İstanbul’un İdari Yapısına Dönemsel Bir Bakış (1923 – 1950)

Özet

Yerleşim tarihi yönüyle kadim bir şehir olan İstanbul, jeopolitik konumuna bağlı olarak Roma Medeniyeti ve Bizans’ın ardından Osmanlı’ya başkentlik yapmıştır. Sosyal ve ekonomik yönden her daim gelişim gösteren İstanbul önemini günümüzde de korumaktadır. Sanayi, ticaret ve hizmet sektörlerinin yoğunlaştığı İstanbul sürekli olarak göç almakta ve şehir buna bağlı olarak mekânsal bakımdan gelişme göstermektedir. Bu gelişime bağlı olarak İstanbul’da özellikle ihtiyaç duyulan kamu hizmetlerinin karşılanması ve koordinasyonun sağlanması amacıyla idari düzenlemeler geçmişte gerçekleştirildiği gibi günümüzde de devam etmektedir. Bizans ve Osmanlı döneminde Suriçi ve yakın çevresinde on dört idari bölgeye sahip olan İstanbul mekânsal gelişimini sürdürmüş ve Tanzimat döneminde vilayet statüsüne sahip olmuştur. Cumhuriyet’in ilk idari yapılanması içinde 1924 yılında Bakırköy, Adalar ve Merkez olmak üzere sadece üç kazadan oluşan İstanbul 1950 yılı sonuna kadar kaza sayısını 16’ya ulaştırmıştır. Bu çalışmada 1923 – 1950 yılları arası İstanbul’da ortaya çıkan idari yapıdaki değişim ve gelişim sebep ve sonuçlarıyla birlikte kronolojik olarak ele alınmıştır. Istanbul, an ancient city in terms of settlement history, served as the capital of the Ottoman Empire after the Roman Civilization and Byzantium due to its geopolitical location. Istanbul, which has always developed in social and economic aspects, maintains its importance today. Istanbul, where industry, trade, and service sectors are concentrated, constantly receives migration and the city develops spatially accordingly. Depending on this development, in order to meet the public services needed in particular and to ensure coordination, administrative arrangements in Istanbul, as they were made in the past, continue today as well. Istanbul, which had fourteen administrative regions in Suriçi and its immediate vicinity during the Byzantine and Ottoman periods, continued its spatial development and gained the status of a province during the Tanzimat period. Istanbul, which consisted of only three districts, Bakırköy, Adalar, and Merkez, in 1924 within the first administrative structure of the Republic, increased the number of districts to 16 by the end of 1950. In this study, the changes and developments in the administrative structure of Istanbul between 1923 and 1950 are discussed chronologically, with their causes and consequences.