlenin sonunda yer alması gereken/beklenen ve dilbilgiselleĢmiĢ bir birimin yer değiĢtirmesi biçiminde de ortaya çıkabilmektedir. Devrik Cümle Yukarıda da iĢaret edildiği üzere, yüklemi sonda bulunmayan cümlelere devrik cümle denir. ÇeĢitli kaynaklarda bu tür cümlelerin yazı diline kıyasla konuĢma dilinde daha sık kullanıldığı, Ģiir dilinde nesir d…
Sayfa 2 / 633,51
Çağdaş Azerbaycan Türkçesinde Yardımcı Cümle Ögesi Teyin ve Türkiye Türkçesinde Karşılığı Üzerine Bir Araştırma
Demirdağ, E., A. (2015). An inquiry concerning assistance sentence item determinatıve in Azerbaijan Turkish and its synonym in Turkish Language, International Journal of Innovative Research in Education. http://sproc.org/ojs/index.php/IJIRE, 3(1), 19-24 Özet Tarih boyunca farklı gelişim süreçleri yaşayan Türk dilinin kolları arasında, coğrafi şartlar ve poli…
Sayfa 12 / 4433,51
Türkiye Türkçesi İle Kazak Türkçesindeki Cümlelerin Çeşitleri Bakımından Karşılaştırılması Üzerine Bir Deneme
68 TÜRKİYE TÜRKÇESİ İLE KIRGIZ TÜRKÇESİNDEKİ CÜMLELERİN ÇEŞİTLERİ BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI ÜZERİNE BİR DENEME 3. Tüşündürınö Aykındooçtuu Sliylömdör (Açıklayıcı Tamlayıcılı!Niteleyicili Ciinıleler). Bu grup kendi içinde üç alt başlığa ayrılır: a. Tlişündürmö Aıııktooçtuu Süylömdöı(Açıklayıcı Tanılayan/Niteleyenli Cümleler). b. Tüşündürmö Toluktooçtuk Süy…