2019
Atasözü Ve Deyimlerde Yel Ve Sel Kavramlarının Anlamlandırılması
Ayşe Duvarcı
Sayfa 12 / 1550,89
Divanü Lûgati’t-Türk’te Meteorolojiye Dair Sözcükler
Divanü Lûgati’t-Türk’te Meteorolojiye Dair Sözcükler 261 Kasırku: “Kasırga” (DLT I: 489; KBS-I: 472). Clauson ķasırķu? Ķasırğo ‘whirlwind’ şekillerini fiil kökenli sayar (EDPT: 669). PTurk. “*Kasįrku whirlwind: Karakh. qasįrqu (MK); Tur. kasįrɣa; Az. Gasįrɣa; MTurk. (MKypch.) qasįrqa (Houts.), qasurɣa (AH); Tv. qazįrɣį; Tof. qa’sįrɣį; Chuv. kozъrga.” (EDAL: …
Sayfa 3 / 2541,12
Atasözlerinde Aile
SOSYO-KÜLTÜREL DEGiŞME SÜRECiNDE TÜRK AiLESi 627 Çünkü genellikle atasözlerindeki kelimelerin bazen birkaçı bazen de hepsi sözlük anlamlarından ayrı anlama gelecek şekilde kllllanılabilme özelliğine sahiptir. Bu özellik dikkate alındığında, atasözlerinin ne kadar zengin yorumlara açık olduğu da hemen anlaşılmaktadır. Nitekim bu yazıda bazı atasözleri, muhtev…
Sayfa 11 / 1534,55
Divanü Lûgati’t-Türk’te Meteorolojiye Dair Sözcükler
260 Adem AYDEMİR 260 kaynaklanmaktadır. Eserin naşiri Besim Atalay, ‘tofrak’ sözünü ‘tawrak/ çabukluk’ (DLT I: 468; Tavrak: tavra:-; “speed, hurry, quick” (EDPT: 443) olarak yorumlamıştır. Ancak, ‘tawrak’ sözü burada cümlenin anlamını bozmaktadır. Clauson, topra:k. Topra:-; ‘something dry’, in practice ‘dry ground, soil, earth, dust” “Tofrağ/ tofrak same as …
Sayfa 9 / 1228,25
Nasreddin Hoca Fıkralarının Atasözleri ve Deyimlerle İlgisi
1. Nasreddin Hoca Fıkralarından Önce Varlığı Bilinen Atasözleri Nasreddin Hoca fıkralarında bu grup içinde yer alan atasözleri çoğunlukla “mesel” kelimesiyle kendini belli etmektedir. Mesel dışında, metinlerde “atalar kelâmı” tamlaması da yer bulmuştur. Atasözü nakledildikten sonra anlatıcı (müstensih, yazıcı vb.) tarafından kullanılan ve en güçlü atasözü bi…
Sayfa 4 / 1626,88
Kuzey Tibet Kavimlerinden Tu-Yu-Hunlar ve Kül Tigin Yazıtında Geçen “Tuyugun - Tuyugut” Sözcükleri Üzerine
4 BABİR 2018, Volume 1, Issue 1 Değerlendirme Malûm olduğu üzere Eski Türkçe metinlerin okunması ve anlamlandırılması konusunda birçok halledilmemiş sorun bulunmaktadır. Eski dönemlere ait metinlerin çözümlenmesinde sadece gramer kitapları ve etimoloji sözlükleri yeterli olmamaktadır. Bu bakımdan metinlerin çözümlenmesinde tarih, sosyoloji ve etnografya gibi…
Sayfa 10 / 1521,84
Divanü Lûgati’t-Türk’te Meteorolojiye Dair Sözcükler
Divanü Lûgati’t-Türk’te Meteorolojiye Dair Sözcükler 259 qįraw 1, qįrpaq 2; KBalk. qrau 1, qįrpaq 2; KKalp. qįraw 1; Kum. qįraw 1, qįrpaq 2; Nogh. qįraw 1, qįrpaq 2; Khak. xro 1, xįrbįx 2; Shr. qįrā 1; Oyr. quru 1; Tv. xįrā 1; Chuv. xərbəx 2; Yak. kįrįa 1, kїrpax, kįrpaj 2; Dolg. kįrįa.” (EDAL: 793). Tolı: “Gökten yağan dolu, tolu.” (DLT III: 233; EDPT: 491;…
Sayfa 7 / 5121,54
Türkmence Nakıllar (Atasözleri)
47 Türkiye Türkçesi'nde "atasözü" veya "atalar sözü" şeklinde ifade edilen bu hikmetli cümleler için tarihi Türk lehçelerinde ve bugünkü Türk lehçelerinde farklı kelime ve karşılıklar kullanılmıştır, kullanıl-maktadır. Göktürk Abidelen'ndeki "sav" (söz) kelimesi "nasihat" manası da kazanarak "atasözü" manasıyla Turfan metinlerinde karşımıza çıkmaktadır. "Sav…
