2006
Derleme Sözlüğü'nde Şimdiki Zamanla İlgili Veriler
Nurettin Demir
Sayfa 58 / 7373,71
cutamkek_cilt3_s1
Haziran 2020 Derleme Sözlüğü = ekmek uması Ufalanmış ekmeği yağda kızartarak yapılan bir çeşit yemek (-Kn.)153 60) Hititçe = zaharlitti- 4 harliti oku!154harliti- belki puhu kuşu155. Baştaki "za" işareti Hititçede aynı zamanda rakam olarak "4" şeklinde de okunabilir. zaharlitti- şeklinde okunması durumunda benzeyen kelimeler aşağıda sıralanmıştır: Derleme Sö…
Sayfa 57 / 7356,02
cutamkek_cilt3_s1
Haziran 2020 Derleme Sözlüğü = tişon Maşa (-Ba.)139 56) Hititçe = GIŠtit[-.. (isim anlamı bilinmiyor) GIŠtita[-.. (isim anlamı bilinmiyor)140 Derleme Sözlüğü = tit Ceviz oyununda dikilen en büyük ceviz (-Bo.) Derleme Sözlüğü = tita(I) Ormanda yetişen yenilir bir çeşit mantar (Şalcı Şavşat - Ar.)141 57) Hititçe = Étura[-Bir yapı142; Éduruhanna- /turahanni-/t…
Sayfa 51 / 7352,52
cutamkek_cilt3_s1
Haziran 2020 25) Hititçe = NINDAlapašši- Bir ekmek çeşidi59 Derleme Sözlüğü = loş Uzun pide (-Ml.)60.;lavaşYufka (-Vn.)61 26) Hititçe = malla-/malli-/malliya- Öğütmek, ezmek, ufalamak, kırmak62 Derleme Sözlüğü =mala (I) 3: Harmanda tahılın dipte kalan topraklı kısmı (Güney *Yeşilova - Brd.)63 27) Hititçe = mirmirruš- Değersiz ve zorunlu durumda içilebilen bi…
Sayfa 54 / 7352,52
cutamkek_cilt3_s1
Haziran 2020 Derleme Sözlüğü = şamama Güzel kokulu bir tür küçük kavun; kavuna benzer bir yıllık otsu ve sürüngen bir bitki; ekşimsi küçük kavun; bir çeşit yaban kavunu, süs kavunu101 41) ˂ (DUG)šapia- Bir kap102; metalden bir kap103 Derleme Sözlüğü = şapa (I) [şapçak]: Maşrapa (Aşağı Kayı *Tosya -Ks.) [şapçak]: (İğridere, Bulgaristan)104 Derleme Sözlüğü = ş…
Sayfa 53 / 7349,02
cutamkek_cilt3_s1
Haziran 2020 Puruthana Eski seramiklerin horasan harcına katılmak üzere kırılıp öğütüldüğü yer. (Erz. Sv.) Kaynak kişi:Arkeolog Musa Törmük. 37) Hititçe = šahhan (genellikle luzzi- ile birlikte) Arazi işletmek karşılığı ödenen vergi, haraç, timar ve zeamet.87 Derleme Sözlüğü = şahna[şahana] 1. Öşür toplayıcı (-Brs.; -Bo.; -Or.; -Ezm.; Kemah -Ezc.; -Sv. Köşk…
Sayfa 48 / 7345,52
cutamkek_cilt3_s1
Haziran 2020 (CivlerErmenek -Kn.)[hapal (III)]: (Kardere -Ada.)[hapış]: (Hanlar -Brd.)[hapuş]: (UluşiranŞiran -Gm.) 8) Hititçe= NINDAharpana-/harpanušša- Bir ekmek çeşidi veya pasta21; NINDA harpunašši- Bir ekmek çeşidi.22 Derleme Sözlüğü= harp Ekmek (Bozüyük-Bil.)23 9) Luwice= (
Sayfa 56 / 7345,52
cutamkek_cilt3_s1
Haziran 2020 Derleme Sözlüğü = cıbanYara (-Ba.)126 Derleme Sözlüğü = zipik Sivilce. (BabikPütürge -Ml.)127 çıban,çīban= Çıban yara128 Büyük Türkçe Sözlük = çıban Vücudun herhangi bir yerinde oluşan ve çoğu, deride veya deri altında şişkinlik, kızartı, ağrı ve ateş ile kendini gösteren irin birikimi.129 49) Hititçe = šupan(a)- (isim) Bir madde?130 Derleme Sö…
