2015
İpek Yolu ve Orhun Yazıtları
Cengiz Alyılmaz
- Göktürk / Eski Türkçe
Sayfa 20 / 3652,21
2013'te Türk Dünyası
TÜRKİYE KÜLTÜR VE SANAT YILLIĞI / 59 sanının katıldığı kongrede Türkoloji alanında sunumlar ve tartışmalar yapılmıştır. Uluslararası İpek Yolunda Türk Dünyası Ortak Kültür Mirası Bilgi Şöleni Düzenlendi (3-4 Ekim 2013): 3 Ekim Dünya Türk Günü Kutlaması kapsamında Türk Ocakları Genel Merkezi tarafından düzenlenen Bilgi Şöleni, 3-4 Ekim 2013 tarihlerinde Ankar…
Sayfa 2 / 645,96
Orhon Yazıtları (Köl Tigin, Bilge Kağan,Tonyukuk, Ongi, Küli Çor)
Cihan Çakmak Giriş’te (s. 9-12) Köl Tegin, Bilge Kağan ve Tonyukuk Yazıtlarının hem hacim hem de içerik bakımından önemine değinen yazar bugüne kadar söz konusu yazıtlar üzerinde Hüseyin Namık ORKUN, Muharrem ERGİN ve Talât TEKİN’in eserleri dışında neşir çalışmalarının olmadığından söz eder. Son yıllarda yazarın Şine Usu Yazıtı (2007) ve 2011 yılında yayıml…
Sayfa 1 / 637,61
Orhon Yazıtları (Köl Tigin, Bilge Kağan,Tonyukuk, Ongi, Küli Çor)
Dil Araştırmaları .......... Sayı: 12 Bahar 2013, 291-296 ss. Aydın, Erhan, Orhon Yazıtları (Köl Tigin, Bilge Kağan, Tonyukuk, Ongi, Küli Çor), Kömen Yay., Konya 2012, 208 s., ISBN:978-975-6527-97-9 Cihan Çakmak* 1 Erhan AYDIN’ın Eski Türk Yazıtları üzerinde yapmış olduğu çok sayıda çalışmadan biri olan Orhon Yazıtları (Köl Tigin, Bilge Kağan, Tonyukuk, Ongi…
Sayfa 14 / 1430,13
Şemseddin Sami'nin Orhon Yazıtları Üzerine Etimoloji Denemeleri
Kaynaklar ÁRPÁD, Berta (2004), Szavaimat jól halljátok… A türk és ujgur rovásírásos emlékek kritikai kiadása, Szeged. ___ (2008) Sözlerimi İyi Dinleyin (Türk ve Uygur Runik Yazıtlarının Karşılaştırmalı Yayını), (çev.: Emine Yılmaz), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. BALCI, Mustafa (2011), Orhun Yazıtları, Türkçedeki İlk Çalışmalar, Çizgi Yayınları, Konya. E…
Sayfa 12 / 2128,15
Kül Tigin Yazıtı’ndaki ‘er at’ Sözcüğü
Türkiye Türkçesine ‘milleti + nin’ biçiminde aktarmak mümkün değildir. Halbuki Bilge Kağan Yazıtı’nın kuzey yüzü, 4. satır; ‘Türk budunug atı küsi…’ gibi tamlamalarda genitif eki, hem zamirlere hem de isimlere bağlanarak belirli isim tamlaması oluşturulmuştur (Kayra 1999: 145-158; Demir 2011: 135-147). Elisa Cebrayiloğlu Şükürlü’nün tespitine göre; Kül Tigin…
Sayfa 1 / 1925,74
Orhun Yazıtlarında Sosyal ve Siyasi Mesajlar
ORHUN YAZITLARINDA SOSYAL VE SİYASİ MESAJLAR Erdem KONUR1 ÖZET Türkçe'nin bilinen yazılı ilk örnekleri,8.yüzyılın başlarına dayanan ve Orhun vadisinde bulunan,bu yüzden de Orhun Âbideleri veya Orhun Yazıtları olarak adlandırılan yazıtlardır.Bu yazıtlar,Türkçe'nin,tarihsel süreçteki gramer yapısı ve bu yapının değişimiyle ilgili bilgiler verdiği gibi, Türkler…
Sayfa 4 / 2125,07
Kül Tigin Yazıtı’ndaki ‘er at’ Sözcüğü
