2025Açık erişim
“Erkence” Zeytin Klonlarının Fenolojik, Morfolojik ve Meyve Özelliklerinin Değerlendirilmesi
Emre Gültekinoğlu; Nihal Acarsoy Bilgin; Murat İsfendiyaroğlu
Bahçe, Vol. 54 No. 2Sayfa 13 / 2562,55
Meslek Folkloru Bağlamında Zeytincilik (Gözkaya Köyü/Aydın Örneği)
Abalı, İ. (2014). Meslek Folkloru Bağlamında Zeytincilik (Gözkaya Köyü/aydın Örneği). Ulakbilge, 2 (3), s.115-139. inanışlarında ve bazı ritüellerinde zeytin, zeytinyağı ve zeytincilikle ilgili unsurların nasıl yer aldığını incelemeye çalışacağız. 1. Zeytin ve zeytinyağının bereketini artırmak için yapılan uygulamalar: * Çift çekirdekli zeytin uğurludur. Çif…
Sayfa 24 / 3758,38
Aydın Halk Kültüründe Zeytin
140 • Zeytin Kitab› Zeytin ve zeytinya¤›n›n bereketinin muhafaza edilmesi için orta- ya ç›kan inan›fllar ve yap›lan ritüeller, zeytincilik faaliyetlerinin sürdü- rüldü¤ü zamanlarda gerçekleflmektedir. Bu bilgiler bir inanç ve gele- nek ba¤lam›nda daha sonraki kuflaklara aktar›lmaktad›r. Görüldü¤ü üzere inançlar daha çok bereketin artmas› ve bereketin devaml›l›¤…
Sayfa 19 / 3750,04
Aydın Halk Kültüründe Zeytin
Caner Ifl›k - ‹smail Abal› • 135 Çal› açma: Hem zeytin a¤ac›na zarar vermesini önlemek hem de hasat zaman›nda zeytinlerin toplanmas›n› kolaylaflt›rmak için zeytin- likteki bir k›s›m çal›lar›n genellikle ilkbahar mevsiminde kesilip yak›lmas›. Ç›rp›c›: Zeytinleri s›r›kla a¤açtan ç›rpanlara verilen ad. Çotak: A¤ac›n dallar›n›n gövdesinden ayr›ld›¤› ve afl›n›n yap›…
Sayfa 20 / 3750,04
Aydın Halk Kültüründe Zeytin
136 • Zeytin Kitab› Koca kar›ya bindirmek: Zeytin toplarken baflkas›n›n önündeki zeytini almay› alayl› bir tav›rla ifade etmek için kullan›l›r. Köylü olmak, k›rl› olmak: Yörede “köylü” ibaresi, çal›flmay› sevmeyen ya da az çal›flan kiflileri; “k›rl›” sözcü¤ü de çal›flmay› seven ve çok ça- l›flan kimseleri tarif etmek için kullan›l›r. Di¤er ifllerde de olabi- lece¤i…
Sayfa 31 / 3750,04
Aydın Halk Kültüründe Zeytin
Caner Ifl›k - ‹smail Abal› • 147 da Ayd›nl›n›n zihin dünyas›nda zeytinin karfl›l›¤› siyah etli Memecik zeytinidir. Ayd›n halk kültürü dendi¤inde ise gelenekle ba¤› olan ve özellikle k›rsal alanlarda yaflayan eski zeytin kültürü derlenmeye çal›- fl›lm›flt›r. Derlenen veya daha önce derlenmifl olan malzemeler; Ay- d›n’da zeytin üretim süreçleri, Ayd›n halk edebiyat›…
Sayfa 15 / 2550,04
Meslek Folkloru Bağlamında Zeytincilik (Gözkaya Köyü/Aydın Örneği)
Abalı, İ. (2014). Meslek Folkloru Bağlamında Zeytincilik (Gözkaya Köyü/aydın Örneği). Ulakbilge, 2 (3), s.115-139. B. Zeytin Tatlandırma Anadolu'ya göçlerinden evvel zeytin ve zeytinyağını bilmediği savunulan Türklerin zeytin ile 11. yy.da tanıştığı düşünülmektedir. Osmanlı'nın erken dönemlerinde daha çok ilaç yapımı ve aydınlatmada kullanılan zeytinyağının …
Sayfa 18 / 2545,87
Meslek Folkloru Bağlamında Zeytincilik (Gözkaya Köyü/Aydın Örneği)