Sayfa 19 / 2045,07
“(İsim1 + Lı/+Lu) (İsim2 +Lı/+Lu)” Kuruluşundaki İkilemeler
“(İsim1 + lI/+lU) (İsim2 +lI/+lU)” Kuruluşundaki İkilemeler 19 -------------(1984), Mahmud al-Kaşgari Compendium of the Turkic Dialects (Diwan Lugat at-Turk Part II, Harvard. --------------(1985), Mahmud al-Kaşgari Compendium of the Turkic Dialects (Diwan Lugat at-Turk Part III, Harvard. DENY, J. (1941), Türk Dili Grameri (Osmanlı Lehçesi) (çev. Ali Ulvi Elö…
Sayfa 49 / 7342,02
cutamkek_cilt3_s1
Haziran 2020 ÇamaltıMenemen, Bergama -İz.; Kula, Alaşehir - Mn.; -Ba.; Tavşanlı, Kalkan, -Kü.; Kırkpınar-Ank.; Erenkaya, Güzelsu Akseki, Serik, BağyakaFinike, Alanya -Ant.; Marmaris-Mğ.; Bulgaristan göçmenleri -Tk.)35 14) Hurrice = hurušši-Hurrice kurban terimi36 Derleme Sözlüğü= huruş [hurüş] Fırında kurutulmuş meyve. (-Ks.)37 [hurüş]: (- Sn.) 15) …
Sayfa 50 / 7342,02
cutamkek_cilt3_s1
Haziran 2020 DerlemeSözlüğü = kiriş 1. Pırasa. (Düzce -Bo.; Kemaliye -Ml.; ÇamovaDivriği -Sv.; Milas -Mğ.;) 2. Taşlar arasında biten bir ot. (VazıldanDivriği -Sv.)47 DerlemeSözlüğü = kiriç Bir çeşit bitki. (Marmaris -Mğ.)48 DerlemeSözlüğü = çiriş (I) Dağpırasası. (KarakuşbucağıveköyleriÜnye -Or.; İrişli Çıldır -Kr.; Pasinler -Ezm.; Eğin, SasungaÇay…
Sayfa 55 / 7342,02
cutamkek_cilt3_s1
Haziran 2020 45) Hititçe = GIŠšenti/šinti-/zinti(ya) Kasap masası; üzerinde et kesilen ağaç kütüğü ve tahtası.113 Derleme Sözlüğü = şenit Üstünde ekmek açılan tahta (BaşpınarTefenni- Burdur)114. 46) Hititçe = šepa-/šepan-/šeba- Buğday demeti, deste.115 Derleme Sözlüğü = şepe (III): Mayasız hamurdan yapılan sac ekmeği (DereköyDeveli-Kayseri); Niğde ve çevre…
Sayfa 11 / 1340,04
Garîb-nâme'nin Sözvarlığından Birkaç Kelime Üzerine Düşünceler
Prof. Dr. A. Deniz ABİK KAYNAKLAR Abik, A. Deniz (2008), "Kutadgu Bilig ile Yunus Emre Divanı'nda ked> key Kelimesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme", I. Uluslararası Yunus Emre Sempozyumu Bildiri Kitabı 8 -10 Ekim 2008, Aksaray, 2009, 63 - 73. Clauson, Sir Gerard (1972), An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish, Oxford. Darkot, Besim…
Sayfa 52 / 7338,52
cutamkek_cilt3_s1
Haziran 2020 Derleme Sözlüğü = muhara [mığarca, mıhıra, mıhırik, mıhari, moğaracak, muhare -1, muharı, muharye, muhraca, muhrica, muhur, muhurı -1, 2; mühari, müheri] 1. Ocak. (Büyükkarabağ -Af.) Diğer versiyonları Konya, Antalya, İzmir, Erzincan, Muğla illerinde derlenmiştir. 32) Hititçe papriya- (Müzik aletini) üflemek73 Derleme Sözlüğü = papıra Bir çeşit …
Sayfa 59 / 7337,10
cutamkek_cilt3_s1