Sayfa 5 / 821,54
Söz Varlığı Örnekleriyle Kıbrıs Türk Ağzı
Osman ERCİY AS SÖZ VARLIGI ÖRNEKLERİYLE KIBRIS TÜRK AGZI Sözlüğü'nde sadece urub biçimiyle geçmektedir. KA'da yaygın olarak kul.la~ılan ve istinaden Arapça kökenli fariğ'e uzandığı düşünülmektedir. Nitekim fariğ, 'el · gerekmediği. hallerde bile pekiştirme amaçlı eklenen -Clk k~çültme ekınıı:, uru~ çekmiş, vazgeçmiş, kenara çekilmiş' anlamlarındadır (Parlatı…
Sayfa 16 / 1821,09
Çinceden Çevrilen Uygurca Metinlerde Söz Öbekleri
Prof. Dr. Mehmet Özmen Adına Sözdizimi Çalıştayı Bildirileri metinlerinin Çince metinle karşılaştırmalı olarak incelenmesi, kaynak metin ile çeviri metnin uyum düzeyini ortaya koymanın yanı sıra çevirmen-yazarların üslubunun belirlenmesi, metinlerin tarihlendirilmesi birden çok nüshası olan metinlerin asıl metne uyumunun saptanması, metin tamiri ve Uygur top…
Sayfa 3 / 920,16
Göktürk Yazıtlarında Geçen “Bir kişi : y(a)ň(ı)ls(a)r ıkıdm(a)z (e)rm(i)ş” Cümlesi Üzerine
Aydemir, A. (2018). Göktürk Yazıtlarında Geçen “Bir kişi: y(a)ň(ı)ls(a)r … ıkıdm(a)z (e)rm(i)ş” Cümlesi Üzerine, ss. 1043-1051. transkripsiyonlanması ve “bir kişi yanılsa (hata yapsa veya suç işlese), (Çinliler) ailesi(ne), halkı(na), evi(ne), eşiğine (= soyuna sopuna) kadar bırakmaz (hepsini öldürür) imiş” şeklinde anlamlandırılması (Sertkaya, 2014: 19) sav…
Sayfa 5 / 1720,16
Göktürk Yazıtlarında Geçen “tok arkuk sen” Sözcük Öbeği Üzerine
462 Adem AYDEMİR Bağlama en uygun okuyuş Clauson’unkidir: tok arkuk. Evvelce benim de düşündüğüm bu okuyuştan arkuk kelimesinin wK işareti ile yazılmamış olması nedeniyle vazgeçtim. Şimdi, kelime sonundaki uk ses grubunun her zaman wK harfi ile gösterilmediğine tanıklık eden örneklere bakarak bu harf dizisinin, Clauson’un önerdiği gibi, tok arkuk okunabilece…
Sayfa 11 / 7819,02
Tuva Atasözlerinden Seçmeler
TUVA ATASÖZLERİNDEN SEÇMELER 61 "Avcı ne kadar hile bilse ayı da o kadar çare bilir." (Avcı ne kadar av hilesi bilirse ayı da o kadar kaçacak yol bilir). Bu atasözü, iki kwnaz karşı karşıya geldiğinde söylenir. hart kiçig bolsa GJ}Ut bedük ur "Kova küçük olunca huniyi büyük koy." Bu atasözü, halka küçük bir işi büyük göstermesi tavsiye edilen kişi hakkında s…
Sayfa 8 / 2017,13
Türkiye Türkçesi ile Tatar Türkçesinde Parayla İlgili Deyimler ve Bunların Anlam Bilimsel Karşılaştırılması
-- 1 r s TÜRK DÜNYASI ARAŞTIRMALARı 2.2. Türkiye Türkçesinde Akçe Sözcüğü Bulunan Deyimler Türkiye Türkçesinde akçeıo sözcüğü, "(eskiden) küçük gümüş para" ve anlam genişlemesiyle "her türlü madenf para"Jl anlamlannda kullarnl- mıştır. Türkiye Türkçesinde bu anlamlanyla akçe sözcüğünün bazı söz- cükierle çeşitli kavrarnlara karşılık olmak üzere türlü biçimle…
Sayfa 2 / 1716,52
Göktürk Yazıtlarında Geçen “tok arkuk sen” Sözcük Öbeği Üzerine
