2011
Türk Halk Kültüründe Üzerlik
Abdulkadir Emeksiz
Sayfa 8 / 3623,22
Terekeme –Karapapah Türklerinin Görenek Gelenekleri (Muş-Bulanık Çevresinden Örnekler)
…an eti kediye, köpeğe verilmez; suyu temiz bir yere dökülür(Yüzbey, 2008:679-695). Nazar değmemesi için evin giriĢ kapısına göz dikeni veya üzerlik asılır(Yüzbey, 2008:679-695). Nazardan korunmak için üzerlik yakılır ve dumanı evin içine verilir. Külü de temiz bir yere dökülür. Nisan günü erkekler kibrit yakar, gelinin avucuna koyar. Gelinin kibriti atması s…
Sayfa 16 / 3623,22
Terekeme –Karapapah Türklerinin Görenek Gelenekleri (Muş-Bulanık Çevresinden Örnekler)
…a, 1995: 53) baĢlanır. 2. Nazar değdikten sonra hastalığı ya da kötü durumları sağaltmak amacıyla yapılanlara örnek; Nazarlık, Tuz Kavurma, Üzerlik Tütütme, Tuz Öveteleme, Tuz Gömdürme, Dua Okuma. Nazarlığın türlü çeĢitleri olup, taĢlar (akik, firuze), madenler (altın, gümüĢ, demir) üstüne dua yazılı parĢömenler en çok kullanılanlarıdır. Ayrıca Çörek Otu, Üz…
Sayfa 17 / 3623,22
Terekeme –Karapapah Türklerinin Görenek Gelenekleri (Muş-Bulanık Çevresinden Örnekler)
…ının kabukları vb. elbiseye iliĢtirilir veya hayvanların boynuna asılır. Cansız varlıklar içinse evlerin kapılarına at nalı, nazar boncuğu, üzerlik, küçük çocuk ayakkabısı, deve dikeni asılır. Tarla, bağ ve bahçelere öküz baĢı, köpek kafatası at nalı, yumurta kabuğu asılır. Arabalara, nazar boncuğu, küçük çocuk ayakkabısı asılır (Sezer, 1998: 9; Boratav, 199…
Sayfa 10 / 3111,61
Divanü Lügati’t-Türk’te Metatez ve Diğer Ses Olayları
…:” (DLT II: 182). çantur-: hapax legomenon bir veridir (EDPT: 425). Eldiri ~ elri: “Oğlak derisi” ‘DLT I: 127; EDPT: 135). Eldrük ~ ilrük: “Üzerlik tohumu” (DLT I: 105). ildrük (EDPT: 131). Ėşittür-: ~ ėştür-: (DLT I: 121-122). ėştür-: hapax legomenon bir veridir (EDPT: 258). Keçürt-: ~ geciktir-: (DLT III: 187; EDPT: 699). Köndger-: ~ könger-: “Doğrulamak, …
Sayfa 7 / 1411,61
Anadolu’da ve Kuzey Kafkasya’da Yaşayan Nogay Türklerinde Doğum Sonrası İnançlar
…bi aileler, çocuklarını bu zararlı güçten korumak için pek çok çareye başvururlar. Nazarlık taşımak, nefesi kuvvetli hocalara okutmak, evde üzerlik otu bulundurmak vb. bunlardan bazılarıdır (Örnek 1995: 167, 169). Nazar değmesi Nogay Türkçesinde “köz tiyüv” deyimiyle açıklanır. Çocuk bir hafta, on günlükken bilenler tarafından nazar duası okunur. Mil gibi bi…
Sayfa 7 / 1211,61
Yöre Kelimesi Üzerine
…mıyla ö:r- fiilinin y- ön sesli biçiminin –A zarf fiil ekli bir türevi olmalıdır (tegre, çevre gibi).19 BİBLİYOGRAFYA Akalın, Şükrü Halûk. “Üzerlik.” turkoloji.cu.edu.tr /CUKUROVA/ sempozyum/semp_2/akalin.pdf (Erişim tarihi: 24.12.2007) Aksu, Nurettin ve Ayfer Işık (1997). Türkiye Türkçösü Kırgız Türkçösü Sözdügü. İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı yayınları. …
Sayfa 5 / 811,61
Türk Dillerinde çilek ve yilek
…ramından da gelişe- bildiğini yukarıda belirtmiştik. Kaşgarlı Mahmut, yıd “koku”dan geliştiği açık olan yıḍıg ot bitkisini “Kaşgar dilince ‘üzerlik otu’ anlamınadır. Uç ve Barsgan dillerinde eldrük, Oğuzcada yüzerliktir” olarak tanımlamaktadır (III: 12). XV. yüzyıldan itibaren bir çok Eski Anadolu Türkçesi metninde ve sözlüğünde4 geçen yıylankuç “limon büyük…
Sayfa 12 / 3611,61
Terekeme –Karapapah Türklerinin Görenek Gelenekleri (Muş-Bulanık Çevresinden Örnekler)
…dımlanarak geçilen kiĢinin boyunun kısa kalacağına inanılır. Yoğurt, süt, peynir gece dıĢarıya verilmez. Vermek gerektiğinde üzerine kömür, üzerlik veya yeĢil bir dal konularak verilir. www.ulakbilge.com 54
Sayfa 15 / 2011,61
mutercim_asim
…r. Mesela; ‘eccíḳāvıġ, göbelek, gömeren, ḥebellük, kocabaşı, ḳulaġagiren, paşayēmişi, pisot, sütlügen, şekerem, şiḳēyik, şişmılla, tütürük, üzerlik gibi bitki ve çiçek adları; ‘alemeyn ḳuşı, Baġdat ḳuşı, Basra ḳuşı, ḥammam, kitli, Şam ḳuşı, taḳlabaz, gibi bazı güvercin cinslerinin adları, çemçele ‘ene, çobanyastuġı, ‘ekrep, hebelül,gibi bazı böcek adları; bu…