ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TÜRKOLOJİ ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

Duyurular
 

Çukurova Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü öğretim üyesi
Prof. Dr. Erman Artun 'un yeni kitabı Anonim Türk Halk Edebiyatı Nesri Kitabevi yayınlarından çıktı.

Anonim Türk Halk Edebiyatı Nesri

Bu kitapta anonim halk edebiyatı nesrinin kültürel değişim ve gelişim bakış açısıyla genel çerçevesi çizildikten sonra ürünlerinin tanıtılması amaçlandı. Birinci bölümde; Türklerde İslâmiyet Öncesi İnanç Sistemleri -Öğretiler - Dinler; ikinci bölümde; Mitten Destana Sözlü Anlatım Ürünleri (Mitoloji, Türk Destanları) Üçüncü bölümde; Anlatı Türleri (Efsane, masal, halk hikâyeleri, fıkra); dördüncü bölümde Türk Seyirlik Oyunları, Halk tiyatrosu (Kukla, Karagöz, Ortaoyunu, Meddah, Hokkabazlık ve Tuluat), Köy Seyirlik Oyunları incelendi. Beşinci bölümde Anonim Halk Edebiyatı Nesri metin örneklerine yer verildi.
 





İÇİNDEKİLER
 

On Söz
Kısaltmalar
BİRİNCİ BOLUM
A) TÜRKLERDE İSLÂMİYET ÖNCESİ İNANÇ SİSTEMLERİ -ÖĞRETİLER -
DİNLER
1. Totemcilik
2. Canlıcılık, Ruhçuluk
3. Şamanizm
4. Budizm
5. Zerdüştilik
6. Manihaizm
Türkler ve Semavi Dinler
1. Musevilik
2. Hıristiyanlık
B) İSLÂMİYET ÖNCESİ İNANÇ SİSTEMLERİNE BAĞLI KÜLTLER
1. Put-Fetiş
2. Kült
3. Atalar Kültü
4. Gök Tanrı Kültü
5. Tabiat Kültleri
C) İSLÂMİYET ÖNCESİ ÂDET-İNANÇ ve PRATİKLER
1. Ölüm ve Ölüler Kültü
2. Sihir ve Büyü
3. Falcılık ve Kehanet
4. Şekil-Don Değiştirme
5. Tanrı'nın İnsan Şeklinde Görünmesi
6. Bayram-Tören ve Ayinler
7. Tenasüh İnancı
8. Yada Taşı ve Yağmur Tılsımları
9. Havada Uçma
İKİNCİ BOLUM
A) MİTTEN DESTANA SÖZLÜ ANLATIM ÜRÜNLERİ
1. MİTOLOJİ
a. Mit Nedir?
b. Yaşayan Mitler
c. Gerçek Mit Öyküsü
d. Konularına Göre Mitler
1- Ritüel Mitoslar
2- Orijin Mitosları
3- Kült Mitosları
4- Prestij Mitosları
5- Etioloji Mitosları
6- Eskatoloji Mitleri
e. Mitlerden Neler öğrenebiliriz?
f. Mitlerin Öğrenilmesi, Aktarılması
g. Mitlerin Tedavide Kullanılması
h. Mitlerin Yapısı ve İşlevi
i. Menşe (Köken) Mitleri ve Kozmogoni
j. Eskatoloji Mitleri ve Kozmogoni
k. Ontoloji-Tarih
1. Mitlerin Yükselişi ve Çöküşü
2. DESTAN
1. Genel Olarak Destan Türü
2. Destan Türleri
3. Doğal Destanların Doğuşu ve Millileşmesi
4. Destanların Yazıya Geçirilme Aşaması
5. Destanların Başlıca Özellikleri
6. Destanların Olağanüstülüğü
7. Destanlarda Çevre
8. Destanların Önemi
9. Destanların Diğer Türlerle İlişkileri
10. Destanlardan Doğan Düşünce ve Sanat Eserleri
TÜRK DESTANLARI
a. Türk Destanlarının Kaynakları
b. Türk Destanlarının Tasnifi
1. Dönemlerine Göre Türk Destanları
A. İslâmiyet'ten Önceki Türk Destanları
a. Altay Destanları
b. Saka Destanları
c. Hun-Oğuz Destanları
d. Göktürk Destanları
e. Siyenpi Destanı
f. Uygur Destanları
g. Mani Dininin Kabulü
B. İslâmî Dönem Türk Destanları
a. Satuk Buğra Han
b. Battal Gazi
c. Dânişmendnâme
d. Saltuknâme
e. Köroğlu
2. Konularına Göre Türk Destanları
a. Millî Destanlar
b. Dinî Destanlar
