Öğretmenlerin Medya Okuryazarlığı Düzeyleri ve Yaratıcı Düşünme Eğilimlerinin Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleriyle İlişkisi

Özet

Media literacy has increasingly become a prominent variable in educational research in recent years. Alongside this trend, teachers’ creative thinking tendencies and professional competencies have also gained growing importance. The purpose of this study is to examine teachers’ levels of creative thinking, media literacy, and professional competence, considered key components of 21st-century skills in Türkiye, and to reveal the relational structure among these three variables. The study emerged from the need to determine the extent to which teachers internalize the skills required by the digital age and to identify how these skills influence their professional competencies. Conducted within a quantitative research framework, the study was designed using a correlational survey model. The study sample consisted of 403 teachers employed in public and private schools under the Ministry of National Education in Düzce province and its districts during the 2024-2025 academic year. Participants were selected using a convenience sampling method. Data were collected using the Media Literacy Skills Scale, the Marmara Creative Thinking Tendencies Scale, and the General Teaching Profession Competencies Self-Assessment Scale. The collected data were analyzed using descriptive statistics, Pearson correlation analysis, and multiple linear regression techniques via SPSS software. The findings indicate that teachers exhibit high levels of creative thinking tendencies, media literacy, and professional competence. Significant and positive relationships were found among all three variables. Moreover, creative thinking and media literacy were jointly identified as significant predictors of teachers’ professional competencies. Based on the findings, several practical recommendations are presented at the conclusion of the study. Medya okuryazarlığı özellikle son zamanlarda araştırmalara gittikçe daha fazla konu olan bir değişken olmaya başlamıştır. Bununla beraber öğretmenlerin yaratıcı düşünme eğilimleri ve mesleki yeterlikleri de giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bu bağlamda araştırmanın amacı, Türkiye’de öğretmenlerin 21. yüzyıl becerileri kapsamında değerlendirilen yaratıcı düşünme, medya okuryazarlığı ve mesleki yeterlik düzeylerini incelemek ve bu üç değişken arasındaki ilişkisel yapıyı ortaya koymaktır. Araştırma, öğretmenlerin dijital çağın gerektirdiği becerileri ne ölçüde içselleştirdiklerini ve bu becerilerin mesleki yeterlikleri üzerindeki etkilerini belirleme gereksiniminden doğmuştur. Nicel araştırma yöntemine dayalı olarak yürütülen çalışma, ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın örneklemini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Düzce ili ve ilçelerinde Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı devlet okullarında ve özel okullarda görev yapan 403 öğretmen oluşturmaktadır ve uygun örnekleme tekniğiyle belirlenmiştir. Veriler, “Medya Okuryazarlığı Becerileri Ölçeği”, “Marmara Yaratıcı Düşünme Eğilimleri Ölçeği” ve “Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri Öz Değerlendirme Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler, betimsel istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon teknikleriyle SPSS kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, öğretmenlerin yaratıcı düşünme eğilimlerinin, medya okuryazarlığı ve mesleki yeterlik düzeylerinin yüksek olduğunu göstermektedir. Ele alınan her üç değişken arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuş, yaratıcı düşünme ve medya okuryazarlığı değişkenlerinin birlikte mesleki yeterlik üzerinde anlamlı düzeyde yordayıcı etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda ise pratik bazı öneriler sunulmuştur.