Göktürk Yazıtları’ndan günümüze ulaşan sözcüklerden birisi de ‘er at’ sözcüğüdür. Ancak, yazıtlardan günümüze ulaşan bazı sözcükler bugün kullandığımız manada kullanılmadığı için yazıtlarda hangi manada kullanılmış olduğunun anlaşılması güçtür. ‘Er at’ sözcüğü işte bu tür sözcüklerden biridir. ‘Er’ sözcüğü, genel Türkçede ‘kişi, insan’ anlamındadır. Türklerd…
Sayfa 5 / 1425,07
Divanü Lûgati't-Türk'te 'Kötü' Anlamındaki Sözcükler Üzerine
Aydemir, A. (2017). Divanü Lûgati’t-Türk’te ‘Kötü’ Anlamındaki Sözcükler Üzerine, ss. 43-56. kötülük” (DLT I: 152). İsizlen-: “Sevimsizleşmek, yaramazlaşmak.” (DLT I: 293). Isız: “Ele, avuca sığmayan, haşarı çocuk, utanmaz, arsız, ırsız, fena, kötü” (DLT I: 122, 386; II: 117). İsi:z/ issiz: “Evil, bad’ and the like”, isizlik/ isi:z: “Badness, wickedness” (ED…
Sayfa 9 / 1424,19
Nâbî’nin “Olur” Redifli Gazeline Ontolojik Bir Bakış
Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 24, Sayı 2, 2015, Sayfa 175-188 Bu bağlamda iki anlamın da kast edildiği tevriye sanatı yapılmıştır. Taşa dönüşme ve ateş kelimeleri arasında da tezat vardır. Serd, evzaè ve rüzgâr kelimeleri arasında anlam ilgisinden dolayı tenasüp vardır. 3. Karakter Tabakası: “Rûzgâr”ın zaman anlamı düşünüldüğünde ömrünün çeyre…
Sayfa 1 / 2120,89
Kül Tigin Yazıtı’ndaki ‘er at’ Sözcüğü
Türk Dünyası Dil Ve Edebiyat Dergisi Bahar 2012 Sayı: 33, s. 63-85 KÜL TİGİN YAZITI’NDAKİ ‘er at’ SÖZCÜĞÜ Adem AYDEMİR* Özet Göktürk Yazıtları, Türk dili ve edebiyatı için olduğu kadar Türk kültürü için de büyük önem taşımaktadır. Göktürk Yazıtları’nın Vilhelm Thomsen tarafından okunuşundan bugüne kadar yazıtlar üzerinde birçok çalışma yapılmıştır. Thomsen v…
Sayfa 9 / 2120,89
Kül Tigin Yazıtı’ndaki ‘er at’ Sözcüğü
kitabın baş tarafında söylediğim boy adlarından birisini söyler. Bundan sonra konuşmaya başlarlar. Yahut durmaksızın ayrılırlar. Böylelikle birisi öbürünün kabilesini tanımış olur” (DLT III: 141) diyor. Karanlık devirlerde klanların birbirinden ayırt edilmeleri ‘ad-isim’leriyle değil ‘damga-nişan’larıyla olmuştur. Şahsî ‘ad’ hususî mülkün meydana gelmesi ile…
Sayfa 11 / 2120,89
Kül Tigin Yazıtı’ndaki ‘er at’ Sözcüğü
kendisine ait olsa idi, ‘er at buldım’ olması gerektiği halde, Bilge Kağan’a ait olduğundan ‘er at +ın buldı’ olması gerekirdi. Sonuçta ‘er at buldı’ ifadesinin, ilgi hâlinde değil, yalın (nominatif) hâlde yazılmış olmasından yazıtta bunun ‘erlik adı aldı’ anlamında kullanılmadığını ortaya koymaktadır. Göktürk Yazıtları’nda bazı yazım hatalarının bulunduğu v…
Sayfa 10 / 1420,16
Nâbî’nin “Olur” Redifli Gazeline Ontolojik Bir Bakış
Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 24, Sayı 2, 2015, Sayfa 175-188 bir bağ kurulabilir. Çengin teli ile ipek böceğinin ipleri arasında ilgi kuran şair, âşığın değişim sürecini gözler önüne seriyor. Ayrıca âşık zor bir yoldadır ve gittikçe benliğinden sıyrılarak yok olacaktır. Nâbî, “Her kim ipek böceği gibi bir âşık olursa, ondan elde edilen iplik …
Sayfa 8 / 2119,79
Kül Tigin Yazıtı’ndaki ‘er at’ Sözcüğü