Haziran 2020 DERLEME SÖZLÜĞÜ VIII 1975: Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü cilt VIII, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. DERLEME SÖZLÜĞÜ IX 1977: Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü cilt IX, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. DERLEME SÖZLÜĞÜ X 1978: Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü cilt X, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. DERLEME SÖZLÜĞÜ…
Sayfa 11 / 2031,71
“(İsim1 + Lı/+Lu) (İsim2 +Lı/+Lu)” Kuruluşundaki İkilemeler
“(İsim1 + lI/+lU) (İsim2 +lI/+lU)” Kuruluşundaki İkilemeler 11 "öfke, huysuzluk" anlamıyla bulundu (Steingass 1975: 1017). Bu anlamla, “ikileme üzüntü, öfke” anlamlarını taşıyabilir. Ancak, Derleme Sözlüğü'nde ikilemenin anlamı “acılı ekşili” olarak yemekle, tat ile ilgili verilmiştir. Bu durumda, ikilinin ikinci kelimesi üzerine yeni arayışlar oluşmalıdır. …
Sayfa 47 / 7331,51
cutamkek_cilt3_s1
Haziran 2020 4) Hititçe = atta- Baba, atalar, dedeler, ced, ata10 Sümerce = AB.BA : ata, dede, ced, ebeveyn Akadca ABUM : baba Divanü Lûgat-it Türk = ata : baba, ata. Derleme Sözlüğü = abba (I) [apba (I), appa (I)] 1. Dede, büyükbaba. (Biga ve çevresi, Terzialan Çan -Çkl.;Halıdere Karamürsel -Kc.; Çayırdere Silivri -İst.; Çilehane Reşadiye -To.; Kayapa …
Sayfa 18 / 3430,11
Türkçe Öğretmeni Adaylarının Zaman, Kip ve Bakışı Algılama Düzeyleri
1928 B. K. ÖZTÜRK – B. E. DAĞISTANLIOĞLU sonsuz yapı, kipi de şekle dönüşmüş olay biçiminde tanımlamıştır: “Zaman sonsuzdur. İnsanoğlunun var olduğu günden bugüne kadar devam eden süreçtir. Kipi ise yaşanmış olayları ya da planladığımız olayları anlatacağımız zaman kullanırız.” (Ö10). Tablo 6’da Türkçe öğretmeni adaylarına birleşik çekimli yapıların ortaokul…
Sayfa 7 / 1229,69
Ata Terzibaşı: Irak’ta Türk Dilinin Yılmaz Bekçisi
52 ve dil bilgisi özelliklerini tartışmaya açarak dil üyelik, Haziran 1996’daysa şeref üyeliği tev- meseleleriyle ne derece ilgili olduğunu orta- cih etmiştir(S. Saatçi 2004: 23). ya koyar (TDK 1953: 715-716). Ata Terzibaşının Derlemeciliği: Ata Terzibaşı’nın TDK ile ilişkilerinde bir başka önemli husus da Derleme Sözlüğü’ne Bilindiği gibi, Türk dili ve edeb…
Sayfa 46 / 7328,63
cutamkek_cilt3_s1
Haziran 2020 M.Ö. 2. binyılda Anadolu'da konuşulan bazı kelimeler, sözlü kültürle kuşaktan kuşağa aktarılması suretiyle insanların dağarcığında kalmıştır ve bu kelimelere günümüz sözlüklerinde değil de halk ağızlarında rastlamak mümkündür. Türk Dil Kurumu tarafından 12 cilt olarak yayınlanmış "Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü" ile Hititçede kullanıla…
Sayfa 9 / 2028,20
mutercim_asim
200 Yıl Sonra Mütercim Asım atasözlerindeki kelimelerin bir kısmı ağız malzemesi dahilinde değerlendirilebilir (Büyükakkaş 2009: 185). Cumhuriyet döneminde ağızlardan kelime derleme işine daha bir hız verilmiş ve İstiklal Harbi yıllarında başlanan söz derleme çalışmaları sonucunda1932 tarihli “Anadilden Derlemeler” adını taşıyan eser ortaya çıkarılmıştır. Bu…