c. Kahramanlık Destanları
d. Halk Destanları
3. Hacimlerine Göre Türk Destanları
4. Türk Destanları İçin Yapılan Tasnif Çalışmaları
5. Arkaik (Mitik) Destan
6. Türk Destanlarında Dil, Şekil ve Üslûp
7. Destan Anlatıcısı ve Dinleyiciler
8. Türk Destanlarındaki Eski Türk İnançlarının Etkisi
9. Türk Destan ve Destan Parçalarındaki Başlıca Tipler ve Tip Özellikleri
10. Türk Destan Motifleri
11. İslâmi Renge Bürünmüş Destan ve Hikâyeler
Manas Destanı
a. Manas Destanının Çeşitli Rivayetleri
b. Manas Destanının Bölümleri
c. Destanın Kişileri
d. Destanda Şamanist Etkiler
e. Manas'ta Destan Geleneği Etkisi
f. Manas'ta Geçen Başlıca Destan Motifleri
g. Manas'ta Sosyal Yapı
h. Manas'ta Dil ve Üslûp
DEDE KORKUT HİKÂYELERİ
1. Dede Korkut Hikâyeleri Üzerine Yapılan Çalışmalar
2. Hikayelerdeki Konular
3. Hikayelerdeki Tipler
4. Hikâyelerde Mekân
5. Hikâyelerde Zaman
6. Hikâyelerde Sosyal Yapı
7. Dede Korkut Hikâyelerinin Dili ve Üslûbu
8. NazinvNesir Yönünden Anlatım Özellikleri
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ANLATI TÜRLERİ
A. EFSANE
1. Efsanelerin Oluşması ve Oluşum Kuralları
2. Efsanelerin Sınıflandırılması
3. Efsanelerin Konuları ve Amacı
4. Efsanelerde Yapı, Dil ve Anlatım Özellikleri
5. Efsanelerin Diğer Türlerle İlişkisi
6. Motif Kavramı
7. Efsanelerde Folklorik Öğeler
B. MASAL
1. Masallarda Konu
2. Masalı Oluşturan Bilinç
3. Masal Anlatma Geleneği
4. Masalların Kaynağı
5. Masal Üzerine Çalışmalar
6. Masalların Sınıflandırılması
7. Masallarda Yapı
8. Masallarda Anlatım
9. Masallarda Zaman
10. Masallarda Mekân
11. Masallardaki Tipler
12. Masalların Önemi
13. Masallarda Toplum Yaşantısından İzler
14. Masalın Diğer Türlerle İlişkisi
15. Çıkış Kaynaklarına Göre Masallar
C HALK HİKÂYELERİ
1. Türk Edebiyatında Halk Hikâyesi
a. Türk Klasik Edebiyatında Hikaye
b. Realist Halk Hikayeleri
c. Hikâyecilik Geleneğinde Anlatıcılar
2. Halk Hikâyelerinin Konuları Bakımından Sınıflandırılması
3. Hikâyecilik Geleneğinde Anlatıcılar
4. Halk Hikâyelerinin Konularının Kaynakları
5. Halk Hikâyelerinin Konularının Eskiliği ve Yeniliği
6. Halk Hikâyelerinin Kültürle Bağlantısı
7. Halk Hikâyelerinde Kişiler
8. Halk Hikâyelerinde Mekân
9. Halk Hikâyelerinde Zaman
10. Halk Hikâyelerinde Motifler
11. Halk Hikâyelerinde Şekil ve Üslûp
12. Halk Hikâyelerinde Hazır Gereçler
13. Halk Hikâyelerinin Yapısı
14. Halk Hikâyelerinin Diğer Türlerle İlişkisi
D. FIKRA
1. Fıkraların yapısı
2. Fıkralarda Kişiler
3. Fıkralarda Zaman ve Yer
4. Türk Fıkralarının Sınıflandırılması
5. Fıkraların Konuları
6. Tiplerinin Değişmesi
7. Fıkraların Dili
8. Fıkraların Diğer Türlerle İlişkisi
9. Türk Fıkra Tipleri
a. Bektaşi Fıkraları
b. Nasrettin Hoca Fıkraları
c. Bekri Mustafa Fıkraları
d. İncili Çavuş Fıkraları
e. Bölge ve Yöre Tipleri
f. Günlük Fıkra Tipleri
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM TÜRK SEYİRLİK OYUNLARI
A. Anadolu'da Oyun ve Dans
B. Dinsel Oyunlar ve Dernek Dansları
1. Taziye
2. Sema
3. Semah (Samah)
C. Tiyatronun Kökeni