Sonuçta ‘erat’ sözcüğünün ‘-t’ ekindeki bu karışıklık Türkçede +t çokluk eki ile ad veya eylem kök ya da gövdesinden8 ad kuran +t yapım eki ve hayvan adı olan ‘at’ın birbiriyle karışmasından veya karıştırılmasından ortaya çıkmıştır. Abdülkadir İnan’ın da belirttikleri gibi Türkçede isim anlamındaki ‘ad’ ile hayvan adı olan ‘at’ menşe itibariyle aynı sözcük o…
Sayfa 10 / 2119,79
Kül Tigin Yazıtı’ndaki ‘er at’ Sözcüğü
atım çubuç ınal, (er)te atım kümül öge.” vb. ifadeler ile Vezir Tonyukuk Yazıtı’ndaki, “Bilge Tonyukuk ben özüm” (T I.Taş B.1), “ben özüm Bilge Tonyukuk” (T II.Taş B.2, K.1) ve “Ben Bilge Tonyukuk” (T II.Taş B.2, D.8.) ifadeleri arasında hiçbir fark olmadığı açıktır. Buna göre, Kül Tigin Yazıtı’nın doğu yüzü 31. satırının birinci cümlesinde yer alan ‘er at b…
Sayfa 19 / 1918,70
Orhun Yazıtlarında Sosyal ve Siyasi Mesajlar
KAYNAKÇA 1)ERCİLASUN, A. Bican, (2007),"Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi", Akçağ Yayınları, İstanbul 2) TEKİN,Talat,ve ÖLMEZ,Mehmet,(2014),”Türk Dilleri”,Bilgesu Yayıncılık,İstanbul 3)ATSIZ,Nihal,(2014),”Türk Edebiyatı Tarihi”,Ötüken Yayınları,İstanbul 4)ERGİN,Muharrem,(2014),”Orhun Yazıtları”,Boğaziçi Yayınları,İstanbul 5) AALTO,Pentti,(2000),…
Sayfa 16 / 1718,70
Göktürk Yazıtlarında Geçen “tok arkuk sen” Sözcük Öbeği Üzerine
Göktürk Yazıtlarında Geçen “tok arkuk sen” Sözcük Öbeği Üzerine 473 Mert, O. & Albayrak, F. (2013). Köl Tigin ve Bilge Kağan Yazıtlarının Metinlerinde Ünlülerin Yazımıyla İlgili Karşılaşılan Farklılıklar, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2(2), s. 86-115. Mert, O. (2010). Köl Tigin ve Bilge Kağan Yazıtlarında Yer Alan Ortak Metinlerde Ünsüz…
Sayfa 16 / 2217,72
Manevi Kültürümüze Ait İki Kelime ‘Ağıt’ ve ‘Sığıt’ Üzerine: Semantik Bir Yaklaşım
796 Adem AYDEMİR vardır. İlkbahar ve sonbaharda tabiattaki değişme kozmik âlemin kapılarının dönemsel olarak açılmış olmasıyla ilgilidir ve büyük zamandaki bir açıklık, sonsuzluğa çıkıştır. Bu büyük zamanı, canlı varlıkların, doğumlarından başlayarak ölümlerine kadar, bütün safhalarını geçirmek mecburiyetinde bulundukları hayat yolu ve bunu, ölümden sonra ye…
Sayfa 18 / 1917,60
Orhun Yazıtlarında Sosyal ve Siyasi Mesajlar
...İkinti Işbara Yamtar boz atıg binip tegdi.Ol at anda ölti.Üçünç Yigen Silig beging kedimlig torug at binip tegdi.Ol at anta ölti... (... İkinci olarak Yamtarın boz atına binip hücum etti.O at orda öldü.Üçüncü olarak Yigen Silig beyin giyimli doru atına binip hücum etti...) [KT D 33] ...Kül Tigin başgu boz at binip tegdi... (...Kül Tigin alnı beyaz boz ata…
Sayfa 24 / 3217,06
Kül Tigin Yazıtı’nın Güneydoğu Yüzünde Geçen “Tuygun” Sözcüğü Üzerine
Kül Tigin Yazıtı’nın Güneydoğu Yüzünde Geçen “Tuygun” Sözcüğü Üzerine Sonuç ve Öneriler Sonuç itibarıyla yukarıda ele alınan sebepler ve veriler bağlamında; Kül Tigin Yazıtı’nın kuzeydoğu yüzündeki ‘tuy(u)g(u)n (e)lt(e)b(e)r’ söz- cük öbeğindeki ‘tuy(u)g(u)n’ sözcüğünün kavmî aidiyeti ifade ettiği ve bu kavmin Kuzey Tibet kavimlerinden ‘Tu-yu-hun’ kavmi oldu…