Arap Dilinde Zamir Üzerine Yapılan Atıfla İlgili Tartışmalar

Özet

Arap dilinde atf-ı nesak diyeisimlendirilen kelime veya cümleleri birbirine bağlama işleminde, merfû’muttasıl ve mecrûr muttasıl zamirler üzerine nasıl atıfta bulunulacağı meselesibu dilin iki büyük mektebi olan Basra ve Kûfe dil ekolleri arasında tartışmakonusu olmuştur. Basralılar merfû’ muttasıl zamir üzerine atıf yapılabilmesiiçin bu zamirle atfedilen sözcüğün arasına bir fasılanın girmesi gerektiğiniiddia etmişlerdir. Söz konusu fasıla yaygın olarak zamir biçiminde görülür.Bazense, mef’ûlün bih veya temyiz gibi bir öğe ya da لا –ı nâfiye olabilir. Kûfelilere göre iseböyle bir şarta gerek olmadan mutlak olarak atıf yapılabilir. Bu konuda baştaKur’ân olmak üzere birçok fasih Arap kelamında örneklere rastlanabilir. Mecrûrmuttasıl zamir üzerine atıf yapılabilmesi içinse Basralılara göre câr edatınıntekrarlanması gerekir. Câr edatının, isim ya da harf olması arasında farkyoktur. Kûfeliler böyle bir işleme gerek olmadan atıfta bulunabileceğikanaatlerine bağlı olarak bu konuda Arap kelamından deliller ortaya koymayaçalışmışlardır. Bu çalışmada Basra veKûfelilerin konuyla ilgili tezleri delilleriyle birlikte detaylı olarak ortayakonarak değerlendirme yoluna gidilmiştir. The matter of how to refer to al-marfu al-muttasıl andal-macrûr al-muttasıl pronouns in connecting the words or sentences, which iscalled al-atf al-nesak in Arabic language, has been a question of debatebetween al-Basra and al-Kûfe language cults, two big schools of this language.Those of Basra have claimed that a pause must go between the pronoun andreferred word to be able to refer on al-marfu al-muttasıl pronoun. Theaforesaid pause is mostly seen as a pronoun. Sometimes, it may be an elementlike mef’ûlün bih or respondent, or لا –ı nâfiye. According to those of Kûfe, on the other hand,reference can absolutely be made without such a condition. There are a lot ofexamples in many al-fasih Arabic kalam, primarily Quran, about this matter. Asto making reference on al-macrur al-muttasıl pronoun, câr preposition must berepeated according to people of Basra. There is no difference between cârpreposition’s being a noun or letter. The people of Kûfe have tried to revealevidence from Arabic kalam on this issue by stating that they do not have theopinion that a reference can be made without needing such a procedure. In thisstudy, an evaluation is carried out by presenting the arguments of Basra andKûfe people in detail together with their evidence.