AMASYA’DA BİR İLİM YUVASI: MECDÎZÂDE ABDURRAHMAN KÂMİL YETKİN (Ö. 1941) VE OĞULLARI MEHMET SABRİ YETKİN (Ö. 1963), AHMET EMRÎ YETKİN (Ö. 1974), MUSTAFA NİYAZİ YETKİN (Ö. 1959)

Özet

Amasya, ilim, kültür ve sanat açısındanzengin bir tarihi geçmişe sahiptir. Özellikle Osmanlı döneminde şehzadelerinyetiştiği siyasi merkezlerden biri olması, şehrin sosyo-kültürel açıdan dagelişmesinde etkili olmuştur. Bu çerçevede Amasya’da pek çok ilim adamı vesanatkâr yetişmiştir. Şehir aynı zamanda ilim adamları için de cazibe ortamıoluşturmuştur. Dışarıdan gelen önemli şahsiyetler şehre yerleşmiş ve buradaeğitim-öğretim çalışmalarında bulunmuşlardır. Amasya’ya Kırım’dan göç eden vekesintisiz birkaç kuşak boyunca içinden ilim adamları çıkaran köklü ailelerdenbirisi de Mecdîzâdelerdir. Bunların başında Mecdîzâde Abdurrahman Kâmil Yetkingelmektedir. Kendisi müderrislik ve müftülük görevinde bulunmuş ve değişik ilimdallarında eserler vermiştir. Ayrıca Millî Mücadelenin manevi mimarlarındanbiri olmuştur. Oğulları Yetkin kardeşler de tefsir, fıkıh, ahlak, tasavvuf ve edebiyatgibi alanlarda eserler bırakmışlardır. Kendileri Arapça ve Farsçaya da hâkimolacak kadar iyi yetişmişler, vaaz ve konuşmalarıyla Amasya’nın son dönem dini,ilmi ve kültür hayatına önemli katkılar sağlamışlardır. Öte yandan kendileri Amasya’daikâmet etseler de dönemin önde gelen kültür ve sanat adamları ile yakın alakakurmuşlardır. Bu bakımdan söz konusu şahsiyetleri tanıtmanın ve henüz basılmamışbazı eserlerinin yayınlanmasının yararına inanmaktayız. Bu çalışma, Amasya’dakiköklü Osmanlı ilim geleneğinin son temsilcisi olan Mecdizâdeleri ilmî ve edebîyönleriyle tanıtma amacı taşımaktadır. Amasya has a deep-rooted history in terms of science,culture, and art. Especially in Ottoman Period, being Amasya a political centerwhere the sultan’s sons grew in was effective on the development of the countryin the way of socio-cultural as well. Within this framework, a good number ofscientist and craftsmen rose from the ranks in Amasya. The country became anattraction environment for scientists at the same time. VIPs got settled in thecity and conducted education activities. One of the well-established familieswho involved scientists for generations and migrated from Crimean to Amasya isMecdîzâde. Mecdîzâde Abdurrahman Kâmil Yetkin is the primary one of them. Hewas a mudarris and mufti; wrote books in several disciplines. Moreover, he wasone of the inward architectures of National struggle. His sons, Yetkin brotherswrote books in fields such as Hermeneutics, Fiqh, Ethics, Sufism, andLiterature. They were trained to have full knowledge of Arabic and Persian;again, they significantly contributed to the religious, scientific and culturallife of Amasya by preaching. On the other hand, mush as they resided in Amasya,they got in touch with prominent men of culture and art from everywhere. Inthis respect, we believe in the benefit of introducing these people andconducing to be published some of their books that have not published as ofyet. This study aimed to introduce Mecdizâde family who was the lastrepresenter of Ottoman science tradition in Amasya by scientific and literaryaspects.