Göktürk Yazıtlarında Geçen “tok arkuk sen” Sözcük Öbeği Üzerine 459 Sonuç olarak makalede, “Türük : bod(u)n : tok (a)rk(u)k s(e)n : āçs(a)r : tos(ı)k öm(e)z s(e)n : bir : tods(a)r : āçs(ı)k : öm(e)z s(e)n” cümlesi üzerindeki mevcut teklifler eleştirel bir gözle tekrar değerlendirilecek ve hususiyle cümlenin anlamı hakkında yeni öneriler getirilecektir. Anaht…
Sayfa 4 / 615,94
Ahmet Caferoğlu’nun Derlediği Metinlere Göre Kayseri Atasözü ve Deyimlerine Bir Bakış
''havlamak"- ür- ''havlamak"; üze "üstünde"> üz "üst, yukarı, üst kısım, yüzey"- üz/ük Kırşehir' de: "içine kaymak konabilecek küçük boyutlu küp ya da çömlek'', Kars'ta: üz "sütün yüzü anlamında kaymak"; yagtlytigi "düşman" -yağı "düşman" (Mucur ve Ka- man); yaguq "yakın, civar"; yagut- "yaklaştırmak" - ycıvuk!u "sevgili"; AHMET CAFEROGLU'NUN DERLEDİGI METİN…
Sayfa 9 / 1815,38
Çinceden Çevrilen Uygurca Metinlerde Söz Öbekleri
Prof. Dr. Mehmet Özmen Adına Sözdizimi Çalıştayı Bildirileri Gök gürültüsü, şimşek, gök gürültüsünden zamansız ölüme kadar, yaşadığımız yerle ilgili ve şuradan buradan gelen her ne kötülük varsa, hepsi uzak olsun! Svaha. Uyg. – Çin.434b01-03 此龍謂所。王龍池謂所。此龍謂所。恐龍斯那末謂所。 。言佛白敬恭掌合。起座從俱。王龍謂所。王龍大切有復謂所 O sırada orada büyük ejderha hanları da vardı. Ejderha hanı Manas…
Sayfa 16 / 1715,38
Kırım Karaylarının Atasözü ve Deyimlerinde Göçebeliğin İzleri
Yiğit, Yol ve Hareketle İlgili Unsurlar" olmak üzere on başlık içerisinde Un yurıy burunın dogrusu bilen incelenmiştir. Bu başlıklardan ilki olan" At" başlığı altında 108 tane atasözü ve Uyde kıynalma, yolda avranma deyimin varlığıyla göçebeliğin izinin en yoğun olduğu başlık tespit edilmiştir. En az olduğu başlığı ise 3 tane atasözü ve deyirnin varlığıyla "…
Sayfa 7 / 1615,38
Şarkı ve Türkülerdeki Atasözü ve Deyimlerin Çocukların Dil Gelişimine Katkısı
bulunan popüler sanatçıların şarkı ve türkülerinde konusundaki duyarlılığı dolayısıyla kutlamıştın1" atasözleri ve deyimierin kullanım sıklığına dikkat dedi." 19 çekeceğiz. Geçn1işten günün1üze birçok sanatçı Barış Manço da atasözleri ve deyimleri sıkça seslendirdikleri şarkı ve türkülerde atasözleıi ve kullanmış bir sanatçımızdır. "Çağdaş Türk Ozanı deyin1l…
Sayfa 15 / 2015,38
mutercim_asim
200 Yıl Sonra Mütercim Asım yōġın, pis pintí, arvadlar ḳeḥēdí gibi bazı birleşik kelimeler bulabilmekteyiz (Saatçi 2016c: 34-39). Bu eserdeki malzemenin de tasarladığımız sözlükte yerini bulması gerekir. Bu cümleden olmak üzere, Şakir Sabir Zabit’in “Kerkük’te İçtimai Hayat -Folklor-” eserinde de yukarıda adı geçen sözlüklere girmemiş; fakat tasarladığımız s…
Sayfa 6 / 1614,94
Şarkı ve Türkülerdeki Atasözü ve Deyimlerin Çocukların Dil Gelişimine Katkısı
Türk Xa!qlan Bdabiyyatu (ll): Beynalxalq Uşaq iJdabiyyatı Konqresi 4.-1. yy.) çivi yazısı ile yazıln1ış yazıtlarında da uyakla, söyleyiş açısından daha etkili oln1aya atasözlerine yer verildiği bilinn1ektedir. ı ı yönelen atasözleri, fıkı·aya benzer fakat konuşma İlk bakışta anlan1landırılamayan, günlük ha- sırasında yeri gelnıeden söylenemez. Yani lafı yatt…