ULAKBİLGE, CİLT 2, SAYI 3 Çalışmamızın bu bölümünde, zeytincilikle ilgili yöre halkının kullandığı terimlere yer vereceğiz: 1. Zeytin ağacı ile ilgili terimler: Çotak: Ağacın dallarının gövdesinden ayrıldığı ve aşının yapıldığı kısmı Delice: Zeytin ağacının aşılanmadan önceki yabani hali Kalem: Zeytin ağaçlarının güne bakan kısımlarından alınan ve zeytin aşı…
Sayfa 18 / 2145,87
Türkçede Renkleri Tanımlama Sorunu
ÇÜTAD Çukurova Üniversitesi Türkoloji Cilt 2, Sayı 2 Araştırmaları Dergisi Aralık 2017 pembeye çalan kırmızı veya beyaz yumrusu gelir. Dolayısıyla, turp filizinin rengi yeşille, turpun rengi de koyu pembeyle, pembeye çalan kırmızıyla ilgili olarak açıklanmalıydı. zeytunî: Zeytin rengi. zeytin rengi: Koyu gri ve siyah arası bir renk. Koyu gri ve siyah arası b…
Sayfa 6 / 3741,70
Aydın Halk Kültüründe Zeytin
122 • Zeytin Kitab› tam› daha da zenginleflmifltir. Ayd›nl› Türkmen gruplar›n belki de en eskileri yüksek da¤larda yaflayan ve a¤aç iflleri ile geçimi sa¤layan Tah- tac›lard›r. Ayd›n ili geçmiflten günümüze birçok Türk soylu boyun göç etmesi ile zengin bir kültüre sahiptir. Özellikle kültür dünyas›nda efe- leri ile kurtulufl mücadelesine do¤rudan katk› sunmas› hus…
Sayfa 10 / 3741,70
Aydın Halk Kültüründe Zeytin
126 • Zeytin Kitab› bölümler içinde burada folklorik malzeme de¤erlendirilmifltir. Bu an- lamda Ayd›n zeytin folklorunu dört temel bafll›k alt›nda anlatman›n uygun olaca¤› düflünülerek; Ayd›n zeytin üretim süreçleri, halk edebi- yat› ürünlerinde zeytin, halk inançlar›nda zeytin ve halk sa¤alt›m›nda zeytin olarak temel bafll›klar alt›nda makalemizi biçimlendirdir…
Sayfa 15 / 3741,70
Aydın Halk Kültüründe Zeytin
Caner Ifl›k - ‹smail Abal› • 131 Ayd›n Halk Edebiyat› Ürünlerinde Zeytin Ayd›n halk kültüründe zeytin üzerine derleme çal›flmalar› yapar- ken birçok kitapta baflka yörelere ait olarak gösterilen bir çok halk kül- türü unsurunun Ayd›n’da da kendine özgü olarak dillendirildi¤ini gör- dük. Bu anlam›yla buraya türkü, mani ve bilmecelerden s›n›rl› say›da örnek verip…
Sayfa 18 / 3741,70
Aydın Halk Kültüründe Zeytin
134 • Zeytin Kitab› b. Zeytincilikle ilgili terimler, deyimler, kal›plaflm›fl sözler ve mecazl› söyleyifller: Ayd›n’da zeytin ile ilgili birtak›m terim, söyleyifl, deyim ve kal›p- laflm›fl sözler mevcuttur. Zeytincilik faaliyetlerinin sürdürüldü¤ü za- manlarda s›kça karfl›lafl›lan bu sözlü ürünler afla¤›da alfabetik olarak flöyle s›ralanm›flt›r: ...de bulmak: 1 kilo ya…
Sayfa 8 / 1141,70
Günümüzdeki Bazı Sosyal Gruplarda Erginlenme Üzerine Düşünceler
Abalı İsmail, "Günümüzdeki Bazı Sosyal Gruplarda Erginlenme Üzerine Düşünceler". Ulakbilge 4.7 (2016): 19-30 "Bahar gelir çiçek açar, torun gelir dede kaçar" 4 (K2) gibi askerliğe ait bazı folklorik sözler de bu düşünce çerçevesinde ortaya çıkmıştır. Tıpkı öğrenci erginlenmesinde olduğu gibi memleketinden ilk defa çıkıp asker ocağına gelen birey, hiç tanımad…
Sayfa 7 / 3737,53
Aydın Halk Kültüründe Zeytin
