“Halk Fırkası”nın Kuruluş Sürecinde Ulusal Basına Yansıyanlar (Aralık 1922-Şubat 1923)

Özet

Milli Mücadele’nin zaferle sonuçlanmasından sonra Mustafa Kemal Paşa’nın gerçekleştirmek istediğiinkılâpların önünde bir engel olmaması gerekliydi. Halkın da desteğini alarak bunu gerçekleştirmekamacıyla Mustafa Kemal Paşa 6 Aralık 1922’de yeni bir fırka kuracağı ile ilgili görüşünü basınile paylaştı. Bunun için önce bir kamuoyu yoklaması gerekliydi. Bu doğrultuda Mustafa Kemal Paşabir Batı Anadolu gezisine çıktı. 14 Ocak-20 Şubat 1923 tarihlerinde yapılan Batı Anadolu gezisiile zihninde kuracağı fırkanın niteliklerini böylece belirledi. Mustafa Kemal Paşa aydınların desteğinialmanın kuracağı fırkanın güçlenmesinde etkili olacağını bilmekteydi. Diğer taraftan basınınhalk üzerindeki etkisini de bildiği için gazetecilerin desteğinin de alınması gerekliydi. Bu nedenle16/17 Ocak 1923’te İzmit’te bir basın toplantısı düzenledi. Bu süreçte basının amacı kurulacak partiiçin uygun zihinsel zemini sağlamak idi. Böylece basın önemli bir rol üstlendi. Bu çalışmada Türkulusal basınında Halk Fırkası’nın kuruluş sürecinde dönemin yazarları tarafından yazılan köşe yazıları,konu ile ilgili gazete haber ve demeçleri Aralık 1922 - Şubat 1923 tarihleri dikkate alınarakirdelenecektir. After the victory of the National Struggle, it was necessary that there should be no obstacles infront of the revolutions that Mustafa Kemal Pasha wanted to realize. In order to achieve this withthe support of the people, Mustafa Kemal Pasha shared his opinion with the press that he wouldestablish a new party on December 6, 1922. This required a public opinion poll. In this direction,Mustafa Kemal Pasha went on a travel of West Anatolia. Thus, he determined the characteristicsof the party he was going to establish in his mind with the travel of West Anatolia between14 January and 20 February 1923. Mustafa Kemal Pasha knew that getting the support of intellectualswould be effective in strengthening the party he would establish. On the other hand, sincehe knew the impact of the press on the public, it was necessary to get the support of journalists.For this reason, he held a press conference in Izmit on 16–17 January 1923. In this process, the purposeof the press was to provide the appropriate mental ground for the party to be established.Thus, the press played an important role. In this study, opinion columns written by the writers ofthe period in the establishment process of the People's Party in the Turkish national press, newspapernews and statements on the subject will be examined by taking into account the dates ofDecember 1922– February 1923.