D. Tiyatronun Kaynakları
E. Geleneksel Türk Tiyatrosunun (Halk Tiyatrosunun) Gelişimi
F. Geleneksel Türk Tiyatrosunun Türleri
HALK TİYATROSU
A. Tarihsel Gelişim İçinde Halk Tiyatrosu
1. Söze Dayanan Seyirlik Oyunlar
2. Söze Dayanmayan Seyirlik Oyunlar
3. Çengiler-Köçekler-Curcunabazlar
HALK TİYATROSU TÜRLERİ
A. Kukla
1. Adı
2. Tarihçe
3. Malzeme-Teknik
4. Karakterler
5. İçerik
B. Karagöz
1. Adı-Tarihçesi
2. Karagöz'ün Gelişimi
3. İçerik
4. Malzeme-Teknik
5. Dil, Müzik ve Üslûp
6. Karakterler
C. Ortaoyunu
1. Adı-Tarihçesi
2. Malzeme Teknik
3. Kişiler
4. İçerik
5. Ortaoyununun Bölümleri
6. Dil ve Üslûp
D. Meddah
1. Adı-Tarihçesi
2. Sanatçı-Malzeme
3. Kişiler
4. Teknik-İçerik
5. Meddah Hikâyesinin Bölümleri
6. Dil ve Üslûp
E. Hokkabazlık
E Tuluat
1. Tarihçe
2. Teknik-İçerik-Kişiler
3. Dil, Üslûp, Müzik
Köy Seyirlik Oyunları
1. Tarihçe
2. İşlevi
3. Oyunların Oynanma Zamanı
4. Doğanın Canlanması İçin Oynanan Oyunlar
5. Hasat Sonu Oynanan Oyunlar
6. Hayvanların Üremesi İçin Oynanan Oyunlar
7. İçerik
8. Töresel y# da Büyüsel Oyunlar
9. Eğlence İçin Oynanan Oyunlar
10. Müzikli ve Danslı Sözsüz Oyunlar
11. Müzikli Danslı ve Türkülü Oyunlar
12. Teknik Özellikleri
13. Karakterler
BEŞİNCİ BÖLÜM
ANONİM TÜRK HALK EDEBİYATI NESRİ METİN ÖRNEKLERİ
A. DESTAN METİNLERİ
1. Altay Yaratılış Destanı
2. Alp Er Tonga Destanı
3. Şu Destanı
4. Oğuz Kağan Destanı
5. Bozkurt Destanı
6. Ergenekon Destanı
7. Siyenpi Destanı
8. Uygurların Türeyiş Efsanesi
9. Uygurların Göç Destanı
10. Maniheizmin Kabulü Menkıbesi
11. Manas Destanı
12. Er Töstük Destanı
13. Maaday - Kara Destanı
14. Battal-nâme'den
15. Saltuk-nâme'den
16. Danişmend-nâme'den
B. EFSANE METİNLERİ
1. Dünyanın Yaratılışı ve Sonu ile İlgili Efsaneler
2. Tarih ve Medeniyet Tarihi ile İlgili Efsaneler
3. Tabiatüstü Varlıklar ve Kuvvetler/Mitik Efsaneler
4. Dinlik Efsaneler
C. DEDE KORKUT HİKÂYE METİNLERİ
1. Basat'ın Tepegöz'ü Öldürdüğü Destanı Beyan Eder Hanım Hey
2. Usun Koca Oğlu Segrek Destanım Beyan Eder
D. MASAL METİNLERİ
1. Sefa Bey'le Cefa Bey
2. Zülfi Siyah
3. Dokuz Okka Nar
4. Oduncu ve Kızı
5. Küçük Kız ile Sihirli İğne, İplik ve Makas
6. Kurnaz Tilkinin Son İşi
7. Keloğlan ile Kara Kadı
E. HALK HİKÂYESİ METİNLERİ
1. Köroğlu
2. Hikâyet-i Âşık Garib ve Bezirgan Kızı
F. FIKRA METİNLERİ
1. Bektaşi Fıkraları
2. Nasrettin Hoca Fıkraları
3. Bekri Mustafa Fıkraları
4. İncili Çavuş Fıkraları
5. Bölge ve Yöre Fıkraları
6. Çeşitli Fıkralar
G. MEDDAH HİKÂYESİ METİNLERİ
1. İstanbul'un Taşı Toprağı Altın (Kastamonulu)
2. Tayyarzade
3. Çevri Çelebi Hikâyesi
4. Hançerli Hanım Hikâye-i Garibesi
5. Letaifnâme
H. KARAGÖZ OYUNU METİNLERİ
1. Yalova Sefası
2. Aşçılık
İ. ORTA OYUNU METNİ
1. Büyücü Hoca
J. KÖY SEYİRLİK OYUNU METİNLERİ
1. Ahret Ana Oyunu
2. Behşet'le Behiye Oyunu
3. Gelin Verme Oyunu
4. Oyna Patis Oyunu
5. Leylek Oyunu
6. Kılavuzlu Köyü Cemal Oyunu
7. Kılavuzlu Köyü Cemal Oyunlarından Kız Kaçırma Oyunu
8. Kılavuzlu Köyü Cemal Oyunlarından Deve Oyunu
KAYNAKÇA
İNDEKS