Caner Ifl›k - ‹smail Abal› • 123 manmarafl yöresi olarak kabul edilirken6 baflka bir görüfle göre ise bu co¤rafya Suriye’dir.7 Bu konuda farkl› düflünceler olsa da zeytini ›slah edip ilk kez bir kültür bitkisi olarak yetifltiren toplulu¤un M.Ö. 4000’lerde yaflayan Samiler oldu¤u kabul edilir.8 Zeytin günümüzde Akdeniz havzas›na yay›lm›fl durumdad›r. ‹lk kez Samileri…
Sayfa 9 / 3737,53
Aydın Halk Kültüründe Zeytin
Caner Ifl›k - ‹smail Abal› • 125 maktad›r.16 ‹lk ça¤lardan beri kal›nt›lar›na rastlanan zeytin, günümüz- de de insano¤lunun geçimini sa¤lad›¤›, ticaretini yapt›¤› ve pek çok alanda kulland›¤› bir üründür. Zeytin ve zeytinya¤›, bugün Akdeniz havzas›n›n tümünde, ülkemizde ise Akdeniz, Ege ve Marmara bölgele- rinin k›y› kesimlerinde yaflayan çiftçilerin en önemli…
Sayfa 23 / 3737,53
Aydın Halk Kültüründe Zeytin
Caner Ifl›k - ‹smail Abal› • 139 * Zeytin ç›rpmak için yeni bir s›r›k sat›n al›nd›¤›nda zeytinya¤› ile ya¤lanmal›d›r. Bu hem s›r›¤›n sa¤lam olmas›n› hem de mahsule bere- ket getirmesini sa¤lar. Bu flekilde s›r›k canc›l›k cerçevesinde de¤erlen- dirilir. Onu hedefi olan fley ile tan›flt›rarak daha fazla ürün ortaya ç›- karmas› hedeflenir (KK4, KK48). * Zeytinli¤e …
Sayfa 7 / 2537,53
Meslek Folkloru Bağlamında Zeytincilik (Gözkaya Köyü/Aydın Örneği)
Abalı, İ. (2014). Meslek Folkloru Bağlamında Zeytincilik (Gözkaya Köyü/aydın Örneği). Ulakbilge, 2 (3), s.115-139. (Dara, 2010: 473). Doğu Akdeniz'e özgü bir bitki olduğu düşünülmüşse de son dönemlerde Batı Akdeniz havzasında zeytine ait fosiller bulunmuştur. Bu da zeytinin sadece Doğu Akdeniz havzasının doğal bitki örtüsü olmadığı gerçeğini gözler önüne ser…
Sayfa 13 / 3733,36
Aydın Halk Kültüründe Zeytin
Caner Ifl›k - ‹smail Abal› • 129 larak teknede iki kifli taraf›ndan çi¤nenir ve bir yandan da s›cak su dö- külür. Çi¤neme sonucunda s›cak suyla birlikte tekneden da¤ara süzü- len ya¤lar, bir tasla al›n›r ve kazanda kaynat›larak evlere götürülür. Da- ¤arda iken al›nmayan ve s›cak su ile birlikte giden ya¤lar ise bir yerde biriktirilir ve sabun yap›m›nda kullan›…
Sayfa 9 / 2533,36
Meslek Folkloru Bağlamında Zeytincilik (Gözkaya Köyü/Aydın Örneği)
Abalı, İ. (2014). Meslek Folkloru Bağlamında Zeytincilik (Gözkaya Köyü/aydın Örneği). Ulakbilge, 2 (3), s.115-139. sistem kullanışlı olmasına rağmen kalitesiz yağ üretmesiyle de bilinmektedir (Başoğlu, 2009: 26-39). Eski dönemlerden itibaren insanoğlunun geçimini sağladığı, ticaretini yaptığı ve pek çok alanda kullandığı zeytin ve zeytinyağı, bugün de Akdeni…
Sayfa 14 / 2533,36
Meslek Folkloru Bağlamında Zeytincilik (Gözkaya Köyü/Aydın Örneği)
ULAKBİLGE, CİLT 2, SAYI 3 * Bir kaptan başka bir kaba boşaltılırken zeytinyağı yere dökülürse "Yerden uman var" denir ve lokma dökülür ya da yağ dağıtılır. * (Çoğunlukla çocuklar olmaz üzere) Zeytin çırpamayanların iki ayağının arasına daha iyi çırpabilsin diye sırıkla birkaç defa vurulur. * Bir sezonda zeytin hasat işlemi tamamen bittiğinde çırpıcılar birer…